Кіріспе
Шаш пішімдеу өнімі – шашты ылғал мен желден қорғап, қалыпты пішінде ұстауға арналған, косметикалық шаш күтім өнімі. Шаш лактары (немесе спрейлер) шашқа шашыратылып қолданылады. Шаш лактарының құрамында шашқа арналған бірнеше компоненттер мен итергіш газдар болады.
the grooming product
Hair spray (also hair lacquer or spritz) is a common cosmetic hairstyling product that is sprayed onto hair to protect against humidity and wind and have it stay in a desired shape. Hair sprays typically consist of several components for the hair as well as a propellant.
Құрамында бар заттар мен жұмыс істеу тәсілі
Шаш спрейлері мынадай компоненттерден тұрады: концентрат, пластификаторлар, жылтыратқыштар, хош иістендіргіштер және итергіш газдар.
Концентрат
Шаш спрейлері - шашқа құрылымдық қолдау көрсететін полимерлердің қоспасы. Оларға жиі поливинилпирролидон (ПВП) мен поливинил ацетаты (ПВАк) сополимерлері кіреді. Винил ацетаты кротон қышқылының сополимерлері берік пленкалар түзеді. Осылайша, шаш спрейлерін икемді, орташа және максималды ұстауға арналған түрде жасауға болады. Кополимер қоспасы қажетті физикалық қасиеттерге (жабысу күші, көпіршік пайда болуы және т.б.) жету үшін пластификаторлар (мысалы, аминметилпропанол), беттік белсенді заттар (мысалы, бензалконий хлориді) және диметикон сияқты басқа да заттарды қолдану арқылы реттеледі.
Қозғалтқыштар
1980 жылдары фторкөмірсутектерден (КФУ) бас тартқаннан бері көмірсутектер танымал итергіш заттар болып табылады. Оларға пропан, бутан, изобутан және осыған ұқсас ұшқыш көмірсутектер, сондай-ақ басқа да қоспалар жатады. Мұндай көмірсутектер полимерлер сияқты белсенді ингредиенттерді нашар ерітеді. Осы себепті диметил эфирі де көбінесе қосылады. Ол итергіш зат ретінде де, еріткіш ретінде де қолданылады.
butane, isobutane, and related volatile hydrocarbons, as well as other mixtures. Such hydrocarbons are poor solvents for the active ingredients such as the polymers. For this reason dimethyl ether is often added as well. It functions both as a propellant and a solvent.
Басқа компоненттер
Шаш спрейінде қолданылатын пластификаторларға лимон қышқылы мен адипик қышқылының эфирлері жатады. Силикондар мен полигликольдер де қолданылады. Концентраттың көлемі шаш спрейінің бір банкасын құрайтын шағын ғана бөлік. Канистрдің көп бөлігі изопропанол (тиын спирті) және этанол сияқты еріткіштермен толтырылады. АҚШ-та оны алғаш рет 1948 жылы Chase Products (аэрозоль өндірушісі) қаптады, себебі сұлулық индустриясы Екінші дүниежүзілік соғыста жәндіктерге қарсы қолданылған аэрозольдік баллондарды шаш спрейі үшін диспенсер ретінде пайдалануға болатынын түсінді. Ол дамып, танымал болып, көптеп өндіріле бастады, өйткені көтеріңкі шаштар және басқа да осындай шаш үлгілері жасалатын болды. 1964 жылға қарай ол нарықтағы ең көп сатылатын сұлулық өніміне айналды. 1968 жылы феминистік «Мисс Америка» наразылығында наразылар әйелдерге арналған бірнеше өнімді «Азаттық қоқыс жәшігіне» лақтырды. Бұл өнімдердің ішінде шаш спрейі де болды, наразылар оны «әйелдерді азаптау құралы» деп атап, әйелдікке мәжбүрлеу деп санайтын нәрселердің бірі ретінде қарады. 1970 жылдары шаш спрейінің сатылымы төмендеді, себебі шаштар көбінесе түзу және бос тасылатын болды. 1980 жылдары шаш спрейінің танымалдылығы қайта оралды, өйткені үлкен шаштар глэм-метал стилімен қайта жанданды. 1979 жылға дейін шаш спрейлерінде ең көп қолданылатын газ түрлендіргіштері – КФҚ (фторкөміртекті газдар) болды. Қоршаған ортаға тигізетін зиянынан олар ауыстырылды. Шаш спрейін шаштан басқа да мақсаттарда қолдануға болады. Мысалы, сұлулық индустриясында киімнің ішкі жағына және аяқтарына шаш спрейін шашып, киім жоғары көтеріліп қалмауына және орнында тұруына көмектеседі.