Кіріспе

Британдық боксшы (1889–1967)
1968 жылғы Олимпиададағы британдық боксшы
Уолсолл Норт Парламентінің депутаты

Уильям Томас Уэллс, көбінесе "Бомбардиер Билли Уэллс" (31 тамыз 1889 – 12 маусым 1967) деп танылған, ағылшын ауыр салмақтағы боксшы. "Бомбардиер Билли Уэллс" есімімен шыққан ол 1911 жылдан 1919 жылға дейін Ұлыбритания және Британ империясы чемпионы болды, титулын он төрт рет қорғады. 1911 жылы ол барлық салмақ дәрежесіндегі британ чемпиондары үшін 1909 жылы енгізілген Лонсдейл белбеуін жеңіп алған алғашқы ауыр салмақ боксшысы болды. Фил Грант әскери резервте болғанда Лонсдейл белбеуін иеленген. 2 метр бойы бар Уэллс ортодоксалды стильде жұдырықтасты.

Ерте өмір

Уэллс Лондонның шығыс бөлігінде, Степнидегі 250 Кейбл-стрит мекенжайында дүниеге келді. Ол бес бауырдың үлкені және тоғыз баланың бірі еді. Оның әкесі – музыкант Уильям Томас Уэллс, анасы – кір жуушы Эмили Рода Фарриер. Ол он екі жасқа дейін Квинсберидегі Брод-стрит бастауыш мектебінде оқыды, сосын хабаршы болып жұмыс істеді. Осы жылдары бокспен әуесқой ретінде айналыса бастады. 1906 жылы Уэллс Корольдік артиллерияға қатардағы атқыш ретінде қосылды. Оны Равалпиндиге жіберді, онда ол дивизиялық және жалқы үнді чемпионаттарында сәтті қатысты. Ол бомбалаушы шеніне көтерілді және азаматтық жаттықтырушының көмегімен толық уақыт жаттығулар жасады. Уэллстің бокспен ақша табуға қабілетті екені анық болғандықтан, 1910 жылы ол әскерден босанып, Ұлыбританияға қайтып келді. Бұл бокс көрермендер арасында Ұлыбританияда және басқа елдерде кең танымал бола бастаған кез еді.

Кәсіби мансап

Уэллс өзінің алғашқы кәсіби жекпе-жегін 1910 жылғы 8 маусымда, алты раундтан астам ұпаймен жеңіп, пулеметші Джо Миллске қарсы өткізді. Алғашқы сегіз жекпе-жегінде жеті жеңіске жетіп, бір жеңіліске ұшырады. Келесі жекпе-жегінде ол Лондонның Ковент-Гардендегі Ұлттық спорт клубында британдық ауыр салмақ титулы үшін күресті. Бұл жекпе-жек 1911 жылғы сәуірде Жемір (Уильям) Хейгке қарсы өтті, және Уэллс жиырманың алтыншы раундында нокаутпен жеңді. 1911 жылғы қазанда Уэллс Лондон қаласында ауыр салмақтағы әлем чемпионы Джек Джонсонмен жекпе-жек өткізуге дайын болды, бірақ баптист пасторы Фредерик Бротхертон Мейер бастаған, шамадан тыс жүлде ақшасына қарсы діни көзқарастар, сондай-ақ нәсілдер арасындағы жарыстарға қарсылардың наразылығынан, сол кездегі Ішкі істер министрі Уинстон Черчилль жекпе-жекті тоқтатуға мәжбүр болды. 1947 жылға дейін британ боксында түрлі-түстің бөлінуі сақталды. 1911 жылғы желтоқсанда Уэллс Ковент-Гарденде Фред Сторбекпен Британ Империясының ауыр салмақ титулы үшін жұдырықтасты. Ол он бірінші раундта нокаутпен жеңіске жетіп, бір жылдың ішінде екінші титулын жеңіп алды. 1913 жылғы маусымда Уэллс өте талантты француз Жорж Карпентьемен еуропалық ауыр салмақ титулы үшін шайқасты. Бұл жекпе-жек Бельгияның Гент қаласында өтті, және Уэллс төртінші раундта нокаутпен жеңілді. 1913 жылы Уэллс британдық ауыр салмақ титулын үш рет сәтті қорғады, содан кейін сол жылдың желтоқсанында ол еуропалық титулы үшін Карпентьемен реванш өткізді. Бұл жекпе-жек Ковент-Гарденде өтті, бірақ тағы да Карпентье жеңді, бұл жолы бірінші раундта нокаутпен. Уэллс бокспен айналысып, тіпті Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін де британдық ауыр салмақ атағын табысты қорғады. 1915 жылғы мамырда Уэллс әскери қызметке (Уэлш полкінде) қатысты және кейіннен сержант болды. Ол 1916 жылдың соңына дейін бокспен айналысты, ал 1917 жылы әскерлер арасында дене шынықтыру жаттығуларын ұйымдастыру үшін Францияға жіберілді. Соғыс аяқталғаннан кейін Уэллс бокс мансабын қайта бастады. Оның британдық ауыр салмақ және Британ Империясы титулдары үшін он төртінші қорғанысы екі ай бұрын ұпаймен жеңген Джо Бекеттке қарсы болды. Бұл жекпе-жек 1919 жылғы ақпанда Лондондағы Холборнда өтті, және Бекетт бесінші раундта нокаутпен жеңіске жетіп, Уэллстің титулдарын жеңіп алды. Уэллс одан кейін тағы бес жекпе-жекке қатысып, барлығында жеңіске жетті, содан кейін 1920 жылғы мамырда Бекетке қарсы реванш өткізді. Бұл жекпе-жек Олимпия, Кенсингтонда өтті, бірақ тағы да Уэллс нокаутқа ұшырады, бұл жолы үшінші раундта. Уэллс күресін жалғастырып, тағы сегіз жекпе-жек өткізіп, бесеуінде жеңіп, үшеуінде жеңілді. Оның соңғы жекпе-жегі 1925 жылғы сәуірде өтті. Уэллс "гонгшы" рөлін орындаған үшінші адам болды – ол J. Arthur Rank фильмдерінің кіріспесінде гонгты соққылайтын тұлға ретінде танымал.

Жеке өмір

1911 жылы ол «Қазіргі заманғы бокс: қазіргі күнгі әдістерге арналған практикалық нұсқаулық» атты кітап жариялады. 1912 жылдың 7 қыркүйегінде Уэллс, мейрамхана иесінің қызы Эллен Килройға үйленді. Олар ажырасуға дейін төрт балаға ие болды: Эллалайн Берил Уэллс, Уильям Томас Уэллс, Одри Эллен Уэллс, Синтия Дайан Уэллс. 1923 жылы ол «Физикалық энергия: бокспен айналысу арқылы физикалық және психикалық энергияны қалай дамытуға болады» атты кітап шығарды. Баспагер: T. W. Laurie. Уэллстің жеңіп алған Лонсдейл белбеуі – ауыр салмақтағы түпкілікті белбеу болды және кейінгі белбеулерден айырмашылығы 22 каратты алтыннан жасалған. Белбеу Лондонның оңтүстік-шығысындағы Вулвичтегі Корольдік артиллерия казармасында сақталды, бірақ қазір Корольдік артиллерияның жаңа орнына көшкеннен кейін Солсберидегі Ларкхиллде орналасқан. Ол Лондонның Илинг қаласында тұрды және 1967 жылдың 11 маусымында 77 жасында қайтыс болды. Оның күлі Лондонның батысындағы Ханвеллдегі Сент-Мария шіркеуінің криптасына қойылды.