Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1807 жылғы ағылшын-түрік соғысының шайқасы, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Дарданелл операциясы.
1807 battle of the Anglo Turkish War
the World War I operations in the Dardanelles
Дарданелл операциясы – британдық Корольдік теңіз флотының Константинопольдің жағалау бекіністеріне жасаған сәтсіз шабуылы. Бұл операция ағылшын-түрік соғысының бір бөлігі болды. 1806 жылы француз елшісі Себастьяни Осман империясын Наполеон соғыстарына қайта қосу мақсатымен Константинопольге жіберілді. Себастьяниді жағымды күшпен қабылдағаннан кейін Сұлтан Селім III Ресеймен соғысқа дайындық шараларын бастады. Ресей императоры Александр I осы жағдайдан алаңдады, өйткені ол император Наполеон I басқаратын француз әскерлеріне қарсы күресу үшін Польша мен Шығыс Пруссияға маңызды күштерді жіберген еді. Александр Осман империясын соғыстан шетте ұстау үшін британдықтардан көмек сұрады. Британдық армия тым шағын және талапқа сай келмеді, сондықтан Александрдың талаптарын орындау міндеті күшті Корольдік флотқа жүктелді. Тапсырмаға бірден қол жетімді болған кемелер: HMS Canopus, HMS Standard, HMS Thunderer, HMS Glatton және екі бомба тасу кемесі HMS Lucifer және HMS Meteor, британдық Жерорта теңіз флотының бас қолбасшысы вице-адмирал Кэтберт Коллингвуд басқаруымен Дарданеллге бет алды және алдағы шабуылға дайындық жасады. Осы уақытта британдық елші Арбутнот Константинопольде Осман үкіметінен Себастьяниді қууды талап етті және егер Османлылар ультиматумды қабылдамаса, Жерорта теңіз флоты шабуыл жасайтынын қосты. Коллингвуд операцияны жүзеге асыру үшін таңдаған күш шағын болды – бар болғаны сегіз желілік кеме және төрт фрегат. Сонымен қатар, адмирал Дмитрий Сенявиннің басқаруымен төрт ресейлік желілік кеме британдықтарға көмекке жіберілді, бірақ Дарданеллден шыққаннан кейін ғана Дакуортқа қосылды. Британдықтарға қолбасшылық еткен адмирал Даквортқа Константинопольді бомбалау және Осман флотын басып алу туралы бұйрық берілді.
The Dardanelles operation was a failed assault by the British Royal Navy against the coastal fortifications of Constantinople. The operation was part of the Anglo Turkish War. In 1806, the French envoy Sebastiani had been dispatched to Constantinople with orders to bring about the Ottoman Empire's re entry into the Napoleonic Wars. Sultan Selim III set about preparations for war with Russia after positively receiving Sebastiani. The Russian emperor, Alexander I, was alarmed by these developments as he had already deployed a significant force to Poland and East Prussia to fight the advancing French forces under Emperor Napoleon I. Alexander requested British assistance in keeping the Ottomans out of the war. The British army was far too small and inadequate for the request, so it naturally fell to the powerful Royal Navy to meet the demands of Alexander. The ships immediately available for the task were HMS Canopus, HMS Standard, HMS Thunderer, HMS Glatton, and the two bomb ships HMS Lucifer and HMS Meteor, under the command of Vice Admiral Cuthbert Collingwood, commander in chief of the British Mediterranean Fleet, sailed for the Dardanelles and made preparations for the upcoming assault. In the meantime, the British ambassador to Constantinople, Arbuthnot, demanded that the Ottoman government evict Sebastiani, and added that should the Ottomans rejects the ultimatum, the Mediterranean fleet would attack. The actual force that had been chosen by Collingwood to carry out the operation was small, only eight ships of the line and four frigates. In addition, four Russian ships of the line under Admiral Dmitry Senyavin were sent to support the British, but did not join Duckworth until after the exit from Dardanelles was made. Admiral Duckworth, who commanded the British, was under orders to bombard Constantinople and capture the Ottoman fleet.
Өмірбаян
Ресей мен Осман империясы арасындағы соғысты күтіп, Ұлыбритания 2 қараша 1806 жылы Сэр Томас Луиді Кадистен Жерорта теңізіне жіберді. 21 қарашада Дарданелл бұғазына жақын Тенедосқа жетіп, Константинопольге қысқа сапар жасап, бұғазға оралды. Осман империясы 30 желтоқсан 1806 жылы Ресейге соғыс жариялады, ал Ұлыбритания адмирал сэр Джон Даквортты 100 зеңбірекке ие "Роял Джордж" кемесімен 15 қаңтар 1807 жылы Кадистен Жерорта теңізіне жіберді. Гибралтардан "Виндзор қамалы" (98 зеңбірек), "Репульс" (74 зеңбірек) және Мальтадан "Помпе" (74 зеңбірек) мен "Аякс" (74 зеңбірек) кемелерін Сенявиннің басшылығындағы Ресей флотына алмастырып, Дакворт Тенедосқа бет алды. 22 желтоқсанда британдық ультиматумға қарамастан, Селим Ресейге соғыс жариялады. 29 қаңтар 1807 жылы 40 зеңбірекке ие "Эндимион" фрегаты Константинопольден шығып, британдық елшіні және барлық британдық азаматтарды эвакуациялады. Лондон әлі ресми түрде соғыс жарияламағандықтан, екі ел техникалық тұрғыдан әлі де одақтас болып саналды. 10 ақпанда Дакворттың флоты Дарданелл бұғазының аузына жиналды. Ол Луидің кемелерімен кездесіп, 1 ақпанда Тенедосқа қайтып келді, онда Дакворттың кемелері қосылды. Әлі техникалық түрде соғыс жарияланбаған Османдықтар Даквортты формалды келіссөздермен кешіктірді. Дарданелл бұғазының аузында британдық және орыс кемелерінің болуы Себастьяниді және оның француз инженерлік офицерлерін Османдық жағалау батареяларын күшейтуге итермеледі.
In anticipation of a war between Russia and the Ottoman Empire, Britain had sent Sir Thomas Louis from Cadiz on 2 November 1806 into the Mediterranean Sea. He reached Tenedos, near the Dardanelles Strait, on 21 November, made a brief trip to Constantinople and returned to the Straits. The Ottomans had declared war on Russia on 30 December 1806, and Britain sent Admiral Sir John Duckworth in Royal George 100 guns from Cadiz on 15 January 1807 into the Mediterranean Sea. Picking up Windsor Castle 98 guns and Repulse 74 guns from Gibraltar and Pompée 74 and Ajax 74 from Malta as replacements for the Russian fleet under Seniavin, which was still in the Adriatic, Duckworth proceeded to Tenedos. Despite the British ultimatum, on December 22 Selim declared war on Russia. On 29 January 1807, the frigate Endymion of 40 guns left Constantinople, evacuating the British ambassador and all British residents. A formal declaration of war had not yet been sent by London and the two powers were still technically allied. On February 10, Duckworth's fleet concentrated at the mouth of the Dardanelles. It met Louis's ships and returned to Tenedos on 1 February, where Duckworth's ships met up. Still not technically at war, the Ottomans delayed Duckworth with token negotiations. The presence of British and Russian vessels at the mouth of the Dardanelles caused Sebastiani and his French engineering officers to begin the improvement of the Ottoman shore batteries.