Кіріспе
Жарақаттанған бейсболшылар тізімі
Ұлттық футбол лигасы немесе Ұлттық хоккей лигасының жарақат алғандар тізімі
Үлкен бейсбол лигасы (MLB)-да жарақат алғандар тізімі (IL) – командалардың жарақат алған ойыншыларын тізімнен шығарып, орнына сау ойыншыларды шақыру тәсілі. 2019 жылғы маусымға дейін бұл тізім мүгедектер тізімі (DL) деп аталатын.
Жалпы нұсқаулар
Ойыншылар 10 күндік/15 күндік жарақат алғандар тізіміне немесе 60 күндік жарақат алғандар тізіміне енгізіледі, әдетте жарақаттың ауырлығына және/немесе қалпына келу уақытына байланысты. Ереже бойынша, позициялық ойыншылар жарақат алғандар тізімінде кемінде 10 күн, ал тастаушылар жарақат алғандар тізімінде кемінде 15 күн болуы керек. 2017 жылға дейін 15 күндік мерзім барлық ойыншылар үшін стандартты болды, содан кейін ол 10 күнге қысқартылды. 2020 жылғы маусымда тастаушылар үшін ең аз мерзім 15 күнге қайта орнатылды, бірақ COVID-19 пандемиясының салдарынан ереженің толық күшіне енуі 2022 жылдың мамырына дейін ықпалдастырылды. Ойыншыны жарақат алғандар тізіміне енгізу белсенді құрамда орын босатады. Бұл орынды кіші лигадан келген ойыншы, бос агенттер тізімінен, сауда арқылы алынған ойыншы немесе жарақаттан айыққан ойыншы толтыруы мүмкін. Бұл командаға қабілетсіз ойыншымен ойнаудың зиянын болдырмауға мүмкіндік береді. 10 күндік/15 күндік жарақат алғандар тізіміндегі ойыншы белсенді құрамға есептелмейді, бірақ команданың 40 ойыншылық кеңейтілген тізімінде қалады, ал 60 күндік жарақат алғандар тізіміндегі ойыншы команданың белсенді құрамына да, 40 ойыншылық тізіміне де есептелмейді. Дегенмен, команданың 40 ойыншылық тізімі толық болуы керек, 60 күндік жарақат алғандар тізіміне енгізу опциясы болуы үшін. Ойыншы 10 күндік/15 күндік жарақат алғандар тізімінен 60 күндік жарақат алғандар тізіміне кез келген уақытта ауыстырылуы мүмкін, бірақ керісінше емес. Ойыншыны белсенді құрамға қайта қосу ережесі тек ойынға қатысуға жарамдылығына қатысты. Ойыншылар командамен бірге қалуға және ойындарға қатысуға рұқсат етіледі, бірақ олар емделуге назар аудару үшін, командамен бірге сапарға шығудан аулақ болу үшін немесе белсенді құрамға оралуға дайындалу үшін кіші лигадағы қысқа мерзімді оңалту шараларына қатысу үшін командадан кетуі мүмкін. Сонымен қатар, аздап жарақат алған ойыншыны жарақат алғандар тізіміне енгізудің орнына, команда оны тізімде қалдырып, оның күйін "күнделікті" деп белгілеуі мүмкін, бұл медициналық қызметкерлердің ойыншының толыққанды ойнауға қашан дайын болатынын анықтай алмайтынын көрсетеді. Егер жарақат жеңіл болса, ойыншы жарақат алғандар тізіміндегі ең төменгі мерзімді күтпестен дереу ойнауын жалғастыра алады. Бұл сондай-ақ құнды, аздап жарақат алған ойыншыға шектеулі рөлде, мысалы, қосалқы соққы беруде көмектесуге мүмкіндік береді. Алайда, жағдайға байланысты, команда уақытша жетіспеушілікке тап болуы мүмкін. Ретроактивті түрде жарақат алғандар тізіміне енгізу, ойыншы жарақат алғандар тізіміне енгізілгенге дейін ең көп дегенде үш күн бұрын жасалуы мүмкін, егер ол ретроактивті күннен бастап ешқандай ойынға қатыспаса. Бұл клубқа жарақаттың ауырлығы мен әсері туралы толыққанды ақпарат алғанға дейін ойыншыны жарақат алғандар тізіміне енгізу туралы шешімді кейінге қалдыруға мүмкіндік береді. 2011 жылғы маусымнан бастап, Үлкен бейсбол лигасы жаңа, қысқа жарақат алғандар тізімін енгізді: мидың шатырлау жарақаттары үшін арналған 7 күндік жарақат алғандар тізімі. Бұл идея – қазіргі стандарттар бойынша жеті күнге дейін созылатын ұзақ мерзімді ми зақымдануын болдырмау, сонымен қатар ең төменгі мерзімді (10 немесе 15 күн) күтудің қажеті жоқ. Мидың шатырлау жарақаттары тізімінде ұзақ уақыт қалған ойыншы автоматты түрде 10 күндік/15 күндік жарақат алғандар тізіміне ауыстырылады. Жарақаттан айыққан ойыншылар белсенді құрамға қайта оралуға дайындық үшін жарақат алғандар тізімінде болған кезде кіші лигадағы шектеулі сандағы ойындарда қатыса алады. Тастаушылар кіші лига клубында 30 күнге дейін ойнауы мүмкін, ал позициялық ойыншылар 20 күнге дейін.
Аталық тізім
Сондай-ақ 2011 жылы Бас лигасы әкелік демалыс тізімін енгізді. Бұл командаға баланың дүниеге келуіне байланысты ойыншыны 1–3 күнге ауыстыруға мүмкіндік береді.
Қайғылы тізім
Ойыншының жақын туысы ауыр сырқатқа шалдыққан жағдайда немесе отбасында қайтыс болған жағдайда оны қайғы-қасірет тізіміне енгізуге болады. Қайғы-қасірет тізімі ең кем үш, ең көп жеті ойынға созылуы мүмкін. Төрешілер алқасының жақын туысы қайтыс болған жағдайындағы қайғы-қасірет тізімі толық маусымға дейін созылуы мүмкін.
Кіші лигалық бейсбол
Minor League Baseball 7 күндік жарақат алғандар тізімін пайдаланады, осы тізімдегі ойыншылар бас лига клубының ішкі резервтік тізімінің лимитіне есептеледі, ал 60 күндік және толық маусымдық жарақат алғандар тізіміндегі ойыншылар бас лига командасының ішкі резервтік тізімінің лимитіне есептелмейді. 40 ойыншылық тізімде болған, бірақ кіші лига командасымен міндетті түрдегі тапсырма кезінде жарақат алған ойыншылар кіші лиганың жарақат тізіміне (IL) енгізіледі, бірақ бас лиганың жарақат тізіміне (IL) енгізілмейді. Бұл мәселенің бірі – кіші лигада жарақат алған және бас лиганың 60 күндік жарақат тізіміне енгізілуі тиіс ойыншыны 60 күндік тізімге енгізе алмайсыз, яғни 40 ойыншылық орын босалмайды. Бұл ереженің ерекше жағдайы – егер команда ойыншыны қайтарып алып, бірден бас лиганың 60 күндік жарақат тізіміне енгізсе. Бұл 40 ойыншылық орынды босатады, бірақ айырбас ретінде ойыншы қызмет мерзімін және бас лигадағы жалақысын жинақтайды, ал кіші лиганың жарақат тізімінде болғанда мұндай жалақы алмас еді. MLB клубында бос орын стратегиялық тұрғыдан маңызды болуы мүмкін, сондықтан MLB командалары мен олардың кіші лигадағы филиалдары жарақат тізімдерін кейде шығармашылықпен пайдаланады (бұл жағдай ойыншының үлгерімін арттыру үшін жаза мерзімін дұрыс уақытта белгілеу үшін тәртіптік шараға шағымдануға немесе шағымын кері алуға ұқсас). Төмен өнімділік көрсетіп, аздап жарақат алған ойыншылар кіші лигаға оңалту үшін жіберілуі мүмкін, бірақ MLB клубы оларды негізінен өнімділігіне байланысты қайта тағайындағысы келеді, бірақ қызмет мерзімі, опциялардың болмауы, келісімшарт талаптары және т.б. себептермен қайта тағайындау мүмкін болмайды. Ойыншылар мен лига арасындағы ұжымдық келісімде жүйені ашық түрде "пайдалануға" тыйым салатын ережелер бар.
Даму тізімі
Minor League Baseball-де MLB-де жоқ даму тізімі бар. Ойыншылар осы тізімге жарақатты емдеу немесе тәртіптік жазалау үшін емес, тек даму немесе жағдайын жақсарту мақсатында ғана енгізіле алады.
Тарих
"Мүгедектер тізімі" термині 1887 жылдан бері қолданылып келді және 2019 жылғы маусымға дейін МЛБ-да 100 жылдан астам уақыт бойы жиі қолданылған, кейін қазіргі "жарақат алғандар тізіміне" өзгертілді. Атаудың өзгеруіне МЛБ-ны мүгедектерді қолдайтын жандар өтініш жасауы себеп болды, сондай-ақ бұл термин "жарақат алғандар резервтік тізімін" пайдаланатын басқа кәсіби спорт түрлерімен үйлесімді болуға мүмкіндік берді. "Жарақат алғандар тізіміне" енгізілген ойыншылардың барлығы да жарақат алғандарымен міндетті емес, кейбіреулері ауруға шалдыққан немесе басқа себептерге байланысты ойынға қатыса алмайды. Мүгедектер тізімінің санаттары мен түрлері жылдар бойы көп рет өзгерген. 15 күндік мүгедектер тізімі 1966 жылы енгізілді, ол 10 күндік, 21 күндік және 30 күндік нұсқалармен бірге пайда болды, ал 60 күндік мүгедектер тізімі 1990 жылы енгізілді. 1990 жылға дейін әр тізімге енгізілетін ойыншылардың саны шектеулі болды, жоғары лига келісімшарты бар ойыншылар оңалту үшін төменгі лигаға жіберілмейтін, және олардың қай кезде ойынға оралатыны туралы икемділік аз болды. 10 күндік мүгедектер тізімі 1984 жылы жойылды, бірақ 2017 жылғы маусымда қайта қалпына келтірілді (15 күндік нұсқаны алмастырды), ал 21 күндік және 30 күндік нұсқалар 1990 жылы 60 күндік мүгедектер тізімі енгізілген кезде жойылды.