Кіріспе

Тышқан аулау машинасы – жалғыз қозғалтқыш күші тышқан аулауға арналған кішкентай көлік. Қосымша күш үшін бірнеше тұзақтарды немесе ірі егеуқұйрық тұзақтарын пайдалану да мүмкін. Тышқан аулау машиналары көбінесе физика немесе басқа физикалық ғылымдар сабақтарында студенттердің мәселелерді шешу дағдыларын жетілдіруге, кеңістіктік ойлау қабілетін дамытуға, уақытты дұрыс жоспарлауға және бірлесіп жұмыс істеуге көмектеседі.

Дизайн

Тышқан тұзақ машинасының жалпы стилі әртүрлі болады. Көптеген коммерциялық сатушылар жоспарлар, жиынтықтар және дайын машиналарды сатуға ұсынады. Тышқан тұзақ машиналарын қоспағанда, тышқан тұзақ қайықтары және тышқан тұзақ ұшақтары үшін де жарыстар өткізіледі.

Оққа күш беру

Бұл қозғалыс машинаның біліктері немесе дөңгелектерін айналдыру үшін қолданылуы керек. Ең көп таралған шешім – тышқан тұзақтың иінтірегіне жіп байлап, оны білікке орау. Иінтірек босатылғанда, ол жіпті тартады, нәтижесінде білік (және дөңгелектер) айналады. Дегенмен, жіпті тікелей тышқан тұзақтың иінтірегіне байлау, серіппеде жиналған энергияны тиімді пайдаланбауға әкеледі. Тышқан тұзақтың ашық және жабық күйдегі иінтірегінің арақашықтығы әдетте 10 см-ге тең, сондықтан дәл осы көлемде жіп тартылады. Бірақ кішкентай диаметрлі білікке оралғанда, бұл жіп мөлшері машинаның мүмкіндігінше алысқа жылжуы үшін жеткілікті айналымдар жасамайды. Бұл мәселені шешу үшін көптеген тышқан тұзақ машиналары иінтірекке рычаг қосады, сонда рычаг әлдеқайда ұзын жіпті тартады және білікті көптеген айналымдарға келтіреді.

Доңғалақтың сүрінісі

Тышқан аулаушы штангаға рычаг қосудың тағы бір себебі – дөңгелектерге түсетін айналу моментін азайту. Егер дөңгелектерге тым көп айналу күші түсірілсе, дөңгелектер мен жер арасындағы үйкеліс күші, дөңгелек пен жер беттері арасындағы үйкеліс коэффициентінен туындайтын максималды үйкеліс күшінен асып кетеді. Мұндай жағдайда дөңгелектер сырғанап, серіппеде жиналған энергия босқа кетеді. Тышқан аулаушы штангаға ұзын рычаг қолдану серіппенің айналу күшінен туындайтын жіптегі кернеуді азайтады, соның салдарынан көліктің дөңгелектеріне түсетін айналу күшін азайтады. Дөңгелектерге түсетін айналу моментін азайтудан басқа, дөңгелектерге арналған материалдардың үйкеліс коэффициентін арттыру арқылы да жақсартуға болады.

Ұзақ жолға арналған автомобиль

Бұл машинаны жасау пружинаның күшін максималды түрде рычагқа жеткізіп, жетек осін айналдыруға негіделген. Көлігіңізден ең көп қашықтық алу үшін рычагты мүмкіндігінше ұзарту керек. Бұл дөңгелектердің айналуын арттырады, себебі ұзын рычагқа ұзын арқан сүйеніп тұрады. Содан кейін жетек дөңгелектерін үлкен қылыңыз, өйткені дөңгелектің диаметрі неғұрлым үлкен болса, жермен жанасатын беті де соғұрлым көп болады. Осымен қатар, дөңгелекке қарағанда ось кішірек болса, тартылу қашықтығы артады. Көлікті жылжытуға жұмсалатын энергияның жоғалуын азайту үшін мүмкіндігінше үйкелісті азайтыңыз. Массаны да ескеру қажет, көлік неғұрлым ауыр болса, пружинадан жұмсалатын энергия да соғұрлым көп болады, сондықтан көлікті жеңілдетуге тырысыңыз.

Жылдамдық машинасы

Тез жылдамдықты тышқан тұмсығы көлігін жасау үшін, тышқан тұмсығының пружинасынан қысқа қашықтықта барынша көп энергия алу қажет. Бұрыш қолдың ұзындығы, көліктің жүретін қашықтығынан қысқа болуы керек, себебі қол қысқа болған сайын пружина жылдамырақ серпіледі, соның салдарынан пружинадан көбірек күш алынады. Көліктің салмағының көп бөлігі, жетек осі орналасқан артқы бөлігіне таратылады. Осылай құрастырылса, көліктің алдыңғы бөлігінде кедергі аз болады, бұл оның жылдамдығын төмендетпейді. Дөңгелектердің аса үлкен болуы қажет емес, бірақ ось, дөңгелекке қарағанда үлкен болуы керек. Дөңгелектерге жақсы ұстаным қажет, өйткені жеткілікті үйкеліс болмаса, жетек осіне бекітілген дөңгелектер сығалап, барлық қосымша күш болғанымен көлікті алға жылжыта алмайды.