Канзасқа көші-қонды қолдау қоғамы және құлдыққа қарсы күрес
New England Emigrant Aid Company
Жаңа Англия көшірушілер компаниясы (1854) – Канзас аумағына құлдарға қарсы иммигранттарды тасыған. Саяси теңгерімді өзгертуге, Канзасты еркін штат етуге көмектескен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Англия эмигранттарға көмек қоғамы (алғашқыда Массачусетс эмигранттарға көмек қоғамы) – Бостон қаласында, Массачусетс штатында, белсенді Эли Тайер Канзас-Небраска заңынан кейін құрылған көлік компаниясы. Аталған заң Канзас территориясының халқына құлдықтың заңдылығын өздері шешуге мүмкіндік берді. Компанияның басты мақсаты – құлдыққа қарсы көшпенділерді Канзас территориясына тасымалдау болатын. Компания, егер жеткілікті мөлшерде құлдыққа қарсы көшпенділер жаңадан ашылған территорияға қоныстанса, олар территориядағы саяси күш тепе-теңдігін өзгерте алады, соның нәтижесінде Канзас АҚШ-қа қосылғанда еркін штат (құлдық штат емес) болатындығына сенді. Компания тікелей әсерімен емес, құлдықты қолдайтындар мен оған қарсы тұратындарға тигізген психологиялық әсерімен танымал. Тайердің компания жылына 20 000 көшпенді жібере алады деген болжамы іске аспады, бірақ бұл құлдық заңды Миссури штатында қолдаушылардың шекаралық топтарын Канзасқа көшіп, оның одаққа құл штат ретінде қабылдануын қамтамасыз етуге итермеледі. Бұл өз кезегінде еркін штат жақтастарын және құл билігінің басқа да қарсыластарын одан әрі жігерлендірді. Тайердің ниеті – АҚШ-тың солтүстігіндегі құлдыққа қарсы көңіл-күйді пайдаланып, Канзасқа жер сатып алу және үйлер, дүкендер мен диірмендер салу үшін қоныс аударушыларды жіберу еді. Олар жерді үлкен пайдаға сата алатындықтан, түскен ақшаны Тайер мен оның инвесторларына қайтарып беретін болды. Бірнеше инвесторлардың құлдыққа қарсы іске қатысып пайда табу идеясы ұнамағандықтан, компанияның моделі қайырымдылық қоғамына өзгертілді және 1855 жылы Жаңа Англия эмигранттарға көмек қоғамы деп аталды. Компания пайда таппады және Канзас халқына елеулі әсер етпеді, бірақ кейін "Қанды Канзас" деп аталған оқиғаларда маңызды рөл атқарды.
The New England Emigrant Aid Company (originally the Massachusetts Emigrant Aid Company) was a transportation company founded in Boston, Massachusetts by activist Eli Thayer in the wake of the Kansas–Nebraska Act, which allowed the population of Kansas Territory to choose whether slavery would be legal. The company's ultimate purpose was to transport anti slavery immigrants into the Kansas Territory. The company believed that if enough anti slavery immigrants settled en masse in the newly opened territory, they would be able to shift the balance of political power in the territory, which in turn would lead to Kansas becoming a free state (rather than a slave state) when it eventually joined the United States. The company is noted less for its direct impact than for the psychological impact it had on proslavery and abolitionist groups. Thayer's prediction that the company would eventually be able to send 20,000 immigrants a year never came to fruition, but it spurred border ruffians from nearby Missouri, where slavery was legal, to move to Kansas to ensure its admission to the Union as a slave state. That, in turn, further galvanized Free Staters and other enemies of the Slave Power. Thayer's intention was to capitalize on anti slavery sentiment in the Northern United States and to send settlers to Kansas to purchase land and build houses, shops, and mills. They could then sell the land at a significant profit and send the proceeds back to Thayer and his investors. At the behest of several investors, who found the notion of profiting from the anti slavery cause distasteful, the company's model was shifted to that of a benevolent society, and it was renamed the New England Emigrant Aid Company in 1855. While the company achieved neither a profit nor a significant impact on the population of Kansas, it played an important role in the events that would later be termed Bleeding Kansas.
Жасау
Компания Америка Азаматтық соғысына дейінгі секциялық дағдарыстың қайнаған кезде құрылды. Солтүстік Америка Құрама Штаттары үшін, әрбір жаңа АҚШ штатының халқына құлдыққа рұқсат беру немесе бермеу туралы өздері шешім қабылдауға мүмкіндік беру идеясы – халық егемендігі, оңтүстік штаттардың билікті басып алу әрекеті саналды. Канзас-Небраска заңы жаңа Канзас аумағына халық егемендігін тарату қаупін тудырғанда, Массачусетс штатының екінші мерзімді конгрессмені Эли Тайер 1853-1854 жылдардың қысында көшіп келушілерге көмек қоры құру туралы ой ойлады. Оның негізгі серіктестері Александр Х. Буллок және Эдвард Эверетт Хейл болды, және олар 1854 жылдың 5 наурызында Тайердің жоспарларын іске қосты. Тайер компанияны 11 наурызда Вустерде Канзас-Небраска заңына қарсы митингте жариялады. Содан кейін Массачусетс штатының заң шығару органы компанияның 5 миллион долларға дейін капиталмен жарғысын бекітті. Жарғысына сәйкес, көшіп келушілерге көмек қоры жаңа аумақта "ақпарат беру, көлікті арзандату және арақ және ұн диірмендерін салу" міндетін атқаруға тиіс болды. Компанияның мақсаты Канзасты еркін штаттар қозғалысына тарту болды, сонымен қатар инвесторларға жақсы пайда табуға мүмкіндік беру болды. Компанияның көптеген демеушілері қара нәсілділердің әлеуметтік немесе саяси теңдігіне сенбеді. Олар аумақта құлдықты тоқтатумен қатар, жеңіске жеткен жағдайда, қара нәсілділердің азаматтығына және мүлікке ие болу құқығына да тыйым салуды күтті.
The company was formed in the midst of the sectional crisis that preceded the American Civil War. To the Northern United States, the concept of popular sovereignty, which stated that the population of each new U. S. state should be allowed to decide if it allowed slavery, was an attempt by Southerners to gain power. When the Kansas–Nebraska Act threatened to extend popular sovereignty into the new Kansas Territory, Eli Thayer, a second term Congressman from Massachusetts, hatched the idea of an Emigrant Aid Company in the winter of 1853–1854. His primary partners in the venture were Alexander H. Bullock and Edward Everett Hale, and together, they set Thayer's plans in motion on March 5, 1854. Thayer announced the company at a rally against the impending passage of the Kansas–Nebraska Act in Worcester on March 11. Shortly thereafter, the company's charter was approved by the Massachusetts Legislature for up to $5,000,000 in capital. Under its charter, the Emigrant Aid Company was "to supply information, cheapen transportation, and set up saw mills and flour mills" in the new territory. The idea of the company was to win Kansas for the free state movement while at the same time turning a tidy profit for investors. Many of the sponsors of the company did not believe in social or political equality for Blacks. In addition to banning slavery in the territory, they also expected, if victorious, to ban black citizenship and property ownership.
Реакция
Бұл жобаның сәттілігі Шығыста, Нью-Йорк пен Огайода басқа да көмек көрсету компанияларының құрылуына түрткі болды, соның ішінде Вурчестер округінің эмигранттарға көмек қоғамы сияқты жаңа компаниялар да пайда болды.
The success of the endeavor prompted other aid assistance companies to form back East, in New York and Ohio, with new companies such as the Worcester County Emigrant Aid Society.
Әсері
Компания Канзас штатының Лоуренс және Манхэттен қалаларын құруға тікелей жауапты болды, сондай-ақ Топека және Осаватоми қалаларын іргеленуіне маңызды үлес қосты. Лоуренс қаласы компания хатшысы Амос Адамс Лоуренстің құрметіне аталған. Канзасқа көшіп кеткен эмигранттардың арасында Дэниел Рид Энтони, Чарльз Л. Робинсон, Сэмюэл С. Померой және Мартин Ф. Конвей сияқты болашақта Канзастың алғашқы АҚШ өкілі болатын бірнеше саясаткерлер болды. Канзасқа қанша адам көшіп кеткенінің нақты саны белгісіз. Джеймс Роули бұл санды шамамен 2000 деп көрсетеді, олардың үштен бірі үйіне қайтып келген, ал Канзас тарихи қоғамы 1855 жылы Канзасқа көшіп кеткендердің саны шамамен 900 болғанын айтады. Компанияның миссиясы толыққанды орындалды, Канзас 1861 жылы АҚШ құрамына еркін штат ретінде қабылданды, оған қарсылық көрсеткен оңтүстік штаттарының заң шығарушылары Конгрестен шығып, Конфедерация үкіметіне қатысу үшін кеткен соң.
The company was directly responsible for creating the Kansas towns of Lawrence and Manhattan, and it played a key role in founding Topeka and Osawatomie. Lawrence was named after the company secretary, Amos Adams Lawrence. Multiple politicians were found in the emigrants who left for Kansas, such as Daniel Read Anthony, Charles L. Robinson, Samuel C. Pomeroy, and Martin F. Conway, who would later be Kansas's first US Representative. The exact number of people who left for Kansas is unknown. James Rawley puts the numbers somewhere around 2000, about a third of whom returned home, but the Kansas Historical Society puts the number at around 900 for those who left for Kansas in 1855 alone. The company's mission was ultimately successful, and Kansas entered the United States as a free state in 1861, as soon as the Southern legislators blocking it had walked out of Congress, to participate in the Confederate government.