Кіріспе

Мотор спорты алаңы АҚШ-тың Юта штатында. Бонневилл спидвейі (Бонневилл тұзды алаптарының жарыс жолы деп те аталады) – Юта штатының Вендовер қаласынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан Бонневилл тұзды алаптарының аймағы, мотор спорты жарыстары үшін арналған. Ол, әсіресе, көптеген құрлықтағы жылдамдық рекордтарының орны ретінде танымал. Бонневилл тұзды алаптарының жарыс жолы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Қазіргі уақытта жарыс өткізуге қолданылатын беттік аудан 4 шақырымға дейін қысқарған.

Жолдың орналасуы

Тарихи тұрғыдан алғанда, Юта штатының көлік департаменті әр жаздың басында жылдамдық жолын белгілеп келген. Алғашқыда екі жол дайындалды: жылдамдық сынақтары үшін 10 миль (16 км) ұзындықтағы тік жол және қашықтыққа жүгіру үшін сопақ немесе дөңгелек жол, оның ұзындығы тұздың жағдайына қарай өзгеріп тұратын. Бірақ 1990 жылдардан бері жол дайындау жауапкершілігі жарыс ұйымдастырушыларына жүктелді. Олар жарысқа бірнеше күн немесе апта бұрын жолдың орналасуына ең қолайлы аймақты анықтап, жолды тегістеуге кіріседі. Уақыт өлшеу қашықтығын анықтау үшін жер өлшеушілер шақырылады. Жарыс басталар алдындағы күні жол белгілері қойылады. Алғашқыда тік жолдың ортасынан кең қара сызық жүргізілетін. Бірақ орталық сызық тез тозығып кеткендіктен, кейіннен екі жаққа сызықтар салынды. Сызықтарды бояу құнының өсуіне байланысты, ұйымдар жол белгілері ретінде тулар мен конустарды қолдана бастады. Соңғы рет қара сызықтар 2009 жылдың тамызында Speed Week кезінде қолданылған. Жолдардың саны мен әр жолдағы уақытпен өлшенетін бөлімдер әр жарыс үшін тиімділігіне қарай белгіленеді. Speed Week сияқты ірі жарыстарда бірнеше жол қолданылады, олардың әрқайсысы бірнеше мильге дейін уақытпен өлшенетін қашықтықтарға ие, әдетте екінші мильден басталып, бесінші мильге дейін созылады. Ал әдетте әлемдік рекордтар үшін өткізілетін кішігірім жарыстар бір жолды пайдаланады, оның ортасында бір миль және бір километр уақытпен өлшенетін қашықтықтар болады. Қосымша белгілер мен конустар жолдың соңын және уақытты өлшеу құралдарының орналасқан жерін көрсетеді.

Жолдың нашарлау жағдайы

Жыл сайынғы Жылдамдық аптасы 2014 және 2015 жылдары, көптеген жер жылдамдығы жарыстары сияқты, трасса жағдайларының нашарлауына байланысты тоқтатылды. Bonneville Nationals Inc. Жылдамдық аптасын ұйымдастырады, бұл жылдың ең ірі жиыны, онда бірнеше жүз драйвер қатысып, түрлі санаттарда ең жоғары жылдамдыққа қол жеткізу үшін бәсекелеседі. Бонневилл Жылдамдық аптасы 1949 жылдан бері өткізіліп келеді. Тамыз айының соңында Бонневиллде мотоциклдердің жылдамдық сынақтары өтеді. Жыл сайын қыркүйек айында Юта Тұзды жазықтары Жарыс қауымдастығы (USFRA) ұйымдастырған, Жылдамдық аптасына ұқсас «Жылдамдық әлемі» жарысы болады. USFRA жаз бойы әр айдың бірінші сәрсенбісінде бас қосады. Қазан айында Оңтүстік Калифорния Уақытты тіркеу қауымдастығы (SCTA) Жылдамдық аптасының шағын нұсқасы – Әлемдік финалды өткізеді. Бұл шара көбінесе Жылдамдық аптасына қарағанда салқын ауа-райымен және құрғақ тұзбен сипатталады. Көрермендер аз болады, бірақ бұл жарысқа өте тәжірибелі драйверлер тартылады, себебі бұл жылдың соңғы мүмкіндігі, жер жылдамдығының рекордын жаңару және SCTA рекордтар кітабына ену үшін. Әдетте, жыл сайын ірі жарыстар арасында жарияланбайтын бірнеше жеке жиындар өтеді.

Жер бетіндегі жылдамдық рекорды

Бонневилл жылдамдық жолында әр түрлі көлік санаттары мен сыныптарында көптеген жер жылдамдығы рекордтары орнатылды. 1960 жылы Микки Томпсон кедергіні бұзып, Джон Коббтың 1947 жылғы бір бағытты жер жылдамдығы рекордын ( ) асып, алғашқы американдық болып табылды. Бонневилл жылдамдық рекордтарының басқа да ең маңызды мысалдары:

Жыл Пилот Көлік Жылдамдық, миль/сағ Жылдамдық, км/сағ Сынып (категория) Ескермелер 1935 Сир Малькольм Кэмпбелл Blue Bird 301.129 484.620 [деректер қажет] 1947 Дон Уэйт The Edelbrock Special 192 309 [деректер қажет] 1954 Джордж Дж Смит Harley Davidson knucklehead 152.02 244.652 [деректер қажет] 91 ci knucklehead / спирт модификацияланған 1963 Крейг Бредлов Spirit of America 407.447 655.722 [деректер қажет] 1963 Дик Бейт Pepco 36 ат күші VW Lakester 129.68 208.700 K36 Unlimited Pepco 36 ат күшіне негіделген қозғалтқыш, екінші дүниежүзілік соғыстың ұшағының құрсау бөлігінен жасалған „Lakester” стиліндегі автомобиль 1964 Арт Арфонс The Green Monster 434.022 698.494 [деректер қажет] 1965 Крейг Бредлов Spirit of America — Sonic 1 600.601 966.574 [деректер қажет] 1967 Берт Манро Indian Scout V Twin 184.037 296.179 1000 см³-ден аз 1970 Гэри Габелич Blue Flame 622.407 1001.67 [деректер қажет] 1971 Уорнер Райли Harley Davidson Sportster 206.544 332.400 APS AF 2000 S&S 96 ci Sportster/нитрометан модификацияланған 1985 Дэн Кинси Tenacious Streamliner 276.514 444.999 S F 2000 S&S 114 ci shovelhead/нитрометан модификацияланған 1991 Дэн Кинси Tramp III Harley Davidson 226.148 363.949 APS AF 2000 S&S 114 ci Evolution big twin/нитрометан модификацияланған 2001 Дон Веско Vesco Turbinator — Turbine Engine 458.443 737.395 [деректер қажет] 2004 Р. Шрёер Buckeye Bullet — Electric Vehicle 314.958 504.930 [деректер қажет] 2006 Энди Грин JCB Dieselmax — Diesel Streamliner 350.092 563.418 FIA A III 13 Әлемдегі ең жылдам дизельдік көлік 2006 Лора Клок Harley Davidson Road Glide 143.659 231.197 MPS PF 3000 "Әлемдегі ең жылдам Bagger" 2007 Эрика Кобб Buell Blast 107 172.2 MPS PG 500 2018 Шигеру Ямашита Kawasaki Ninja H2 209.442 337.06 P PB 1000 Жолға шығуға рұқсат етілген ең жылдам мотоцикл 2020 Джордж Потит Speed Demon 715 streamliner 470.733 757.571 AA/BFS 557 CI twin turbo Chevy

Велосипедті жүргізу рекорды

Бонневиллде бірнеше моторлық қадаммен жүргізілетін жылдамдық рекордтарына әрекет жасалды. 1985 жылы американдық велосипедші Джон Ховард сол кездегі әлемдік рекордты 1995 жылдың 15 қазанында голландиялық велосипедші Фред Ромпельберг үлкен қалқан бар дрэгстердің артындағы арнайы велосипедті пайдаланып жетістікке қол жеткізді. 2016 жылы Денис Мюллер Коренк әйелдердің велосипедтік құрлықтағы жылдамдық рекордын орнатты. Оны Ховард баптады. Рекордтық әрекетті қай орган қадағалағаны белгісіз. 2018 жылы Мюллер Коренк өзінің әйелдер рекордын және ерлер рекордын бұзды.

Танымал мәдениетте

2003 жылғы "Қара қоян" фильмінде Бад Клей мотоциклімен спидвейде жарысады. 2005 жылғы "Әлемдегі ең жылдам үнділік" фильмінде Берт Мунро және оның күшті модификацияланған Indian Scout мотоциклі әлемдік рекордты орнатады. "Mad Men" сериалының 2015 жылғы соңғы эпизодында Дональд Дрейпер 1970 жылғы Chevrolet Chevelle SS мүсіл машинасын Bonneville Speedway жарыстарында жүргізеді.