Кіріспе
Көбелектер түрі NOTOC
Жақсы шекаралы ақ көбелек немесе қарағай бүлдіршіні (Bupalus piniaria) – Geometridae тұқымдасына жататын көбелек. Ол Ennominae кішітұқымдасының Bupalini тайпасына жатады. B. piniaria батыс Палеарктика аймағында, Таяу Шығыста және Солтүстік Африкада кең таралған түр. Дегенмен, оның кейбір аймақтарда болуы, мысалы, Солтүстік Балқанда, күмәнді. Жалпы, үш түршесі белгілі, ал тағы екеуінің ерекшелігі даулы:
Bupalus piniaria bernieri de Lajonquiere, 1958
Bupalus piniaria espagnolus Eitschberger & Steiniger, 1975
Bupalus piniaria flavescens White, 1876 (көбінесе piniaria-ның құрамына кіреді)
NOTOC
The bordered white or pine looper (Bupalus piniaria), is a moth of the family Geometridae. Among these, it belongs to tribe Bupalini of the subfamily Ennominae. B. piniaria is a common species throughout the western Palearctic region, the Near East and North Africa. However, its presence in certain regions – e. g. the northern Balkans – is doubtful. Three subspecies are generally recognized, while two additional ones are doubtfully distinct:
Bupalus piniaria bernieri de Lajonquiere, 1958
Bupalus piniaria espagnolus Eitschberger & Steiniger, 1975
Bupalus piniaria flavescens White, 1876 (usually included in piniaria)
Bupalus piniaria mughusaria Gumppenberg, 1887 (usually included in piniaria)
Bupalus piniaria piniaria (Linnaeus, 1758)
In addition, many forms (e. g. kolleri) have also been named.
Bupalus piniaria mughusaria Gumppenberg, 1887 (көбінесе piniaria-ның құрамына кіреді)
Bupalus piniaria piniaria (Linnaeus, 1758)
NOTOC
The bordered white or pine looper (Bupalus piniaria), is a moth of the family Geometridae. Among these, it belongs to tribe Bupalini of the subfamily Ennominae. B. piniaria is a common species throughout the western Palearctic region, the Near East and North Africa. However, its presence in certain regions – e. g. the northern Balkans – is doubtful. Three subspecies are generally recognized, while two additional ones are doubtfully distinct:
Bupalus piniaria bernieri de Lajonquiere, 1958
Bupalus piniaria espagnolus Eitschberger & Steiniger, 1975
Bupalus piniaria flavescens White, 1876 (usually included in piniaria)
Bupalus piniaria mughusaria Gumppenberg, 1887 (usually included in piniaria)
Bupalus piniaria piniaria (Linnaeus, 1758)
In addition, many forms (e. g. kolleri) have also been named.
Сонымен қатар, көптеген пішіндері (мысалы, kolleri) де аталып келген.
NOTOC
The bordered white or pine looper (Bupalus piniaria), is a moth of the family Geometridae. Among these, it belongs to tribe Bupalini of the subfamily Ennominae. B. piniaria is a common species throughout the western Palearctic region, the Near East and North Africa. However, its presence in certain regions – e. g. the northern Balkans – is doubtful. Three subspecies are generally recognized, while two additional ones are doubtfully distinct:
Bupalus piniaria bernieri de Lajonquiere, 1958
Bupalus piniaria espagnolus Eitschberger & Steiniger, 1975
Bupalus piniaria flavescens White, 1876 (usually included in piniaria)
Bupalus piniaria mughusaria Gumppenberg, 1887 (usually included in piniaria)
Bupalus piniaria piniaria (Linnaeus, 1758)
In addition, many forms (e. g. kolleri) have also been named.
Сипаттамасы мен экологиясы
Бұл көбелек қылқан жапырақты орманды мекендейді. Ересек көбелектер мамыр және маусым айларында ұшады, кейде солтүстік аймақтарда тамызға дейін де ұшуы мүмкін. Қанаттарының ені 34–40 мм аралығында. Бұл түр айқын жыныстық диморфизмге ие, аталықтарының мұрттары тығыз, ал аналықтарының мұрттары қарапайым болады. Аналықтары, әсіресе піскен жұмыртқалармен толы болғанда, ішек қуысы да толып тұрады. Аталықтарының үстіңгі қанаттарында кең қара қоңыр жиектері мен дақтары болады, ал түсі солтүстікте ақтан басталып, оңтүстік популяцияларында терең сарыға дейін өзгереді. Аналықтары қарапайым, үстіңгі қанаттары сарыдан қоңырға дейін өзгереді және олардағы көлденең жолақтар сәл қараңғырақ болады. Екі жыныста да қанат ұштары ең қараңғы болады. Астыңғы қанаттары аз диморфты, алдыңғы қанаттары қоңырқай, артқы қанаттарында ақшыл бойлық жолақты ашық қоңыр өрнектер болады. Аталықтарының астыңғы қанаттарындағы артқы қанат жолағы кеңейтілген, ал алдыңғы қанат ұштары қараңғырақ, ал аналықтарында артқы қанат өрнегі көбірек контрастты. Барлық төрт қанаттың шеті ақ және қоңыр түсті қысқа қылдардан тұратын жиекпен шеңберленген. Бұл түрде екі жақты гинандроморфтарды оңай тануға болады. Қапшаң (немесе личинка) қылқан жапырақты егістіктерде зиянды жәндіс болуы мүмкін. Олар жасыл түсті, ақшыл жолақтары бар және көбінесе түрлі қарағай түрлерін (Pinus), әсіресе шотланд қарағайын (P. sylvestris) және еуропалық қарағайды (P. nigra) жейді. Сондай-ақ, Дуглас шыршасын (Pseudotsuga menziesii), ларикс (Larix) және шыршаны (Picea, мысалы, Норвегия шыршасы P. abies) жегендері де тіркелген. Личинкалар төрттен алтыға дейін жас кезеңнен өтеді және топырақта қуыршақтанып, қыстайды.
Таксономия
Бұл (өзінің бастапқы ғылыми атауы Phalaena piniaria) оның Bupalus туысының типтік түрі, сондай-ақ кішігірім объективті синонимдері Catograpta, Chleuastes және Phaophyga, сонымен қатар қолданылған Bupala. Туысы арқылы, ол Bupalini тайпасының да типтік түрі болып табылады. Bupalus аты 1815 жылы ағылшын зоологы Уильям Элфорд Личпен берілген, бұл атау б.з. 6 ғасырындағы грек мүсіншісінің есімі. Piniaria деген сөз Pinus – қарағай туысы мен оның тамақтанатын өсімдігіне сілтеме жасайды.