Кіріспе

Арпад Эммерих Эло (1903 жылғы 25 тамыз – 1992 жылғы 5 қараша) – венгр-американ физика профессоры, шахмат сияқты екі ойыншыға арналған Elo рейтинг жүйесін жасаған. Ол Венгрия Корольдігінің Эгихазакезо қаласында дүниеге келген. 1913 жылы ата-анасымен бірге АҚШ-қа көшіп келді. Милуокидегі Маркетт университетінде физика профессоры болды және шахмат шебері еді. 1930 жылдары ол Милуокидегі ең күшті шахматшы болды, ол кезде елдегі шахматтың жетекші қалаларының бірі. Ол Висконсин штатының чемпионатында сегіз рет жеңіске жетті және Әлемдік шахмат даңқы залына енген 11-ші адам болды.

Өлім

1992 жылдың 5 қарашасында Висконсин штатының Брукфилд қаласындағы үйінде Ело жүрек талмасынан қайтыс болды.

Elo рейтингтік жүйесі

Эло шахмат ойыншыларының рейтингтік жүйесімен танымал. Ойыншыларды бағалаудың алғашқы жүйесін 1950 жылы АҚШ Шахмат федерациясының басқарушы директоры Кеннет Харкнесс жасаған. 1960 жылы Харкнесс рейтингтік жүйесі арқылы алынған деректерді пайдалана отырып, Эло өзінің берік статистикалық негізі бар және Харкнесс жүйесінен жақсырақ болатын жеке формуласын жасады. Жаңа рейтингтік жүйе 1960 жылы Сент-Луис қаласында өткен АҚШ Шахмат федерациясының мәжілісінде мақұлданды. 1970 жылы FIDE, Әлемдік шахмат федерациясы, Эло рейтингтік жүйесін қабылдауға келісті. Одан кейін 1980 жылдардың ортасына дейін Эло өзі рейтингтерді есептеді. Ол кезде есептеу жұмысы салыстырмалы түрде жеңіл болды, себебі FIDE 2000-ға жуық ойыншыны бағалаған. Кейіннен FIDE рейтингтерді басқару және есептеу міндетін Элосыз басқаларға тапсырды. FIDE өзінің нұсқаулығына таңдалған іс-шараларда, мысалы, Шахмат Олимпиадаларында ойналған ойындарда кем дегенде 50 пайыз ұпай жинаған ойыншыларға кездейсоқ рейтингтер (әдетте 2200 шамасында, шахмат шеберінің ең төменгі деңгейі) беруді көздейтін жаңа "Рейтинг алу шарттары" ережелерін қосты.