1993 жылғы хоккейден Көтеріңкі Кубок финалдық сериясы

Кіріспе

1993 жылғы хоккей чемпионаты сериясы

1993 жылғы Стэнли кубогының финалы – Ұлттық хоккей лигасының (NHL) 1992–93 маусымдық чемпионатының сериясы және 1993 жылғы Стэнли кубогы плей-оффының мәмілеге келген нүктесі. Бұл серия Лос-Анджелес Кингз және Монреаль Канадиенс командалары арасында өтті. Кингз командасы үшін бұл финалдағы тұңғыш қатысу болды, ал АҚШ-тың батыс жағалауындағы команда үшін 1920 жылғы Стэнли кубогы финалынан бері алғашқы қатысу еді. Монреаль үшін бұл 34-ші қатысу болды, олардың 1989 жылғы Стэнли кубогы финалынан бергі алғашқы қатысуы. Канадиенс командасы серияны 4:1 есебімен жеңіп, команданың 24-ші Стэнли кубогын жеңіп алды. 1993 жыл Стэнли кубогының 1893 жылы алғаш рет табыс етілгеніне 100 жыл толуымен және маусым айында басталган тұңғыш финалмен сәйкес келді. Бүгінгі күнге дейін 1993 жылғы Канадиенс командасы Солтүстік Америкада туған ойыншылардан ғана құралған соңғы Стэнли кубогының чемпионы және Стэнли кубогын жеңген соңғы канадалық команда болып табылады. Серия Кингз командасының қорғаушысы Марти Максорлидің екінші ойынның үшінші периодының соңында заңсыз шананы қолданғаны үшін алған пенальтисімен есте қалады, бұл 1993 жылғы Кубок финалындағы шешуші момент болды. Максорли пенальти алаңшасына кірген кезде Лос-Анджелес серияда 1:0 есебімен көшпелі болды және ойында 2:1 есебімен жеңіске жетті. Содан кейін Канадиенс командасы келесі қуатты ойында теңестіріп, екінші ойынды қосымша уақытта жеңіп, ал келесі үш ойында Кингз командасын жеңіп, Кубокты жеңді. Максорлидің пенальтисінен кейін Кингз командасы 20-ғасырдың соңына дейін постмаусымдық ойында жеңіске жете алмады, финалдың қалған ойындарында жеңіліске ұшырады, келесі жеті маусымның бесеуінде плей-оффқа қатыса алмады және қалған екі ретте бірінші раундта жеңіліске ұшырады. Келесі жеңісі 2001 жылы Детройт Ред Уингс командасына қарсы болды. Ал Канадиенс командасы 2021 жылға дейін Стэнли кубогы финалында қайтадан көрінбеді. Бұл Эдмонтон Ойлерс командасының 1980-ші жылдардағы династиясының бұрынғы капитандыры жаңа командаларымен Стэнли кубогын жеңуге тырысқан екі финал сериясының біріншісі болды. Уэйн Гретцки (бес чемпионаттың алғашқы төртеуінің капитаны) 1993 жылғы серияда жеңіліске ұшырады, ал Марк Мессье (Ойлерс 1990 жылы Кубокты жеңген кездегі капитаны) 1994 жылы Нью-Йорк Рейнджерспен мүмкіндік алды және олардың 54 жылдық чемпионаттық құрғақшылығын аяқтауға көмектесті.

The 1993 Stanley Cup Finals was the championship series of the National Hockey League's (NHL) 1992–93 season, and the culmination of the 1993 Stanley Cup playoffs. It was contested between the Los Angeles Kings and the Montreal Canadiens. It was the first appearance in the Final for the Kings and the first appearance since the 1920 Stanley Cup Finals for a team based on the west coast of the United States. It was also the 34th appearance for Montreal, their first since the 1989 Stanley Cup Finals. The Canadiens won the series four games to one to win the team's 24th Stanley Cup. The year 1993 was the 100th anniversary of the first awarding of the Stanley Cup in 1893, and the first Finals to start in the month of June. To date, the 1993 Canadiens are the last Stanley Cup championship team to be composed solely of North American born players, and the last Canadian team to win the Stanley Cup. The series is remembered for Kings defenceman Marty McSorley's penalty late in the third period of game two for using an illegal stick, in what proved to be the turning point in the 1993 Cup Finals. When McSorley entered the penalty box, Los Angeles held a 1–0 series lead, and a 2–1 score in the contest. The Canadiens then went on to score the equalizer on the ensuing power play, won game two in overtime, and then defeated the Kings in the next three games to win the Cup. From the moment that McSorley was called for the penalty, the Kings failed to win another postseason game for the remainder of the 20th century, losing all the remaining games of the Finals, failing to qualify for the playoffs in five of the next seven seasons, and being swept out in the first round the other two times. Their next postseason win did not come until 2001, against the Detroit Red Wings. Meanwhile, the Canadiens did not appear in the Stanley Cup Finals again until 2021. This was the first of two consecutive Finals series to have former captains of the Edmonton Oilers' 1980s dynasty attempting to win a Stanley Cup with their new teams; while Wayne Gretzky (who was the Oilers' captain on the first four out of five championship teams) ended up on the losing end of the 1993 series, Mark Messier (the Oilers' captain when they last won the Cup in 1990) got his chance with the New York Rangers in 1994, and that time, he succeeded in helping them end a 54 year championship drought.

Финалға жету жолы

Лос-Анджелес маусымды жақсы бастады, бірақ желтоқсаннан ақпанға дейін күшіне кемел келтіре алмады, алайда олар қайта жиналып, плей-оффқа қатысу жолдамасын алды. Супержұлдыз Уэйн Гретцки жарақаттарына байланысты қазаннан қаңтарға дейін алаңнан шеттеді. Лос-Анджелес төрт плей-офф раундының барлығында да өз алаңындағы ойынға артықшылыққа ие болмады және әр раундта канадалық командалармен кездескен жалғыз клуб болды. Финалға өту үшін Лос-Анджелес Смит дивизионының жартылай финалында Калгари Флеймс командасын 4:2 есебімен, Смит дивизионының финалында Ванкувер Канукс командасын 4:2 есебімен, ал Кэмпбелл конференциясының финалында Торонто Мейпл Лифс командасын 4:3 есебімен жеңді. Монреаль Квебек Нордикс (олардың провинциялық қарсыластары) командасын Адамс дивизионының жартылай финалында 4:2 есебімен, Адамс дивизионының финалында Буффало Сэбрс командасын 4:0 есебімен, ал Уэльс конференциясының финалында Нью-Йорк Айлендс командасын 4:1 есебімен жеңді. Монреальдықтар бастапқыда Нордикске қарсы өткен екі ойында жеңіліске ұшырады, бұл Монреальдің жұлдызы (және Квебек қаласының тумасы) Патрик Рой жіберген бірнеше нашар голдардың нәтижесі болды. Кейін Ройдың туған ауданындағы газет оны ауыстыруды ұсынды, ал Нордикс қақпашысының жаттықтырушысы Дэн Бушар олардың командасы Ройді қалай жеңуге болатынын анықтағанын мәлімдеді. Содан кейін канадалықтар келесі төрт ойында жеңіске жетіп, Нордикс командасын еселеді, содан кейін Сэбрс командасын сүріп өтті және Айлендс командасына қарсы өткен үш ойында жеңіске жетіп, бұрынғы жылы Чикаго Блэкхокс және Питтсбург Пингвинс командалары орнатқан 11 ойыннан қатарынан жеңіс тіркеген рекордты теңестірді. Екі конференциядағы плей-оффта көптеген сенсациялар тіркелді, әр конференцияның жетекші командалары – Блэкхокс және Пингвинс – Конференция финалына дейін шығарылды. Кэмпбелл конференциясында Блэкхокс командасы Норис дивизионының жартылай финалында өзінің қарсыласы Сент-Луис Блюз командасынан жеңіліске ұшырады. Монреальдің 1989 жылдан бергі алғашқы Кубок финалына жолы Буффало Сэбрс командасы Монреальдің өміріндегі жаулары Бостон Брюинс командасын Адамс дивизионының жартылай финалында жеңгеннен кейін және Нью-Йорк Айлендс командасы екі мәрте Стенли кубогының чемпионы (және лиганың үздік тұрақты маусым командасы) Питтсбург Пингвинс командасын Патрик дивизионының финалында жеңгеннен кейін оңайырақ болды. Брюинс командасы канадалықтарды үш жыл қатарынан плей-оффтан шығарды, негізінен Бостонның қақпашысы Энди Муг, оны көбінесе "Брюинстің ең ірі Хаб киллері" деп атады. 1993 жылғы плей-оффта Кингс командасының жолы да оңай болды, өйткені олардың қарсыласы Эдмонтон Ойлерс, Кингс командасын 1990, 1991 және 1992 жылдары плей-оффтан шығарған, 1979 жылы НХЛ-ге қосылғаннан бері алғаш рет плей-оффқа қатыса алмады.

Los Angeles had started the season well but faltered from December to February, though they managed to rebound and clinch a playoff spot. Superstar Wayne Gretzky sat out from October to January due to injury. Los Angeles did not have home ice advantage for all four playoff rounds, and was the only club to face Canadian teams in every round. To reach the final, Los Angeles defeated the Calgary Flames in the Smythe Division Semifinals 4–2, the Vancouver Canucks in the Smythe Division Finals 4–2, and the Toronto Maple Leafs in the Campbell Conference Finals 4–3. Montreal defeated the Quebec Nordiques (their provincial rivals) in the Adams Division Semifinals 4–2, the Buffalo Sabres in the Adams Division Finals 4–0, and the New York Islanders in the Wales Conference Finals 4–1. The Canadiens initially lost their first two games against the Nordiques, due in part to a couple of weak goals let in by star Montreal goaltender (and Quebec City native) Patrick Roy. Afterwards, a newspaper in Roy's hometown district suggested that he be traded, while Nordiques goaltending coach Dan Bouchard proclaimed that his team had solved Roy. The Canadiens then responded by winning the next four games to eliminate the Nordiques, then swept the Sabres and took the first three games against the Islanders, tying a record of 11 consecutive playoff wins set by the Chicago Blackhawks and Pittsburgh Penguins the year before. The playoffs in both conferences saw numerous upsets, with the top teams in each conference – the Blackhawks and Penguins – being eliminated before the Conference Finals. The Campbell Conference saw the Blackhawks swept in the Norris Division Semifinals by the rival St. Louis Blues. Montreal's path to their first Cup Finals since 1989 became much easier after the Sabres swept the Canadiens' bitter rivals, the Boston Bruins, in the Adams Division Semifinals and the Islanders eliminated the two time defending Stanley Cup champions (and the league's top regular season team), the Pittsburgh Penguins, in the Patrick Division Finals. The Bruins had eliminated the Canadiens in the playoffs for three straight years, mainly due to Boston goaltender Andy Moog, who was often referred to as the "greatest Hab killer" the Bruins ever had. The Kings' path through the 1993 playoffs was similarly made easier as their nemesis, the Edmonton Oilers, who had eliminated the Kings from the playoffs in 1990, 1991, and 1992, failed to qualify for the playoffs for the first time since they joined the NHL in 1979.

Ойын қорытындылары

Бұл Монреаль форумында өткен соңғы Стэнли кубогы финалдық сериясы болды, сондай-ақ Уэйн Гретцкидің финалдағы соңғы қатысуы. "Кингс" клубы 26 жылдық тарихында алғаш рет финалға шықты. Олар 2012 жылға дейін тағы финалға ойнаған жоқ, онда "Нью-Джерси Девилс" командасымен кездесіп, алғашқы Стэнли кубогын жеңіп алды. Монреальдің жеңісі – канадалық команданың жеңіп алған соңғы чемпионаты. Олар 2021 жылға дейін тағы финалға шыққан жоқ, онда "Тампа Бэй Лайтнинг" командасына есе жіберді.

Бірінші ойын

Монреаль форумында өткен бірінші ойында «Кингс» командасы 3:03-те Люк Робитейлдің көптеген ойыншысы бар голымен 1–0 есебімен көш бастады. «Канадиенс» командасы бірінші кезеңнің соңында, 18:09-да Эд Ронанның голымен есепті теңестірді (бірақ бұл Гретцкидің қателікпен өз қақпасына жіберген әдеттегі пас еді). Робитейл екінші кезеңнің 17:41-інде екінші көптеген ойыншысы бар голымен 1–1 есебін бұзды. Жари Курри үшінші кезеңнің 1:51-інде Патрис Бризебуаның қателігінен кейін қосымша гол соқты, ал Гретцки 18:02-де бос қақпаға гол соғып, «Кингс» командасының 4–1 есебімен жеңісін қамтамасыз етті.

Екінші ойын

Канадиенс командасы үшін серияның шешуші сәті екінші ойынның үшінші кезеңінің соңында келді. "Кингз" командасы 2:1 есебімен көшбасшы болғанда, "Канадиенс" бас бапкері Жак Демерс "Кингз" қорғаушысы Марти МакСорлидің шана таяғының қисықтығын өлшеуді сұрады. Таяқ заңсыз деп танылды және МакСорлиге бейкөріктілік үшін екі минуттық айып салынды. Ойынның соңына таяп қалғанда және Монреаль екі ойынмен қалып қою қаупімен Лос-Анджелеске баруға дайын тұрғанда, Демерс қақпашы Патрик Ройді алаңнан шығарды, нәтижесінде "Канадиенс" командасы 6-4 есебімен басымдыққа ие болды. Монреальдің Эрик Дежардинс алыстан гол соғып, есепті теңестірді және қосымша уақытты талап етті. Содан кейін Дезжардинс қосымша уақыттың 51-ші секундысында үшінші голын соғып, Монреальге жеңіс сыйлады және Ұлы Батыс форумында өтетін үшінші және төртінші ойындарға дем берді. Дезжардинс – Кубок финалында хет-трик соққан алғашқы және жалғыз қорғаушы; осы ойынға дейін ол плей-оффта бар болғаны екі гол соққан еді. Хабарларға сәйкес, "Канадиенс" бас бапкері Жак Демерс "Кингз" командасының қай шана таяғын тексеру керектігін білген, себебі Монреаль форумының қызметкері, "Кингз" командасының киім ауыстыру бөлмесіне бекітілген, олардың тасымалдамалы шана таяқ тірегін уақытша Монреальдің киім ауыстыру бөлмесіне көшірген. Демерс мұны жоққа шығарды және МакСорлидің заңсыз таяғын байқаған капитан Гай Карбоноға алғыс айтты.

Үшінші ойын

Лос-Анджелестегі үшінші ойында «Канадиенс» командасы бірінші кезеңде Брайан Беллоустың 10:26-да шайбаны бағыттап кіргізуі арқылы 1–0 есебімен алға шықты, ал Гилберт Дионне мен Матье Шнайдер екінші кезеңнің 2:41 және 3:02 минуттарында осы есепті 3–0-ге жеткізді. Ұзақ жылдар бойы «Кингс» командасының қорғаушысы Марк Хардидің Монреальдің Майк Кинге жасаған есімді қалдырған соққысынан кейін, «Кингс» екінші кезеңде Робитайл, Тони Гранато және Гретцкидің голдарымен ойынды теңестірді. Үшінші кезеңнің соңына қарай, Монреаль капитаны Гай Карбоно шайбаны қақпа алдында жауып тұрғандай болды, бұл қалған аз уақытта (12 секунд) Лос-Анджелес үшін пенальтиге (айып тартуға) әкелуі мүмкін еді. Бірақ төреші шайбаны «Кингс» ойыншысы Карбононың жабдықтарына бағыттап жібергенін анықтады, сондықтан кезең есепсіз аяқталды. Сериядан кейін төреші қателік жасағанын мойындады. Ойын қосымша уақытқа өтті және Монреальдің Джон ЛеКлэр қосымша кезеңнің 34-ші секундысында жеңіс голын соқты, бұл «Канадиенс» командасына қатарынан тоғызыншы плей-офф жеңісін сыйлады.

Төртінші ойын

Төртінші ойын алдыңғы ойынның тікелей көшірмесі болды. Монреаль ойынды 2-0 есебімен бастады, бірақ "Кингс" екінші кезеңде Майк Доннеллидің 6:33-ші минуттағы және Максорлидің 19:56-шы минуттағы голдарымен қайта оянды. Үшінші ойындағыдай, төртінші ойынның үшінші кезеңі де еш голсыз аяқталды. Тағы да Джон ЛеКлэр Монреаль үшін батыр болды, ол қосымша уақыттың 14:37-ші минутында жеңіс голын соқты, шайбаны Лос-Анджелес қорғаушысы Даррил Сидордың сырғып келе жатқан аяғынан секіріп кірді. Осылайша ол 1951 жылы Монреальдің аңызы Морис "Рокет" Ричардтан кейін плей-оффтың екі ойыны қатарынан қосымша уақытта гол соққан алғашқы ойыншы болды, сонымен қатар Монреальге 1993 жылғы плей-оффтағы қатарынан он қосымша уақыт жеңісінің НХЛ рекордын сыйлады.

Бесінші ойын

Серияда үш ойынға бірден көшпес болғандықтан, «Канадиенс» командасы бесінші ойынға өз алаңына оралды. Бірінші кезеңнің 15:10-да Пол ДиПиетро гол соғып, «Монреальге» 1–0 есебімен басымдық берді, ал Максорли екінші кезеңнің 2:40-да есепті теңестірді. «Канадиенс» командасының жауабы жылдам болды – Кирк Мюллер 71 секундтан кейін гол соқты, содан кейін Стефан Лебо 11:31-де көптеген ойыншысымен гол соғып, екі кезеңнен кейін 3–1 есебімен алға шықты. ДиПиетро 12:06-да тағы да гол соғып, «Монреальге» 4–1 есебімен басымдық берді. Ойынның жеңімпазы Мюллердің голы болды. Гретцки бүкіл ойын бойында қақпаға бірде-бір соққы жасаған жоқ. Сент-Кэтерина көшесіндегі тәртіпсіздіктің ортасында дүкендер тоналып, полиция машиналары өртеліп кетті. Тонаудан келген залал миллион долларға бағаланды (1993 жылғы 2,5 миллион доллар қазіргі шақта <есептелген сомаға> тең). Тәртіпсіздіктің шыңында 980 офицерлер жіберілді және 115 адам ұсталды. Полиция 47 полиция машинасына зақым келгенін, оның 8-і толығымен жойылғанын хабарлады. Тәртіпсіздік жасаушылар терезелерді сындырып, дүкендерді тонап, өрт қойғаннан кейін ұсталды. Тәртіпсіздік жасаушылардың кейбіреулері «Канадиенс» командасының жеңіс тойын алдау ретінде пайдаланып, дүкендерді тонауды жоспарлаған деген күдік туды. 168 адам жарақат алды, оның ішінде 49 полиция қызметкері болды. «Кингс» командасы «Канадиенс» командасының қарсыласы болғандықтан, «Лос-Анджелес Таймс» және «Daily News» сияқты Лос-Анджелес жаңалықтарының көп бөлігі де тәртіпсіздікті қамтыды; «Times» газетінің спорт жазушысы Хелен Эллиотт тәртіпсіздік басталғаннан кейін бірнеше минут өткен соң жаңалықтар тілшісі қызметіне тартылды.

Теледидар

Канадада сериал ағылшын тілінде CBC, ал француз тілінде SRC телеарналарында көрсетілді. АҚШ-та сериал ESPN телеарнасында көрсетілді. Бұл ESPN үшін 1988 жылдан бері Кубок финалын көрсетудің алғашқы жағдайы болды. Дегенмен, "Прайм Тикет" телеарнасының "Кингс" командасының ойындарына жергілікті құқығы болғандықтан, ESPN Лос-Анджелес аймағында көрсетілмеді.