Кіріспе
Суман Кальянпур (туған күні 28 қаңтар 1937 жыл, Суман Хеммади есіммен) – үнді әншісі, ең белгілісі хинди тіліндегі киноға салған еңбектерімен танымал. Ол хиндиден басқа, бенгал, маратхи, ассам, гужарати, каннада, майтхили, бходжпури, раджастхани, одия және пенджаби тілдеріндегі фильмдерге әндер жазды. Оның дауысы мен Лата Мангешкардың дауысының ұқсас дыбысы мен текстурасынан жиі шатастырылады. Суман Кальянпурдың мансабы 1954 жылы басталды және ол 1960-шы және 1970-шы жылдары танымал әншіге айналды.
Suman Kalyanpur (born as Suman Hemmadi; 28 January 1937) is an Indian playback singer who is most notable for her work in Hindi cinema. She recorded songs for movies in several languages besides Hindi,
Bengali, Marathi, Assamese, Gujarati, Kannada, Maithili, Bhojpuri, Rajasthani, Odia and Punjabi. Her voice has often been mistaken to be that of Lata Mangeshkar due to their similar tone and texture. Suman Kalyanpur's career started in 1954 and she went onto become a popular singer in the 1960s and 1970s.
Мансап
Суманның айтуынша, "үйдің бәрі өнер мен музыкаға бейім болғанмен, қоғамдық өнер көрсетуге қатаң тыйым салынған еді. Дегенмен, 1952 жылы "Бүкіл Үндістан радиосы" радиостанциясынан ән салу ұсынысы түскенде, мен бас тарта алмадым. Бұл менің алғашқы көпшілік алдындағы өнерім болды. 1953 жылы "Шүкірші Чандни" фильміне ән айту мүмкіндігі туды. Сол кезде Шейх Мухтар Мұхаммед Шафи композитор болған "Мангу" фильмін түсіріп жатқан еді. Шейх Мухтар менің "Шүкірші Чандни" әндерімнен қатты әсер алып, "Мангу" фильміне үш ән жаздыруға шақырды. Бірақ, кейіннен белгілі бір себептермен О. П. Наяр Мұхаммед Шафидің орнына келді. Менің үш әнімнің тек біреуі ғана – "Кой пукаре дхире се туже" әні фильмде қалды. Осылайша, 1954 жылы шыққан "Мангу" фильмі арқылы мен хинди киносына қадам бастым. "Мангу" фильмінен кейін Суман, Исмат Чугтай продюсерлік еткен және Шахид Латиф режиссерлік еткен "Дарваза" (1954) фильмінде Наушад композитордың жетекшілігімен 5 ән орындады. "Дарваза" алғашқы болып шыққандықтан, ол Суман Кальянпурдың хинди киносындағы алғашқы фильмі деп есептеледі. Сол жылы (1954) Суман, О. П. Найярдың хит болған "Мохаббат кар ло джи бхар ло аджи кисне рока хай" әнін Мохаммед Рафи мен Гита Даттпен бірге "Ар Пар" фильмі үшін орындады. Суманның айтуынша, оның бірнеше жеке жолдары болған, ал оның дауысы осы әнде хор әншісі ретінде көбірек қолданылды. Бұл О. П. Найяр үшін орындаған жалғыз әні болды. Суман Кальянпурдың алғашқы фильмдік әні "Дарваза" (1954) фильмінде Талат Махмудпен бірге орындалған дуэт болды. Талат Махмуд музыкалық концертте Кальянпурдың ән айтқанын естіп, оның даусынан қатты әсер алды. Жаңадан келген әншінің мансабы биікке көтерілді, Талат онымен дуэт орындауға келісіп, киноиндустриясы оған назар аударуға мәжбүр болды. Ол "Мангу" (1954) фильмі үшін "Кой пукаре дхире се туже" әнін орындады. Кальянпур "Миян Биби Рази" (1960), "Бат Эк Раат Ки" (1962), "Дил Эк Мандир" (1963), "Дил Хи То Хай" (1963), "Шағун" (1964), "Жахан Ара" (1964), "Санжх Аур Савера" (1964), "Нұр Джехан" (1967), "Сахи" (1968) және "Пакейза" (1971) фильмдеріне ән салған. Ол Шанкар-Джайкишан, Рошан, Мадан Мохан, С. Д. Бурман, Н. Датта, Хемант Кумар, Читтрагупта, Наушад, С. Н. Трипати, Гулам Мохаммед, Калянджи-Ананджи, Васант Десай және Лаксмикант-Пайерлал сияқты композиторлармен жұмыс істеді, ал тізімдегі алғашқы екеуі үшін ең көп ән орындады. Ол 740-тан астам фильмдік және фильмдік емес ән орындаған. 1960 жылдары Рафимен 140-тан астам дуэт орындады. Суманның маратхи тіліндегі алғашқы әні Васант Прабху үшін "Пасант ахе мулги" фильміне арналған "Бхатукличахел маандила" супер хиті болды. Содан кейін ол 20 жылдан астам уақыт бойы артқа бұрылмады. "Путра Вхава Айса", "Экти", "Манини" және "Аннапорна" оның есте қаларлық фильмдерінің бірнешеуі ғана. Бірақ фильмдерден тыс, оның хиттері де көп, соның ішінде 50-ден астам уақытсыз бағалы маратхи фильмдері, bhavgeet және bhaktigeet бар. Кальянпур композитор Хемант Кумардың жетекшілігімен Лата Мангешкармен бірге "Каби адж, каби кал, каби парсон" дуэтін орындады. Ол Мухаммед Рафи, Манна Дей, Мукеш, Талат Махмуд, Кишор Кумар және Хемант Кумар сияқты әншілермен танымал дуэттерді жазды. Рафимен бірге орындаған әндері: "Аажкал тере мере пиар ке чарче", "На на карте пиар", "Тумсе о хасина", "Рахен на рахен хам", "Парбатон ке педон пар шаам ка басера хе", "Аджахуна ай балама", "Тумене пукара аур хам чале ай", "Бад муддат ке ех гади айе", "Муже ех буол на", "Дил не пир яд кия", "Түжко дилбари ки касам" және "Чанд таката хай идхар". Манна Деймен бірге Даттарамның музыкалық жетекшілігімен "На Джейн Кахан Хам Те" атты танымал дуэтті орындады. Мукешпен бірге ол "Ех Кисне Гет Чхеда", "Акхьон ка noor хай ту", "Мера Пяр Би Ту Хай", "Дил Не Пир Яд Кия", "Шама Се Кои Кехде" және т.б. сияқты көптеген танымал дуэттер орындады. Кальянпур сонымен қатар "Манамохан Ман Мейн Хо Тумхи", "Мере Санг Га Гундуна" және "Гир Гаи Ре Море Мате Ки Биндия" сияқты классикалық негізге ие бірнеше есте қаларлық әндерді жазды.
Дауысы Лата Мангешкармен ұқсас
Суман Қалианпурдың дауысы әнші Лата Маңгешкарға өте ұқсас еді. Оның көптеген әндерін Латтаның әнінен ажырату қиын, себебі ол Латтамен салыстыруға болатын сапада ән шырқады. Қалианпур өзінің дауысы мен Латтаның дауысының ұқсастығынан қатты мазалады. Ол бірде былай деп жауап берген: «Мен оның үлкен әсеріне тап болдым. Колледжде оқығанда оның әндерін жиі орындар едім. "Менің дауысым нәзік және жұқа болатын". Мен не істей алатынмын? Сонымен қатар, Radio Ceylon радиосы әндерді хабарлағанда, әншінің есімін айтпайтын. Тіпті пластинкаларда да кейде қате ақпарат жазылған. Бәлкім, осының салдарынан жаңсақтырлық туды». 1950-1960 жылдар Хинди кино музыкасының алтын ғасыры деп аталды, сол кезде әйелдердің ән айтуы Шамшад Бегум және Лата Маңгешкар сияқты әншілердің басымдығында болды. Осы кезеңде Лата роялти мәселелеріне байланысты Рафимен бірге ән айтудан бас тартқан, ал осы әндерді Рафимен бірге Қалианпур жаздырған. Ол осы кезеңде Рафимен 140-тан астам дуэт ән орындады.