Кіріспе

"Лиза "А" алады" – американдық "Симпсондар" анимациялық телесериалының оныншы маусымының жетінші бөлімі. Бұл эпизод алғаш рет 1998 жылдың 22 қарашасында АҚШ-тағы Fox телеарнасында көрсетілді. Эпизодта Лиза емтиханға дайындалмағандықтан алдап, A+++ бағасын алады, бірақ өкініш сезінеді. Параллель желіде Гомер жеу үшін шаянды сатып алады, бірақ ол оған байланысып, оны Пинчи деп аталатын үй жануары ретінде қалдырады. "Лиза "А" алады" эпизодын Боб Андерсон түсірген, ал сценарийін Ян Макстон Грэм жазғанмен, негізгі сюжеттік желі де, қосалқы сюжеттік желі де оның ойынан тумаған. Негізгі сюжеттік желіні бұрынғы сценарист Рон Хоуг ұсынған, ал Ричард Аппел, ол да сценарист болған, эпизодтың қосалқы сюжеттік желісін ұзақ уақыт бойы дамытқан. Эпизод білім беру жүйесін сатиралайды және Crash Bandicoot видео ойынының пародиясын қамтиды. Алғашқы көрсетілімінде "Лиза "А" алады" эпизодын шамамен 8 миллион көрермен тамашалады және ол эфирге шыққан аптада рейтинг бойынша 51-орынға ие болды. Эпизодтың көрсетілімінен кейін Католик лигасы сын айтты, бірақ "Симпсондар" командасы бұл дауға көп мән бермеді. Эпизод сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және маусымның ең жақсы эпизодтарының бірі деп есептеледі.

Сюжет

Шіркеуде ұзақ таңертең болғаннан кейін Симпсондар жеңіл тағам дүкеніне барады. Олар жексенбілік кешкі асқа алмастыратын тегін үлгілерді және Барттың отбасы католик болатынын, сондықтан олар "комиссиялық вафли мен арақ" алатынын айтады. Дүкенеде Гомер лобстерді сатып алғысы келеді, бірақ үлкендері 8 доллардан өте қымбат болғандықтан, ол 8 доллардан жас лобстерді сатып алып, оны 5 фунтқа дейін семітуді шешті. Гомер "Кен және Гарри" фабрикасының зауытындағы ерекше аталатын дәмдер арасында мұздықтың қалыпты дәмдерін іздеуге тырысады, сондықтан ол Лизаны мұздатқышқа салып, артында іздеуге жібереді, бұл ақыр соңында оны салқынға ұшыратады. Лиза бұл идеяны жек көретін болса да, Мардж оның суық тигенінен айығуы үшін келесі бірнеше күн бойы мектептен үйде қалуын қалайды. Лиза уақытты өткізу үшін Барттың бейнеойынын ойнауға қарсылық білдіреді, бірақ көп ұзамай оған тәуелді болып, Ральф берген "Солғайдағы жел" атты үй тапсырмасын елемеді. Ол тіпті ойынды жалғастыру үшін ауруын жалғастырып жатқанын жалғанға айналдырады. Мардж оны мектепте оқып шығуға мәжбүрлегенде, Лиза кітапты оқымағандықтан, онымен сынаққа дайын емес екенін түсінеді. Ол Бартқа барады, ол оны Нельсонға алып келеді, одан ол тест жауаптарын алады. Мисс Гувер түскі асқа тесттерді бағалайды, ал Лизаға сирек кездесетін A+++ бағасы беріледі. Осы уақытта Гомер өзінің лобстеріне сүйіспеншілік танытады және оны Пинчи деп атайды. Пинчиді пісіруге уақыт келгенде, Гомер оны жасауға мәжбүр бола алмайды, оның орнына оны отбасы мүшесі деп жариялайды. Отбасы Лизаның "жетіліміне" өте мақтанады, бірақ ол алдағандығы үшін кінәлі. Келесі күні мектепте директор Скиннер Лизаға оның тест бағасы Спрингфилд бастауыш мектебінің GPA-сын мемлекеттің ең төменгі стандартына дейін жеткізгенін және олар енді негізгі көмек грантына ие болатынын хабарлайды. Лиза сынақта алдағанын мойындайды, бірақ Скиннер мен инспектор Чалмерс оны оны құпия ұстауға көндіреді, сондықтан мектеп ақшаны сақтай алады. Презентация барысында Лиза мектептің негізгі көмек грантына қаншалықты мұқтаж екенін түсінеді, бірақ шындық маңызды екенін айтады, алғанын мойындады. Есепші оның мойындауына әсер етіп, мектеп ақшаны өзі ұстай алады деп шешті. Алайда, ол аудиториядан шыққаннан кейін Скиннер, Чалмерс және Барт Лизаны "бақылаушы" резеңке маскадағы Отто болғандықтан, шынайы презентациядан бұрын жалған презентация жасап, алдап кеткені белгілі болады. Шын бақылаушы келгенде, Барт Лизаның қуыршағын басқарып, мектепке ақшаны ұстауға мүмкіндік береді. Осы арада Гомер Пинчиге ыстық ванна жасап жатқанда, ол оны кездейсоқ пісіргенін біледі. Сол түні, қатты күйзелген Гомер Пинчиді жеп, оны дәмді деп табады.

Өндіріс

"Лизаға "А" бағасы" Ян Макстон Грэм жазды, режиссері – Боб Андерсон. Эпизодты Макстон Грэм жазғанмен, сюжеттің ешқайсысын ол ойлап таппады. Лизаның басты сюжетін "Симпсон" сериалының сценаристі Рон Хоуг ұсынды, ал Гомердің лобстерді асырап алуына қатысты қосымша сюжетті бұрынғы сценарист Ричард Аппель ойлап тапты. Макстон Грэмнің айтуынша, сценарийшілерге "қосымша сюжетті бастау" қиын болды және үшінші актіні ойлап табуға көп уақыт кетті. Сценарийшілер Гомер лобстеріне қандай есім қоятынын талқылады. Хоуг оның есімін "Шелли" деп атауды ұсынды, бірақ олар ақырында "Пинчи" деп атауға келісті. Хоуг сондай-ақ азық-түлік дүкенінің атын "Eatie Gourmet's" деп ұсынды. Эпизодтың соңында Гомер Пинчини жеп жатқанда, диалогтың көп бөлігін сериалдағы Гомер рөлін сомдайтын Дэн Кастелланета импровизациялап айтты. Сценарийшілер эпизодтың басты сюжетіне аяқтау ойлап табуға көп уақыт жұмсады. Ақырында олар 1973 жылғы "Стинг" фильмінің пародиасы ретінде аяқтады. Эпизодта Гэвиннің екінші рет пайда болуы орын алады, ол алғаш рет жетінші маусымның "Мардж мақтанба" эпизодында және Гэвиннің анасы "Ренж Ровер Анасы" кейіптерінде көрінген. Олардың екеуіне де Тресс МакНейл дауыс берді. Кейіпкердің аты "Симпсон" сериалының сценарийшісінің ассистенті Жаклин Аткинстің есімінен алынған. Лиза мектепке бармағанда "Dash Dingo" атты видео ойыны ойнайды. Бұл видео ойын 1996 жылғы "Crash Bandicoot" платформалық видео ойынының пародиасы. Эпизодтың бір көрінісінде Лиза емтиханды сәтсіз тапса не боларын көзге елестетеді. Ол Гарвард университетінің президенті, Дэн Кастелланетаның дауысы, оған көңілі қалады және оны Браун университетіне ұсынады, онда Отто оқытушы болып жұмыс істеген. Бұл көріністі Макстон Грэм ойлап тапты, оның альма-матері Браун университеті болды. Ол Браун мен Гарвардтағы барлық достары әзілге "қатты күлгенін" айтты. Мисс Гувер эпизодта Kahlua және Drambuie ликерлері туралы айтады. Үкіметтік грант ақшасының арқасында Спрингфилд бастауыш мектебі 1980-ші жылдардағы Coleco үй компьютерін сатып ала алады. Эпизод эфирге шыққаннан кейін, американдық Рим-католик адвокаттық тобы The Catholic League тарапынан сынға ілікті. Эпизодтың бір көрінісінде Симпсон отбасы шіркеуден үйге қайтып келеді, сол кезде Барт: "Мен аштан өлдім. Ана, біз католикке ауысайық, сонда біз қасиетті нан мен шарап аламыз ба?" дейді. Сонда Мардж: "Жоқ, ешкім католикке ауыспайды. Үш бала жетеді, рахмет". Католик лигасының ай сайын шығатын газеті "Catalyst" басылымының бір санында ұйым былай деп жазды: "Фокс телеарнасының анимациялық сериалы "Симпсон" миллиондаған көрермендердің сүйіктісі. Сондықтан 22 қарашадағы ["Лизаға "А" бағасы"] эпизодына қатысты мәселені көтеруге мәжбүр болдық". Олар ұйымның қазіргі президенті Уильям Энтони Донохьюның "Фокс" телеарнасына "Осы диалогтың неге шоуға енгізілгенін түсіндіре аласыз ба?" деген хат жібергенін айтты. Жауап ретінде Fox телеарнасының стандарттар мен практика жөніндегі менеджері Томас Чавес "ұзын" хат жазды, оның бір бөлігі "Catalyst" журналының сол санында жарияланды. "Сіз Барт пен оның анасы Мардж арасындағы диалогты сұрадыңыз. Барт аштықтан өлгендіктен, ол католиктік рәсімде қасиетті нан мен шарап берілетінін білгендіктен, олар католиктік дінге көшуді ұсынады. Барт басқа балалар сияқты, қасиетті нанды тек тамақ ретінде, ал шарапты тыйым салынған сусын ретінде көреді. Көптеген отбасылар шіркеуден кейін тамақ жеуді күтеді, сондықтан балалардың мұндай сұрақтарды білмей қоюы мүмкін. Сценарийшілер Мардж Барттың аштығын қанағаттандыруға бағытталған абсурдты тілегіне жауап бермеуді шешті, керісінше, Мардж католиктік дінге ауысуға неге ыңғайсыз екенін түсіндірді. Оның абортқа қатысты көзқарасы Католик шіркеуінің іліміне қайшы келеді. Мардждің жауабы қысқа болғанымен, дін таңдауы діннің салт-дәстүріне ғана емес, басқа да факторларға негізделгенін көрсетеді."

Үйдегі БАҚ және сын-пікірлер

2007 жылдың 7 тамызында эпизод «The Simpsons: The Complete Tenth Season» DVD жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Мэтт Грёнинг, Майк Скалли, Джордж Мейер, Иан Макстон Грэм, Рон Хоуг, Йердли Смит және Майк Б. Андерсон эпизодқа арналған DVD-нің аудиокомментарийіне қатысты. DVD Movie Guide авторы Колин Джейкобсон: «Бұл эпизод білім беру саласының бұрыс басымдықтарын әжуалай сатиралайтынына қатты риза болдым» деп жазды. Ол «Лиза әдеттегідей талапкерлік танытады, бірақ осы фактор шоудың табысқа жетуіне көмектеседі» деп қосты. Эпизодтың «шынайы сезімдерге жақсы әсер ететінін және көңілді сәттер сыйлайтынын» айтып аяқтады. Digital Entertainment New-дің Джейк МакНилл оны маусымның ең жақсы эпизодтарының бірі деп атады, әсіресе оның «тамаша» деп бағалаған қосалқы сюжетіне жоғары баға берді. DVD Town-нан Джеймс Плат: «Бұл эпизодтағы ең қызықтысы – Гомердің үйге әкелген омарға деген құмарлығы» деп жазды.