Кіріспе

Кубалық импровизациялық джем сеансы

Дескарга (испан тілінде сөзбе-сөз "ағызу" деген мағынада) – куба музыкасының тақырыптарындағы вариациялардан тұратын, негізінен сон монтуно, сондай-ақ гуахира, болеро, гуарача және румба стиліндегі импровизациялық джем сеансы. Бұл жанрға джаз үлкен әсер еткен және ол 1950 жылдары Гаванада дамыған. Жанрдың қалыптасуына Кубада Качао, Хулио Гутьеррес, Бебо Вальдес, Перучин және Нино Ривера, ал Нью-Йоркте Тито Пуэнте, Мачито және Марио Бауза үлкен үлес қосты. Алғашқыда "descarga" атауымен Panart, Maype және Gema сияқты жазба компаниялары кубалық джем сеанстарын жарнамалаған. 1960 жылдардан бастап "descarga" форматын көбінесе үлкен сальса тобы, әсіресе Fania All Stars қабылдады.

Шығуы: соль, филин және джаз

[[Файл:Таңға пианино гуахео. jpg|350px|thumbnail|right|Марио Баузаның "Таңға" композициясындағы пианино гуахео. Бұл күй афрокубалық джаздың алғашқы туындысы саналады. Сондықтан, 1949 жылы Мачито және оның "Афрокубалықтар" тобының осы әнді жазуы descarga форматының дамуына үлкен әсер етті. Шындығында, "Таңға" сияқты шығармалар көбінесе джем-сессияларда орындалған. Алайда, сол кезде descarga термині son montuno және басқа да афрокубалық ырғақтар негізіндегі джем-сессияларын сипаттау үшін басқа мағынада қолданыла бастады.]

1950 жылдар: Панарт сессиясы

350px|төменгі сурет|оң жақ|Качао және оның тобы, 1961 жылғы наурыздағы кубалық "Show" журналында бейнеленген. Солдан оңға қарай: Качао (бас), Густаво Тамайо (güiro), Тата Гуинес (tumbadora), Алехандро "Эль Негро" Вивар (труба), Рохелио "Ейо" Иглесиас (бонго) және Гильермо Баррето (тимбале). Бұл сурет "Cuban Jam Sessions in Miniature" альбомының обложкасына түсірілген фотосессия кезінде түсірілген. Коммерциялық сәттілікке ие болған descarga джем-сессияларының алғашқы сериясы көбінесе 1956 және 1958 жылдар аралығында Гаванадағы Panart студиясында жазылған. I томдағы джемдер canción, mambo, chachachá және conga тақырыптарына негізделген; ең ұзақ трек, "Бейнеге арналған Opus", 10 минутқа созылады. II том 17 минуттық "Descarga caliente" монтуно джемімен басталады, ал B жағында румба, чачача және Сантерия ритуалы орындалады. III том (1958, қызыл обложка) тресеро Нино Ривераның режиссерлігімен жасалған. Онда үш монтуно трекі, сойласу, гуахира және чачачамен үйлесімде, сонымен қатар гуагуанко компарсасы бар. Бұл charanga форматындағы алғашқы descarga альбомы және онда джазға шабыттанған мамбо, чачача, гуахира және монтуно тректері бар. Сол жылы Чико О'Фаррилл өзінің All Stars Cubano тобымен, бас партиясында Качаоның қатысуымен екі descarga – "Descarga Número 1" және "Descarga Número 2" жазды. О'Фарриллдің жазбалары Gema лейблі арқылы жеке ән ретінде шығарылды, кейіннен "Los mejores músicos de Cuba" (1959) көп орындаушысы бар LP-ге енді. Качао 1958 және 1960 жылдар аралығында лидер ретінде descarga сессияларын жазды: "Jam Session with Feeling" (Maype), "Descarga" (Maype), "Cuban Music in Jam Session" (Bonita) және "Descargas con el ritmo de Cachao" (Modiner). Сонымен қатар, Качао Эрнесто Дуартедің Producciones Duarte лейблі үшін дәстүрлі танзондардың сессияларын жазды, нәтижесінде Kubaney таратқан екі альбом пайда болды: "Con el ritmo de Cachao" ("Camina Juan Pescao" ретінде қайта шығарылды) және "El gran Cachao" ("Cachao y su Típica Vol. 2" ретінде қайта шығарылды), бұл альбомдар Arcaño y sus Maravillas тобының бұрынғы мүшелерін қамтиды. Дегенмен, мансабының кейінгі кезеңдерінде ол осы танзондардың көптеген түрлерін ("Avance Juvenil", "Ahora sí" және т.б.) кеңейтілген, descarga стилінде жазды. Гаванадағы Panart студиясынан жасалған жазбалармен бір мезгілде Тито Пуэнте 1956 жылы "Puente in Percussion" толық descarga альбомын жазды. Бұл альбом Моңго Сантамария, Уилли Бобо және Карлос "Патато" Вальдестің қатысуымен жасалған, перкуссияға көп көңіл бөлінген descargas жиынтығы. "Cuban Jam Session Vol I" сияқты, бұл альбомда мамбо тақырыптарының вариациялары бар, бірақ Титоның жазбаларының негізгі назары перкуссиялық бөлімге аударған, гуахео ойнауға пианист болмаған. Альбомда қонақ бас-гитарист Бобби "Big Daddy" Родригес бірнеше тректе тумбао орындады. 1957 жылы Пуэнте өзінің сынға алынған "Top Percussion" альбомын жазды, ол "Puente in Percussion" альбомының жалғасы болды. Онда Монго Сантамария, Уилли Бобо, Франсиско Агуабелла және Джулито Коллазо қатысты. Альбомның соңғы трегі 7 минуттық джаздық descarga, онда жетекші трубада Doc Severinsen қонақ ретінде орындады. 1958 жылы Уолфредо де лос Рейес, "Cuban Jam Session Vols I және II" тимбалеросы, пианист Йойо Кастелейро, мүйіз секциясы және әншілер Кико Родригес пен Марта Рамспен "Sabor cubano" альбомын жазды. Альбомға Чико О'Фарриллдің "Descarga", Марио Баузаның "Mambo Inn" және Рафаэль Эрнандеске жатқызылған "Cuban Jam Session" атты гуарача кірді.

1960 жылдар: Гаванадан Нью-Йоркке дейін

1960 жылы Уолфредо де лос Рейес жетекші ретінде екінші descarga LP-ін жазды – «Кубалық джаз». Алдыңғы альбомынан айырмашылығы, бұл альбомында Лос Папинес тобының арқасында күшті перкуссиялық бөлім болды. Сонымен қатар, Качао бас-гитарада орындады. Сол жылы трубашы Роландо Агило Maype лейблында «Кубалық джем сессиясы» атты екі альбом шығарды. Оның стилі «жұмсақ мамбо» және ча-ча-чаға бейімделгенімен, сессиялары Хуанито Маркестің электр гитарадағы орындалуы үшін мақталды. Кейбір сыншылар LP-де авторлық құқық көрсетілмегендіктен оны «күңкіреген гитарист» деп атады. Шамамен сол кезде трубашы Карлос Арадо басқарған ансамбль «Кубалық джем сессиясы» атты тағы бір альбомды жазды. Качао 1962 жылы Кубадан кетіп, Нью-Йоркке көшуден бұрын бір жыл Мадридте тұрды, онда ол Тито Родригестің оркестріне қосылды. Качаоның ықпалы «Descarga Cachao» және «Descarga Malanga» сияқты джемдерде байқалады. Сол уақытта Качао Джо Кейннің оркестрімен бірге американдық және кубалық музыканттардың қатысуымен бірқатар descarga үлгілесіндегі әндерді жазды. Нәтижесінде шыққан «Latin Explosion» альбомы «Cuban Jam Sessions in Miniature» альбомымен бірге «From Havana to New York» деген атпен CD-де қайта шығарылды. 1960 жылдардың басында Нью-Йоркте Alegre All Stars жанры descarga жанрын жаңғыртты, бұл Alegre Records тізіміндегі ең табысты суретшілерді біріктірген ансамбль болды. Альбомдарды Аль Сантьяго продюсерлік етті, ол музыкалық жетекші ретінде Чарли Палмиериді таңдады, және олар сальсаның дамуына үлкен әсер етіп, Джонни Пачеко, Чео Фелисиано және Барри Роджерс сияқты суретшілердің мансабын бастады. Палмиери өзінің чарангасы La Duboney-дің тұңғыш альбомы үшін «Pacheco's Descarga» деген бір descarga әнін жазған еді, онда Пачеко флейтада орындады. Кейін Пачеко 1965 жылғы «Pacheco, His Flute and Latin Jam» альбомына арналған өзінің descarga сессиясын өткізді. Сондай-ақ 1965 жылы Alegre Kako-мен бірге Пуэрто-Рико All Stars альбомын шығарды, ол 1963 жылғы ақпанда жазылған және Франсиско Анхель Бастардың жетекшілігімен өткен, онда Рафаэль Итьер және Роберто Роэна және басқалар қатысты. Көп ұзамай Alegre-нің ең ірі бәсекелесі Tico өзінің «үй тобын» – Tico All Stars-ты құрды, ол «Нью-Йорк» (Nuyorican) стиліндегі descargas-ты орындады. Осы уақытта Al Santiago Alegre All Stars жобасын әртүрлі атаулармен жалғастырды, атап айтқанда Cesta All Stars және Salsa All Stars. 1968 жылы Джерри Масуччи мен Джонни Пачеко, Нью-Йорктің жетекші сальса лейблі Fania Records-тың иелері, Alegre All Stars дәстүрінде, бірақ басқа тәсілмен жаңа жобаны бастауға шешім қабылдады: музыка енді 1950 жылдардағы Panart студиялық descarga стиліне емес, тікелей орындалатын үлкен ансамбль сальсасының айналасында құрылатын болды. The Fania All Stars тобы 1968 жылы Гринвич Виллидждегі Red Garter клубында дебют жасады, құрамында Рей Барретто, Джо Батан, Уилли Колон, Бобби Валентин және Ларри Харлоу, сондай-ақ қонақтар Эдди Палмиери, Тито Пуэнте және Ричи Рэй болды. Концерт жазылып, екі LP-ге бөлінді – «Live at the Red Garter Volumes I және II», олар орташа деңгейде сәттілікке жетті.

1970 жылдар: сальса-дураның шыңы

1970 жылы Эдди Палмиери «Superimposition» атты LP-ді шығарды, онда «Шоколадты балмұздақ» және «17.1» сияқты дескаргалар бар еді, оларда Альфредо «Шоколад» Арментерос трубада орындады. Кейін Арментерос музыкатанушы және продюсер Рене Лопес құрған «Grupo Folklórico y Experimental Nuevayorquino» ансамбліне қосылды. Топ қазіргі заманғы сальса дыбысымен ұзақ дескаргалар орындады. Концерт сальса тарихындағы маңызды сәттердің бірі ретінде жиі айтылады, ол 1970 жылдары жанрдың табысына дескарга форматының маңыздылығын көрсетті. 1977 жылы Качао музыкатанушы Рене Лопес оны «Salsoul» лейблі үшін екі жаңа альбом – «Cachao y su Descarga 77» және «Dos» жазу үшін студияға әкелді. Жазылған тректердің жартысы Качаоның мансабының басында жазылған данзондардан, ал қалған жартысы Качаоның мансабының кейінгі кезеңдеріндегідей афро-кубалық дескаргалардан тұрды. Жазу сессияларында Алехандро «Эль Негро» Вивар, Альфредо «Шоколад» Арментерос, Карлос «Патато» Вальдес және Джулито Коллазо сияқты «бірінші буын» дескарга орындаушыларынан, сондай-ақ Барри Роджерс, Нельсон Гонсалес және Энди Гонсалес сияқты дескарга және сальса музыканттарының «екінші буынының» мүшелері де болды. 1977 жылдың 18 қыркүйегінде Монтерей джаз фестивалінде Тито Пуэнте вибрафоншы Кал Тьядермен бірлесіп, Марселино Гера жазған классикалық «Pare cochero» әнінің 10 минуттық орындалуымен джаз тыңлаушыларына дескарганы алғаш рет таныстырды. 1979 жылдан бастап Хуан Пабло Торрес басқарған «Estrellas de Areito» кубалық жұлдыздар ансамблі тек дескаргалардан тұратын бес альбом шығарды. Бұл жазбалардың жинағы «Los héroes» деп аталды және 1999 жылы «World Circuit» компаниясы оны қайта шығарды, ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланды.

1980 жылдардан қазіргі уақытқа дейін: қайта жаңғыру және сыншылардың мақтанышы

350px|төбешік|оң|2012 жылы Лориан қаласында «Buena Vista Social Club» клубының өнер көрсетуі. Суретте тромбоншы Хесус «Агуахе» Рамос бейнеленген, ол ансамбльдің директоры ретінде Хуан де Маркос Гонсалестің орнын басты. Ол топтың репертуарына Generoso Jiménez-дің «Trombón majadero» сияқты классикалық descarga-ларды жиі қосады. 1981 жылы Вальфредо де лос Рейес, Качао және Пакито Хечаваррия бірігіп, «Танья» лейблі арқылы «Walpataca» альбомын жазды. Альбом Latin Beat Magazine журналының «100 үздік тәуелсіз жазба» тізімінде 60-шы орынға ие болды (2004 жылғы маусым/шілде). Сол топ (қосымша музыканттармен) «Танья» үшін «Walpataca II» (1985) және «Maestro de Maestros» (1986) жаздырды. Екі альбом да салмақты афро-кубалық перкуссиядан сальса мен гуарашаға дейінгі әртүрлі тақырыптардағы джаз джемдерінің сериясын қамтиды. Екі альбомның ішінде «Bocachaby» және «Walpataca II» тректері бар. «Maestro de Maestros» альбомында флейташы Хосе Фахардо және перкуссионист Нельсон «Флако» Падрон қатысты. 1990 жылдары descarga форматы әлемдік деңгейде танымал болды, себебі бірнеше өте табысты альбомдар шықты. 1993 жылы Кубада туған актер Энди Гарсия Качаоның өмірі мен шығармашылығы туралы «Como su ritmo no hay dos» атты деректі фильмін шығарды. Келесі жылы Качао Billboard Latin Music Hall of Fame-ге алғаш рет (Селия Крузбен бірге) енгізілді. Содан кейін Гарсия Качаоны жазу студиясына шақырды, ол ішінара оның әкесінің (Качаоның отбасымен дос болған) және оның туған қаласы Бежукалдың құрметіне арналған жазбалар жасады, онда оның әкесі «алқалы» (мэр) ретінде танымал болған. «Master Sessions Vol. I» атты альбом 1995 жылғы наурыз айында Billboard Latin 50 тізіміне еніп, «Үздік тропикалық латын альбомы» үшін Грэмми сыйлығын жеңіп алды. 1996 жылдың басында кубалық музыканттар іріктелді, ал африкалық музыканттар Кубаға баруға дайын болды, бірақ виза алудағы қиындықтарға байланысты олар бара алмады. Содан кейін Голд Ры Кудер мен оның ұлы Жоахимді сессияға қатысуға шақырды; Ры гитарада, ал Жоахим африкалық перкуссияда орындады. Альбомда классикалық кубалық trova және filin жанрлары қарқынды descarga джеммен үйлесім тапты. Көрмеге Пио Лейва, Чучо Вальдес, Орландо «Марака» Валле, Бамболео, Франсиско Агуабелла және Мигель «Анга» Диас қатысты. 2000 жылдары Cachao тропикалық латын альбомдары санатында тағы үш Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Біріншісі джаз альбомы үшін берілген болса да, «El Arte del Sabor» (2001), Bebo Valdés және Carlos «Patato» Valdés қатысуымен, қалған екеуі descarga-дан тұрды: «Ahora sí!» (2004) және оның өлімнен кейінгі «The Last Mambo» (2011) альбомы, 2007 жылдың қыркүйегінде жазылған. Сальсаның пайда болуымен descarga басқа латын Америкасы дәстүрлерінің элементтерін, әсіресе Пуэрто-Рико, Колумбия және Панамадан енгізе бастады. Мысалы, Рубен Блэйдстің «Tiburón» әні кубалық типикалық румба перкуссиясын Пуэрто-Риконың seis жанрымен біріктіреді, онда Yomo Toro cuatro-да ойнайды, сондай-ақ сальса дураның тромбон бөлімі де бар.