Кіріспе

Беттлс (Kkodlel Todegheelenh Denh in Koyukon; Atchiiniq in Iñupiaq) – Аляска штатының Юкон-Коюкук санақ аймағындағы қала. Ол Арктикалық ұлттық паркі мен қорығының жанында орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 23 адамды құрайды, 2010 жылы 12 адам болған. Бұл штаттың ең кішкентай екінші қаласы.

Тарих

Бастапқы ауыл 1890 жылдардың соңында Аляскадағы алтын асыру кезінде Джон және Коюкук өзендерінің тоғысынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен бір мильдей жерде негізделген. Ол 1898 жылы сауда бекеті мен қауымдастығын құрған Гордон С. Беттлс, газетші, Монтанада күміс іздеген және сауда жасаған адамның құрметіне аталған. 1901 жылы пошта бөлімі ашылып, 1956 жылға дейін үзіліспен жұмыс істеді. Тұрғындар 5 миль (8 км) шығысқа қарай Эвансвиллге көшуді бастады, онда қазіргі қауымға қызмет ететін әуежай Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынды және қазір коммерциялық авиақызмет үшін пайдаланылады. Хикель тас жолы мұнайды іздеу үшін Солтүстік жаққа жабдықтар мен материалдарды тасымалдауға, сондай-ақ қазір мұнай кендеріне жүк тасымалдау жолы ретінде қолданылатын Далтон тас жолын салуға пайдаланылды. Ескі ауыл көбінесе тасталып қалды, ал Жаңа Беттлз Эвансвилльден бөлініп, 1985 жылы құрылды.

Ескі Беттлз (1930-1960 жылдар)

Бетлс ауылы алғаш рет 1930 жылғы АҚШ халық санағында құрамына қала кірмейтін ауыл ретінде тіркелді. Ол кезде ол Коюкук өзенінің батыс жағасында, Джон өзенімен қосылатын жерден батысқа қарай шамамен бір мильдей жерде орналасқан. Бірақ 1950 және 1960 жылдардағы көрсеткіштер ескі ауылдың қонысы үшін ме, әлде Эвансвиллдегі әуежай маңындағы жаңа қоныс үшін ме екені толыққанды белгісіз. Соңғы тұрғындар 1997 жылы ескі ауылды тастап кеткен, алайда екі он жылдықтан кейін де бірнеше ғимараттар сақталған күйде тұр.

Жаңа Беттлз (1990 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Қазіргі "Жаңа" Бетлс қаласы, Бетлс әуежайын қоршаған ескі елді мекеннен шамамен 8 километр (5 миль) шығысқа қарай орналасқан және бастапқыда Эвансвилл деп аталған. Ол Коюкук өзенінің оң жағалауында, Джон өзенінің оған құятын жерінен шығысқа қарай жатыр. 1980 жылғы халық санағында ол халық санағына ресми тіркелген елді мекен ретінде көрсетілген. 1985 жылы Эвансвилльдің бір бөлігі бөлініп, Бетлс қаласы құрылды және 1990 жылдан бастап АҚШ халық санағында қайтадан пайда болды. 2000 жылғы халық санағы бойынша қалада 43 адам, 16 шаруашылық және 9 отбасы тұрды. Халық тығыздығы шаршы километрге 26,2 адам (шаршы мильге 10,1 адам) құрады. 36 тұрғын үй бірлігі бар, олардың тығыздығы шаршы километрге 21,9 (шаршы мильге 8,5) жетті. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 76,74% ақ нәсілді, 18,60% американдық индейлер және 4,65% екі немесе одан көп нәсілді. 16 шаруашылықтың 37,5%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 50,0%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 6,3%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 43,8%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 18,8%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдар жоқ. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,69 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,44 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 30,2%, 18-24 жас аралығы – 7,0%, 25-44 жас аралығы – 37,2%, 45-64 жас аралығы – 25,6%. Медианалық жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 104,8 еркек шамасында. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 130,8 еркек шамасында. Шаруашылықтың медианалық табысы 49 375 доллар, ал отбасының медианалық табысы 65 000 долларды құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 47 917 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 48 750 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 19 585 доллар. Отбасылардың 10,0%-ы және халықтың 6,4%-ы кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 11,1%-ы және 64 жастан асқандардың ешқайсысы жоқ. Бетлс қаласының халқы 2000 жылдан бері азайып келеді. 2010 жылғы халық санағы бойынша халық саны 12 адам деп есептелді, ал соңғы халық санағы бойынша да 12 адамды құрады. Аляска Еңбек және жұмыс күші даму департаментінің мәліметінше, 2017 жылғы халық саны 9 адамды құрады. 2020 жылғы халық санағы бойынша халық саны 23 адамға жетті. Қала бұрынғы Хикель тас жолында орналасқан, ол қазір Далтон тас жолымен қысқы мұз жолы ретінде жалғасады және Джим өзенін кесіп өтеді. Бетлс Солтүстік поляр шеңберінен солтүстікке қарай 56 километр (35 миль) қашықтықта, Брукс тауларының оңтүстігінде орналасқан. Қалаға әскерилер салған 1582 метрлік (5190 фут) шағылдан жасалған әуежай да қызмет көрсетеді. АҚШ халық санағы бюросының мәліметінше, қаланың жалпы ауданы 4 шаршы километр (1,6 шаршы миль), оның барлығы құрлықтан тұрады.

Білім

Бұрын бұл қауымға Юкон-Коюкук мектеп округінің Беттлс далалық мектебі қызмет көрсеткен.

Көлік

Бетлс әуежайында коммерциялық және жүк тасымалдау қызметін Wright Air Service компаниясы күн сайын Фэрбанкс қаласына және басқа да елді мекендерге рейстер жасау арқылы қамтамасыз етеді. Vor Lake Waterlane гидроұшақтар базасы қаладан оңтүстікке қарай 4 шақырым қашықтықта орналасқан.