Кіріспе
Американдық саясаткер
Даун Кларк Неч (16 қыркүйек 1926 – 5 наурыз 2013) – Солтүстік-Батыс университетінің заң профессоры және Иллинойс штатының саясаткері. АҚШ-тағы Демократиялық партия мүшесі болған ол 1972 жылдан 1990 жылға дейін Иллинойс штатының Сенатында, ал 1991 жылдан 1994 жылға дейін Иллинойс штатының бас есепшісі қызметін атқарды. 1994 жылы ол Иллинойс губернаторы лауазымына ірі саяси партиядан түңғырбай ұсынылған алғашқы әйел атанды. Ол «Федералдық жүйедегі мемлекеттік және жергілікті басқару» атты заң оқулығының бірлескен авторы.
Ерте мансап
Ол Огайо штатының Цинциннати қаласында Патрисия Дон Кларк болып дүниеге келді. Оның әкесі Уильям Кит Кларк Ұлы депрессия кезінде бизнесі банкрот болғанға дейін құрылыс материалдарын өндіруші болған. Оның анасы Хейзел Дон Кларк (құрмет аты Харрисон) әлеуметтік жұмыскер болды. Неч 1948 жылы Норт-Уэстерн университетін Phi Beta Kappa құрметті дипломмен бітірді. Ол үшінші курста Мортар Борд Ұлттық студенттік құрмет қоғамына қабылданды. Содан кейін ол университеттің құқық факультетіне түсті, онда бірінші курс студенттері арасындағы ең жоғары орташа балы үшін мектептің Scholar’s Cup жүлдесін алған алғашқы әйел болды. 1952 жылы ол бітірген кезде сыныптағы жалғыз әйел еді. 1965 жылы Солтүстік-Батыс құқық факультетіне оқытушы болып келгенде, ол мектептегі алғашқы әйел оқытушы болды. Ол 1952 жылы Адлай Стивенсонның президенттік науқанында жұмыс істеді, содан кейін Вашингтон, Ковингтон және Берлинг заң фирмасында қызмет етті. Чикагоға оралғаннан кейін, 1957 жылдан 1961 жылға дейін жеке практикамен айналысты, сосын Отто Кернер губернаторының штатына қосылды. 1969 жылы ол 1969–1970 жылдарғы Иллинойс конституциялық конвенциясына делегат болып сайланды, онда Иллинойс штатының төртінші және қазіргі Конституциясы жасалды.
Иллинойс штатының сенаторы
1972 жылы ол Демократтар партиясынан Мемлекеттік сенатқа сайланды, бастапқыда 13-ші округті, кейін 4-ші округті өкілдік етті. Он жыл бойы Сенаттың Кіріс комитетіне төрағалық етті.
Иллинойс штатының бақылаушысы
1990 жылы ол Иллинойс штатының бас есепшісі лауазымына Демократиялық партиясынан түскен ұсынысты жеңіп алды және жалпы сайлауда да жеңіске жетіп, республикашыл Сью Сютерді 54 пайызға 46 пайызбен жеңді.
Губернаторлық жарыс
Төрт жыл өткен соң, 1994 жылы, ол Иллинойс губернаторының Демократиялық партиясының ішкі сайлауында күтпеген жеңіске жетті, Иллинойс штатының бас прокуроры Роланд Беррис пен Кук округі әкімшілігінің төрағасы Ричард Феланды жеңіп, Берристен 10 ұпайдан асып түсті. Неч бұл сайлаудан бірнеше апта бұрын сауалнамаларда артта қалған еді. Ішкі сайлау кезінде ол өзінің сегіз допты бильярд ойнап (және жеңіп) жүргенін көрсететін жарнама көрсетті, бұл оның өмір бойындағы хоббиі екенін көрсетеді, сонымен қатар "тура сөйлейтін" адам ретіндегі беделін пайдаланды. Оның қарсыластарына қарағанда әлдеқайда аз қаржысы болғанына қарамастан, бұл жарнаманың тиімділігі, сайлау кампаниясының соңғы апталарында оның сауалнамаларда үлкен өсім көрсетуіне себеп болды деп есептелді. Оның кандидатурасының тарихи маңызын арттырған нәрсе – Декатур қаласының Иллинойс штатының сенаторы Пенни Севернспен губернаторлыққа кандидаттық тізімде жұптасқандығы болды. Бұл Иллинойс тарихында партия тізімінің басында екі әйелдің бірдей болған жалғыз жағдай. Нечтің сайлауалды ұраны "Жәй ғана әдемі бет емес" болды. Ол білім беруді қаржыландыру және жылжымайтын мүліктің салығын төмендету үшін мемлекеттік табыс салығын 3%-дан 4,25%-ға дейін арттыруды ұсынды, бұл жоспарға оның республикалық қарсыласы, губернатор Джим Эдгар сын көтерді. Кук округі Демократиялық партиясының күшті қолдауына ие болмаған, либералды көзқарастағы Неч, республикалық партия ұлттық деңгейде сәтті болған жылы Эдгардың танымалдылығын жеңе алмады және дауыстардың 34%-ын ғана алды.
Кейінгі мансап
1995 жылы Неч ЛГБТ қауымдастығы үшін маңызды мәселелерді қолдағаны үшін қауымның досы ретінде Чикаго гей және лесбияндық атақ-даңқ залына енгізілді. Ол Чикагодағы Гей-парадқа жылдар бойы қатысып, "Мен ешқандай лауазымға кандидат емеспін" деген жазуы бар ашық машинамен жүрді. Неч Норт-Уэстерн университетінің құқық мектебінде заң профессоры, кейін зейнеткер профессор болды. Ол Иллинойс штатында жаңа конституциялық конвенция өткізуге қарсы күресті. Ол Дэниел Манделькер және Питер Сальсих кішімен бірлесіп "Федералды жүйедегі штаттық және жергілікті билік" атты құқық мектебінің негізгі оқулығын жазды, ол жергілікті және штаттық билік құқығы саласындағы ең бағалы оқулық болып саналады. Неч сайлау жолындағы мансабынан кейін де саясатқа қатысып, сайлауға түскен кандидаттарды қолдады, мысалы, 1996 жылы Ян Шаковскийдің Иллинойс штатының 9-шы сайлау округінен конгрессмен Сидни Йейтстің орнын басуға жасаған сәтті әрекетіне, ал 2002 жылы Джон Шмидттің губернаторлыққа үміткерлігі сәтсіз аяқталды. 2010 жылы Неч Иллинойс штатының губернаторы лауазымына Демократиялық партияның ішкі сайлауында Дэн Хайнсті, 10-шы сайлау округінің ішкі сайлауында Джули Хамосты, АҚШ Сенатының ішкі сайлауында Дэвид Х. Хоффманды және Кук округінің басшысы лауазымына ішкі сайлауда Тони Преквинклді қолдады. Преквинклден басқа барлық кандидаттар партияның ішкі сайлауында жеңіліске ұшырады. Неч 45 жыл бойын архитектурамен айналысқан Уолтер Нечке үйленді, ол Колорадо-Спрингстегі АҚШ Әуе күштері академиясының кадеттер шіркеуін жобалағанымен танымал. Ол 2008 жылы қайтыс болды. Неч 2013 жылдың 5 наурызында Чикаго, Иллинойс штатында 86 жасында дүние салды. Ол 2013 жылдың қаңтарында Иллинойс штатының басымдықтары туралы талқылау кезінде (штаттың қаржылық жағдайы мен реформалар қажеттілігін ескере отырып) Лу Гериг ауруынан (амиотрофикалық бүйірлік склероз немесе АЛС) зардап шегетінін жариялаған болатын. Губернатор Пэт Куинн оның құрметіне барлық Иллинойс штатының туларын 2013 жылдың 16 наурызына дейін жартылай төмен түсіруге бұйрық берді.
Марапаттар
Даун Кларк Нетч 2011 жылы Иллинойс штатының губернаторымен "Үкімет және құқық" саласындағы Линкольн орденімен (штаттың ең жоғары наградасы) марапатталды және Иллинойс штатының Линкольн академиясының лауреаты атанды.