Кіріспе
Германия мен Жапония империясы арасындағы өнеркәсіптік ынтымақтастық 1939 жылы Еуропада Екінші дүниежүзілік соғыс басталуға дейінгі жылдары неміс компаниялары мен олардың жапон әріптестері арасында ауыр өнеркәсіп саласындағы маңызды бірлескен дамуға алып келді, бұл екі елдің өзара қарым-қатынасының дамуының бір бөлігі болды. Бұл Жапонияның әскери бақылауына жақында өткен Жапония империясының аймақтарындағы шикізатты жылдам пайдалану мүмкіндігіне ықпал еткен маңызды факторлардың бірі болды.
In the years leading up to the outbreak of World War II in Europe in 1939, there was some significant collaborative development in heavy industry between German companies and their Japanese counterparts as part of the two nation's evolving relations. This was one major factor in Japan's ability to quickly exploit raw materials in the areas of the Empire of Japan that had recently come under their military control.
Lurgi тобындағы өсімдіктер
Nippon Lurgi Goshi KK – сол кезеңдегі жапон компаниясы, жапон-герман ынтымақтастығына қатысты. Неміс өнеркәсіптік тобы Lurgi AG серіктес болды, бұл – Токиодағы Lurgi кеңсесі еді. Кейіннен АҚШ пен Ұлыбританияның Біріккен барлау мақсаттары жөніндегі кіші комитеті оны тексерді. 1942 жылдың басында жапондықтар Лургидің Жапония, Маньчжурия және Қытай үшін төмен температурадағы карбонизациялау патенттерін алды. Келісім жапондықтарға зауыттар салуға және патенттерді эксклюзивті пайдалануға құқық берді. Жапониядан шамамен 800 000 рейхсмарка төленді, бұл сома неміс үкіметі арқылы есептелді. Мақсаттарының бірі – синтетикалық мұнай өндіру. Мысалы, Оңтүстік Сахалин кен және теміржол компаниясының Наихоро/Ойчайдағы зауыты лицензия алуға себеп болуы мүмкін: Оңтүстік Карафутоның қоңыр көмірінің құрамында парафин шары (шамамен 15%) және судың азы мөлшері болғандықтан, ол сутектілікке жарамды еді. Mitsui Kosan KK Miiki (Оммура) шамамен 1939 жылдан бері жұмыс істеді. Lurgi AG Fischer-Tropsch зауытымен жұмыс істеу үшін белсендірілген көмір зауытын орнатты. Кокс және су газы өндірілді, кокс пештерін Koppers салған. Маньчжурияның Фушунь (жапонша Бужум) қаласындағы шифер зауыты жылына 200 000 тонна шифер майын өндіруге қабілетті болды. Жапон императорлық теңіз күштері де дизель майы мен бензиннің аз көлемін өндіруге мүдделі болды. Маншу Госей Ненрё зауыты Циньчжоу (Киньчжоу) қаласында орналасқан, жылына шамамен 30 000 тонна өнім өндіретін Fischer-Tropsch зауыты еді, ол шамамен 1940 жылдан бері жұмыс істеді. Пекинге жақын Хэбэйдегі Калгари зауыты жергілікті битумды көмірді өндіруге арналған. Ол Шахар-Суйюань кен орындарының Мэнцзян көміріне де қолданылуы мүмкін еді. Хоккайдодағы Румоеде жоспарланған газдандыру зауыты салынбаған. Chosen Sekitan KK Эйанда күніне шамамен 600 тонна көмір өңдейтін шағын төмен температурадағы карбонизациялау зауыты болды. Бұл зауыт жылына 15 000-20 000 тонна көмір шары өндірді.
Копперлермен бірге
Убе қаласындағы Убе Юка Когья КК (No.2) – синтетикалық аммиак зауытымен бірге төмен температурада көмірлендіру зауыты болды. Бұл Эссен қаласындағы Heinrich Koppers AG компаниясымен бірлескен жоба еді.
Ракеталар
Жапонияның Германиядағы елшілігінен алынған шифрланған хабарламаларға сәйкес, 12 дана бөлшектелген V 2 (A 4) зымыраны Жапонияға жіберілді. Олар 1944 жылдың тамызында Бордодан U 219 және U 195 кемелерімен аттанды, ал 1944 жылдың желтоқсанында Джакартаға жетті. Азаматтық V 2 сарапшысы Хайнц Шлике 1945 жылдың мамырында Норвегияның Кристиансанд портынан Жапонияға бағыт алған U 234 кемесінде жолаушы болып кетті, бұл Еуропадағы соғыс аяқталуға азық қалған кезде болды. Осы V 2 зымырандарының тағдыры әлі белгісіз.
Көлік құралдары
Әскери технология алмасудың басқа да мысалдары бар. 47 мм атқыш қаруы бар Хо Ру өзі жүретін артиллериялық установкасы, неміс Хетцер танк жойғышына ұқсас, сонымен қатар T-34 сияқты дөңгелектейтін бағыттағыш тіректермен жабдықталған. 105 мм қарумен жабдықталған Ho Ri I және II ауыр танк жойғыштары, неміс Elefant және Jagdtiger ауыр танктерінің ықпалында болған сияқты. 75 мм қарумен жабдықталған 4-ші типті Chi To орта танкісі және 75 немесе 88 мм қарумен жабдықталған 5-ші типті Chi Ri орта танкісі Panther, Tiger I және Tiger II неміс танктерінің әсеріне түскен. 1-ші типті Хо Ха жартылай тізгіш бронетранспортері неміс Sd.Kfz. 251 бронетранспорттық құрылғысына ұқсас болды. Жапон елшісі, генерал Хироси Осима, Жапон армиясының атынан қосымша жабдықтарымен бірге Panzerkampfwagen PzKpfw VI Ausf E Tiger I танкісінің бір данасын сатып алды.
Су асты кемелері
Жапон әскери-теңіз күштеріне Германияның IXD2 типті Ausf "Monsun" және басқа да су асты кемелері жеткізілді, соның ішінде IXC типті U 511 (RO 500) және U 1224 (RO 501) кемелері. Германия капитуляциялағаннан кейін, IXD2 типті U 181 (I 501) және U 862 (I 502) кемелері интернировкаланды, ал тұтқынға алынған итальяндық су асты кемелері Comandante Cappellini (I 503) және Luigi Torelli (I 504) шетелдік U кемелеріне – UIT 24 және UIT 25-ке айналды. Сондай-ақ, неміс X типті су асты кемесі U 219 (I 505) және IXD1 типті U 195 (I 506) кемелері де жеткізілді. Жапония Flakvierling әуеге қарсы зеңбіректерді, қарусыздалған V-2 және тағы да басқаларын алды. Соғыстың соңғы кезеңдерінде жапондық әскери-теңіз күштері немістерден XXI типті "Elektroboot" класының бірқатар озық технологияларын алды, олар Sen Taka (су асты кемесі, жоғары жылдамдықты) және Sen Taka Sho (су асты кемесі, жоғары жылдамдықты, кішкентай) үлгілерін жасауға пайдаланылды. Бұл кемелер су астында беткейде жүргеннен гөрі бір сағатқа дейін жоғары жылдамдықпен жүзе алатын, ал су астындағы жылдамдығы жағынан тек I 201 класымен ғана салыстыруға болатын.
Әскери технология бойынша басқа да ынтымақтастық
Бұл жағдайды дұрыс бағалау үшін, жапондықтар да лицензиялар сатып алып, әуе кемелерін (кейде жеке-жеке, кейде көптеп) батыс елдерінің көпшілігінен алған. Олардың ішінде Ұлыбритания (бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін жақын қарым-қатынаста болған) және оның De Havilland ұшақтары кеңінен қолданылған, Франция, ол 1917 жылдан 1930 жылдарға дейін барлық типтегі ұшақтардың үлкен ассортиментін жеткізген, оның Nieuport Delage NiD 29 истребителі Жапон әскерінің әуе күштеріне алғашқы заманауи истребителін сыйлаған, сонымен қатар өте маневрлі ұшақтарға бейімділікті қалыптастырған. Америка Құрама Штаттары Douglas DC 4E және Douglas DC 5, North American NA 16 (T 6/SNJ-нің алдындағы үлгісі) және тағы да көптеген ұшақтарды жеткізген. Бұл нәтижеде көптеген жапондық ұшақтар батыстық үлгілердің көшірмелері деп есептелді, бірақ 1935 жылдан бастап бұл жағдай сирек болды, жаттығу және жеңіл көлік ұшақтарында дамуды үдетуге болатындықтан, Nakajima Ki 201 және Mitsubishi J8M сияқты ерекше жағдайлар болды.
Кейінгі дамуы
1944 жылға қарай Жапония Ниппон-Германия техникалық алмасу келісіміне көп жүктеледі, Германияның бірнеше жаңа әуе қаруларының өндіріс құқықтарын, барлау мәліметтерін, жобаларын және кейбір жағдайларда тікелей ұшақтардың үлгілерін алды. Олардың ішінде Me 163 Komet (Mitsubishi J8M Shusui ретінде жасалған), BMW 003 осьтік ағынды реактивті қозғалтқышы (жапон стандарттарына сәйкес Ишикаважима Ne 20 ретінде өңделген), Me 262 туралы ақпарат (соның нәтижесінде Накаджима J9Y Kikka пайда болды), Fiesler Fi 103R сериясы туралы деректер (Каваниси Baika әзірленуіне себеп болды), тіпті Bachem Ba 349 Natter жақын қашықтықтағы қорғанысқа арналған ұшқышсыз кескіш туралы мәліметтер де бар еді.
Накадзима Кикка
Накадзима Кикка неміс Me 262 ұшағына кейбір ұқсастықтарды көрсеткенімен, бұл ұқсастық тек сыртқы болды. Кикканы қуаттандырған Ne 20 қозғалтқыштары неміс BMW 003 қозғалтқышының жапондық баламасы болғанымен, ол бастапқыда Me 262 прототипін қуаттандырған. Кикка бастапқыда истребитель ретінде емес, арнайы шабуылдық бомбалаушы ретінде жоспарланған және тек бомбамен қаруландырылған. Бұл ұшақтың тіркеу нөмірі J9Y немесе J10N деп дұрыс емес есептелген, бірақ бұл ұшақ ешқашан тіркелмеген.