Кіріспе

Минто (Танана: Менхти) – АҚШ-тың Аляска штатындағы Юкон-Койукук халық санағы аймағындағы халық саны есепке алынатын елді мекен. 2020 жылғы халық санауы бойынша, елді мекеннің халқы 150 адамды құрайды, бұл 2010 жылғы 210 адамнан азайған. Атауының шығуы – төменгі Танана атабаска тіліндегі «Менхти» атауының ағылшынша нұсқасы, ол «көлдердің арасында» деген мағынаны білдіреді. Ауыл қайталап су тасқынына ұшырағаннан кейін 1969 жылы қазіргі орнына көшірілді. Бұрынғы ауыл орны қазір Ескі Минто деп белгілі.

География

Минто – Эллиот тас жолынан бұрылып кететін Минто Спер жолының соңында орналасқан Атабаска үндістерінің ауылы. Ол (65.157885, −149.369916) координаталарында орналасқан. Ауыл Толована өзенінің жазықтарының үстіндегі тік жарға орналасқан, ал жазықтарда өзеннің көшпелі ағысынан пайда болған бірнеше көлдер бар. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, CDP-нің жалпы ауданы 138,6 шаршы мильді (359 км²) құрайды, оның ішінде 135,1 шаршы миль (350 км²) құрлық және 3,6 шаршы миль (9 км²) су алабын (2,58%) құрайды.

Демография

Минто алғаш рет 1920 жылғы АҚШ халық санағында жергілікті, құрамында елді мекендері жоқ ауыл ретінде тіркелді. Бұл ауыл Танана өзенінің бойында орналасқан, қазіргі Ескі Минто деп аталады. 1920 жылы ауылда 55 адам тұрды, 1930 жылы санаққа түспеді, 1940 жылы 135 адам, 1950 жылы 152 адам, 1960 жылы 161 адамды құрады. Ескі Минтоны су басу салдарынан, жаңа ауыл 1970 жылғы АҚШ халық санағынан бастап «Минто» атауын алды. 1980 жылы ол халық санағы бойынша белгіленген елді мекен (CDP) мәртебесін алды. 2000 жылғы халық санағы бойынша CDP-де 258 адам, 74 шаруашылық және 54 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 99 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. CDP-нің этникалық құрамы: 7,75% ақ нәсілді, 91,86% американдық индейлер және 0,39% екі немесе одан көп нәсілді. 74 шаруашылықтың 39,2%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 33,8%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 21,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 27,0%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 25,7%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 9,5%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 3,49 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 4,15 адамды құрайды. CDP-дегі халықтың жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 38,8%, 18-24 жастағылар 11,6%, 25-44 жастағылар 21,7%, 45-64 жастағылар 18,2% және 65 жастан асқандар 9,7% құрайды. Медианалық жас 25 жас. Әр 100 әйелге 113,2 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 129,0 еркек келеді. CDP-дегі шаруашылықтың медианалық табысы 21 250 доллар, ал отбасының медианалық табысы 37 500 доллар. Ер адамдардың медианалық табысы 28 750 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 28 125 доллар. CDP-нің жан басына шаққандағы табысы 9 639 доллар. Отбасылардың 18,2%-ы және халықтың 26,4%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 25,0%-ы және 65 жастан асқандардың 12,5%-ы.

Көлік

Шағын қауым болғанымен, оның Минто әуежайы деп аталатын кішкентай қону алаңы бар. Одан Фэрбенкске тікелей рейстер бар. Бұл жерге Google Maps және Google Earth суреттерінде көрінетін Ескі Минто жолы арқылы да жетуге болады; ол Фэрбенкс пен Мэнли Хот-Спрингс арасында өтетін Эллиот тас жолына қосылады.

Тарих

Минто Танана Атабаскасының дәстүрлі аумағының батыс бөлігінде орналасқан. 1800 жылдардың соңында көшпелі Минто тобының бірнеше мүшелері Танана, Рампарт және Форт-Юконға сауда жасау үшін барды, онда олар өндірілген тауарлар, шай және ұнға тері саудаластырды. 1902 жылы Фэрбенкс қаласының солтүстігінде алтынның табылуынан кейін, Танана өзенінде бу кемелері жүріп, аймаққа тауарлар мен адамдарды жеткізе бастады. Танана өзенінің жағасындағы Ескі Минто, Минто тобының мүшелері ағаш үйлер салғаннан кейін тұрақты елді мекенге айналды. Басқа отбасылар маусымдық түрде шатырларда тұрды. 1937 жылы мектеп ашылды, бірақ көптеген отбасылар 1950 жылдарға дейін Минтода жыл бойы тұрмады. Минто тобының халқына Нэнана, Токлат, Кроссжакет және Ченадан келген отбасылар қосылды. 1969 жылы Минто қайталанған су тасқыны мен тозуға байланысты көшірілді. Қазіргі орны ескі орнынан солтүстікке қарай орналасқан. Жаңа орны 1900 жылдардың басынан бері күзгі-қысқы лагерь ретінде пайдаланылып келді. 1971 жылға қарай жаңа тұрғын үйлер мен жаңа мектеп құрылысы аяқталды. «Ескі Минто отбасын қалпына келтіру лагері» – Танана басшылары кеңесі басқаратын, ескі өзен жағалауындағы ауылдан алыс орналасқан емдеу орталығы. Бұл тұрақты бағдарлама, есірткі және алкогольге тәуелділікке қарсы күрес үшін күнделікті топтық және жеке кеңестерді, дәстүрлі өмір салтын және Атабаска мәдениетіне енуді қамтиды. Ескі ауыл орны маусымдық тойлар үшін пайдаланылады, соның ішінде Жаңа Минтодағы мектепте оқу жоспарын ұсынатын Мәдени мұра және білім беру институты да оны пайдаланады.

Білім

Юкон-Коюкук мектеп округі Минто мектебін басқарады.

Тіл

Минтоның дәстүрлі тілі – Аляскада сөйленетін он бір Атабаска тілінің бірі – Төменгі Танана. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, "Төменгі Танана тілін туған тілі ретінде білетін адамдарды тек Минто ауылында ғана, оның құрамында 250 адам бар, кездестіруге болады".