Кіріспе

Адам күшімен жұмыс істейтін өнер көліктері байқауы

Кинетикалық мүсін жарыстары – адам күшімен қоздырылатын, суда жүзе алатын және кез келген жерде жүре алатын өнер туындыларының ұйымдастырылған байқауы. Алғашқы кросс-кантри жарысы, әлем чемпионаты "Ұлы Арката – Ферндал" кросс-кантри кинетикалық мүсін жарысы, қазір Калифорния штатының Гумбольдт округіндегі Кинетикалық Гранд Чемпионаты деп аталады. Бұл жарыс "Өнер әлемінің триатлоны" деп аталады, себебі өнер мен инженерия үш күндік кросс-кантри жарысында физикалық төзімділікпен үйлеседі. Жарыс барысында құм, лай, асфальт, шығанақ пен өзенді кесіп өту, сондай-ақ үлкен төбелерден өту қажет.

Әлем чемпионаты

Кинетикалық мүсіндер жарысының идеясы 1969 жылы Калифорния штатындағы Ферндал қаласында туды. Жергілікті мүсінші Хобарт Браун ұлының үш дөңгелекті велосипедіне екі қосымша дөңгелек және басқа да әшекейлерді тіркеу арқылы оның сыртқы түрін "жақсартты". "Пентациклды" көрген суретші Джек Мейс оны жарысқа шақырды. Кейіннен тағы басқалар қосылып, он екі машинадан тұратын қатысушылар тобы қалыптасты. Олар қаланың жылдық өнер фестивалі барысында Ферндалдың бас көшесінде алғашқы жарысты өткізді. Браун мен Мейс ешқайсысы жеңіске жетпеді, ал бірінші жеңімпаз – Эврика қаласынан (Калифорния штаты) Боб Браун болды. Оның мүсіні жұмыртқалайтын түтін шығаратын тасбақа еді. Конгрессмен Дон Клаусеннің Пентациклмен жүрген суреті ел бойынша таралғаннан кейін жарыс кеңінен жарияланды. 1970 жылы жарыс қайтадан ұйымдастырылды, ал трассасы кейіннен аумақты кеңейтуге мүмкіндік берді. Басқа қалаларда да осыған ұқсас жарыстар басталып, трасса ұзарғанда Ферндалдағы шара Әлем чемпионатына айналды және Гумбольдт округіндегі ең ірі шараға айналды. 1970 жылдары жарыс қазіргі үш күндік, кросс-кантри форматын қабылдады және "Өнер әлемінің триатлоны" атанды. Машиналар лай, құм, су, қиыршық тас және асфальттан өтуге тиіс болды. Стен Беннетттің "Қызық құрылғылар" кітабы жарыстың алғашқы бес жылын баяндайды. 1980 жылдардың соңында минералды су компаниясы жарысты демеушілік етіп, отбасылық форматқа көшті. Одан кейін спорттық жабдықтар мен автомобиль сақтау жәшіктерін шығаратын жергілікті өндіруші жарысқа қызығушылық танытты. Демеушілердің қаржылық қолдауы, әсіресе Аркатадағы Кинетикалық зертхананың құрылуы, жарысты өнер мен инженерияның жаңа деңгейіне көтерді. Лабораторияның 28 метрлік "Якима Кингфиш" мүсіні, оның авторының айтуынша, ең ұзын жарыс машинасы болды. 1990 жылдары жарыс дамыды. Көптеген қатысушылар жарыстан жас болды, олар Браунның "Ересектер көңіл көтеріп, балалар үлкен болғысы келсін" деген философиясымен өсті. Жасы ұлғайып, артрит ауруына шалдыққан Браун 2002 жылы жарыс құқықтарын, кинетикалық тауықтың логотипі мен "Даңқ үшін" деген таңбалық сөзін Гумбольдт Кинетикалық қауымдастығы деп аталатын коммерциялық емес ұйымға сатты. Экономикалық өзгерістер спорттық жабдықтар компаниясының аймақтан кетуіне және су компаниясының демеушілігін тоқтатуына себеп болды. Негізгі демеуші болмағандықтан және бірнеше жыл бойы округтік бюджеттің қысқаруы штаттағы бюджеттік мәселелерді көрсеткендіктен, жарыс қиындықтарға тап болды. 2007 жылдың басында Гумбольдт Кинетикалық қауымдастығы жарысқа жауапкершіліктен бас тартты. Жарысқа қатысушылар 2007 жылғы жарысты басқару үшін "Kinetic Universe" атты жаңа коммерциялық емес ұйымды құрды. 2009 жылы "New Belgium Brewing Company" жарысқа демеуші болды. 2013 жылы жыл сайынғы Аналар күніне арналған Kinetic Klassic балалар іс-шарасы Ферндалдан Эвриканың Halverson Park су жағасына көшірілді. 2014 жылы Әлем чемпионатына арналған жарыс трассасы 68 шақырымды құрады, ол құмды төбелерден, Гумбольдт шығанағынан және Иль өзенінен өтті. Жарыс Арката алаңында сенбі күні түскі сағат 12-дегі дабылмен басталды. Жарыс үшінші күні Ферндалдағы бас көшедегі финиш сызығына жеткенге дейін Эврика мен Лолета қалаларынан өтеді. Жарыс KHUM жергілікті радиостанциясында тікелей эфирде көрсетіледі.

Балтимордағы Шығыс жағалау чемпионаты

1999 жылы Балтимордағы Америкалық Көркемдік Мұражайы (AVAM) Хобарт Браунмен бірлесіп, Шығыс АҚШ-та алғашқы жарысты ұйымдастырды және одан бері жыл сайын жарысқа демеушілік етеді. 2019 жылдың 4 мамырында 22 команда 25 мүсінді Балтиморға, 21-ші Шығыс жағалау чемпионаты үшін әкелді. 2020 жылғы жарыс COVID-19 пандемиясының салдарынан кейінге жылдырылды, ал келесі жарыс 2021 жылдың 1 мамырында, сенбі күні өткізу жоспарланған. 2022 жылдың 7 мамырында өткен 22-ші Шығыс жағалау чемпионатында жиырма команда қатысты. Гумбольдт округінің ауылдық атмосферасымен салыстырғанда, Балтимордағы жарыс қаланың қалалық орталығымен өтеді және бір күн ішінде аяқталады. 15 мильдік (24 км) жарыс таңертеңгі ашылу салтанатымен және Федералдық төбеден Ішкі Порттың оңтүстігіндегі AVAM-ға қарай Ле-Ман стартімен басталады, содан кейін Мэриленд ғылым орталығы, Harborplace, USS Constellation, Ұлттық Аквариум және Fells Point сияқты танымал орындардан өтеді, Кантон ауданында суға кіреді, Паттерсон паркіндегі құм мен лайға толы кедергілерді еңсереді, содан кейін Батчерс-Хилл және қала орталығы арқылы кешкі уақытта AVAM-дағы финиш сызығына жетеді. AVAM-да марапаттау рәсімімен шара аяқталады. 2002 жылы Балтимордағы жарысқа Паттерсон паркіндегі мұз айдынының айналасын қамтитын кезең қосылды, бұл барлық жер бедерін бағалаудың қиындығын арттырды. Алайда, содан бері жарыстар көктемнің соңында, ауа райы жылы болғанда өткізіледі – мұз айдыны маусымды аяқтағаннан кейін.

Рутабага патшайымдары және басқа да сандар

Чемпионат тарихының басында қатысушылар жыл сайын "Рутабага" королевасын сайлай бастады. Pigtunia Swineheart (83/84), Queen Denise Ryles 2001, Queen Mo "Mo Betta" Burke 2002, Queen Mair "Jane Doe" Dodd 2003, Queen Monica Topping 2004, Queen Shaye "Flamebouyant Femme Fatale" Harty 2005, Queen Harmony "Foxy Biloxi" Groves 2006, Queen Emma "Emma the Emchantress" Breacain 2007, Queen Kati "Lotta Paintbuckets" Texas 2008, Queen Jermaine "Jermajesty" Brubaker 2009, Queen Jennifer "Dinah Might" Thelander 2010, Queen Natalie Arroyo "G ma" 2011 және Queen Wendy "Sohotshe" Burns LaRutabaga" 2012 жылдары таңдалып, белсенділік танытты. 2004, 2005 және 2006 жылдардағы королевалар 2007 жылы Кинетикалық Ұлы Чемпионатты және 3 күндік Аркатадан Ферндалға дейінгі Кинетикалық мүсіндер жарысын ұйымдастыру үшін құрылған, коммерциялық емес Кинетикалық Универс компаниясының директорлар кеңесінің негізін қалаушылары болды. Басқа Кинетикалық жарыстар әртүрлі ботаникалық королеваларды сайлайды, соның ішінде Порт Таунсендтің Роза-Хипс королевасын. Австралияда, бұрыннан нағыз королевасы болғандықтан, жарыста мерекеге билік ететін құдайша сайланады.