Дональд М. Грант: Фантастика мен ғылыми-қияли баспасының тарихы

Кіріспе

Америкалық фантастика және ғылыми фантастиканы басып шығаратын компания, Donald M. Grant, Publisher, Inc. баспа компаниясы 1964 жылы Нью-Гэмпшир штатында құрылған шағын баспа. Ол фантастика және қорқыныш жанрындағы романдарды әсем суреттермен жариялауымен белгілі, ең әйгілісі – Стивен Кингтің "Қара мұнара" сериясы және Кинг/Питер Штраубтың "Талисман" романы.

Тарих

Дональд М. Грант алғаш рет 1945 жылы шағын баспа саласына қадам басты; ол арнайы баспаханалар үшін жаңа серпіліс болды. Ол Грант Хэдли Энтерпрайзз компаниясының негізін қалаушылардың бірі еді және бастапқы компаниядан пайда болған The Buffalo Book Company және The Hadley Publishing Co. баспаларымен де байланысты болды. 1948 жылы Хэдли жабылып қалғаннан кейін Грант жаңа серіктесі Джеймс Дж. Донахьюмен бірге жаңа баспа ашуға шешім қабылдады. Грант пен Донахью жаңа фирманы «Грандон компаниясы» деп атады. Олардың алғашқы кітабы – Отис Адельберт Клайннің «Қауіпті порт». Грандон келесі тоғыз жылда тағы төрт кітап шығарды, содан кейін қызметін тоқтатты. Алты жыл өткен соң, 1964 жылы Грант қайтадан баспа ісіне оралды. Бұл жолы ол өзінің атын – Donald M. Grant, Publisher, Inc. ретінде пайдаланды. Жаңа баспадан шыққан алғашқы кітап – Эдгар Райс Берроуздың алтын мерейтойлық библиографиясы, үлкен әрі тартымды безендірілген әдебиеттер тізімі, Рев. Генри Харди Хайнс еңбегі. Кітап сәтті сатылып, жарыққа шыққаннан кейін екі ай ішінде 2000 данасы сатылып, қажетті капитал жиналды. Грант Роберт Э. Говард мұрасының иесі Гленн Лордпен жақын қарым-қатынас орнатқан. Лорд Говардтың өте сирек кездесетін алғашқы кітабы «Айыз сағасынан келген мырза» атты шығарманың жаңа басылымын шығаруды ұсынды. Кітаптың бар болғаны 400 данасы басылып, өте жай сатылды. Дегенмен, Грант Говардтың бірнеше қосымша еңбектерін сақтықпен жариялады. 1968 жылы Говардтың «Қызыл көлеңкелер» кітабының Джефф Джонстың түсті иллюстрацияларымен жасалған басылымы өте тез сатылып кетті, сондықтан Грант екінші басылымды басып шығаруға мәжбүр болды. Бұл – маңызды өзгеріс болды. Говардтың кітаптары қатты мұқабамен сатыла бастады, ал Конан кітаптары қағаз және комикс түрінде бестселлер атанды. Ең бастысы, Грант жоғары бағамен болса да, әдемі безендірілген кітаптарға сұраныс бар екенін түсінді. Көп жылдар бойы арзан және нашар безендірілген қатты мұқабалы кітаптардан көңілі қалған жанкүйерлер жақсырақ нәрсені іздеді. Ғылыми-фантастика коллекционерлері жылдар бойы ең арзан қағаздан жасалған, иллюстрациясыз кітаптардан кейін жақсырақ нәрсені іздеді. Грант бұл қалауды мойындап, ішкі иллюстрациялары бар кітаптарды ұсынды, тіпті кейбіреулерінде түсті иллюстрациялар, сондай-ақ сапалы мұқаба және жақсы қағаз қолданды. Бұл – жаңа үрдістің бастауы болды. 1981 жылы Стивен Кинг Грантке келіп, «Фантазия және ғылыми фантастика» журналында жарияланған Кингтің «Заңгер» әңгімелер жинағын басып шығаруды ұсынды. Кинг бұл әңгімелер оның негізгі оқырмандарына ұнамайды деп ойлады. Грант пен Кинг барлық әңгімелерге, соның ішінде болашақта жарық көретін шығармаларға эксклюзивті қатты мұқаба құқығын беру туралы келісімге келді.

Donald M. Grant first entered the small field back in 1945; he served as the revitalising spark for the specialty presses. He was one of the founders of Grant Hadley Enterprises and was associated with the two other publishing imprints, The Buffalo Book Company and The Hadley Publishing Co., that grew out of the original company. After Hadley folded in 1948, Grant decided to start a new imprint with a new partner, James J. Donahue. Grant and Donahue named their new imprint The Grandon Company. Their first book was The Port of Peril by Otis Adelbert Kline. Grandon put out four other books over the next nine years before ceasing operations. Six years later, in 1964, Grant re entered publishing. This time he used his own name for the imprint, as Donald M. Grant, Publisher, Inc. The first book published under the new imprint was a huge, attractively done bibliography, A Golden Anniversary Bibliography of Edgar Rice Burroughs, by Rev. Henry Hardy Heins. It was a success and sold out of its printing of 2,000 within two months of publication, providing needed capital. Grant had developed a relationship with Glenn Lord, the executor of the Robert E. Howard estate. Lord suggested reprinting a new edition of Howard's incredibly rare first book, A Gent from Bear Creek, a collection of westerns. Done in an edition of only 400 copies, the book sold with appalling slowness. However, Grant went on to cautiously publish several additional works by Howard. In 1968, his edition of Red Shadows by Howard featuring color plates by Jeff Jones sold out so quickly that Grant was forced to print a second edition. It was a turning point. Howard was beginning to sell in hardcover as the Conan books became bestsellers in paperback and comic book form. More importantly, Grant saw that there was a market for attractively done books, even at higher prices. Fans had become disenchanted with cheaply produced and poorly packaged hardcovers as issued by the major publishers. After years of books without illustrations, done on the cheapest pulp paper available, science fiction collectors were looking for something better. Grant recognised this desire and offered books with interior illustrations, some even featuring tipped in color plates, as well as good bindings and fine paper. It was the start of a trend. Grant was approached by Stephen King, in 1981, with an offer to publish a collection of King's Gunslinger stories that had appeared in the magazine Fantasy and Science Fiction. King thought the stories would not appeal to his mainstream readers. Grant and King signed an agreement giving Grant exclusive hardcover rights to all the stories, including future ones.