Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1778 жылы АҚШ пен ленапи тайпасы арасындағы келісім
1778 treaty between the United States and Lenape
Форт Питт келісімшарты, сондай-ақ Делавэрлермен жасалған келісім, Делавэр келісімшарты немесе Питтсбургтің төртінші келісімшарты деп те аталады. Ол 17 қыркүйекте 1778 жылы қол қойылды және жаңадан құрылған Америка Құрама Штаттары мен американдық үндістердің кез келген тайпасы арасындағы алғашқы ресми келісімшарт болды. Бұл келісім ленапи тайпасымен жасалды, ал американдық қоныс салушылар оларды Делавэр деп атады. Америка революциясы кезінде, 1775 жылдан 1783 жылға дейін үндістермен көптеген бейресми келісімдер болғанымен, ресми құжат түрінде сақталған алғашқы келісім Пенсильвания штатындағы Форт-Питт бекінісінде, қазіргі Питтсбург қаласының орталық бөлігінде қол қойылды. Бұл келісім, негізінен, ленапи тайпасы мен Америка Құрама Штаттары арасындағы әскери одақ туралы келісім еді.
The Treaty of Fort Pitt, also known as the Treaty With the Delawares, the Delaware Treaty, or the Fourth Treaty of Pittsburgh, was signed on September 17, 1778, and was the first formal treaty between the new United States of America and any American Indians, in this case the Lenape, who were called Delaware by American settlers. Although many informal treaties were held with Native Americans during the American Revolution from 1775 to 1783, the first one that resulted in a formal document was signed at Fort Pitt, Pennsylvania, now the site of Downtown Pittsburgh. It was essentially a treaty of military alliance between the Lenape Nation and the United States.
Өмірбаян
1778 жылы Континенттік армия Апалачи тауларының батысына, әсіресе Детройтке қарсы ағылшындарға шабуыл жасау экспедициясын қарастыра бастады. Осы мақсатта патриоттар Ленапе тайпалары мекендеген Огайо алқабы арқылы өтуі керек болды. Континенттік Конгресс еркін өтуді қамтамасыз ету үшін ресми шарт жасауға келісімдер жүргізуді шешті. Ол үш дипломатиялық өкіл тағайындап, Ленапе тайпаларына сауда тауарларын сатып алу үшін 10 000 доллар қаражат бөлді.
In 1778, the Continental Army started to contemplate an expedition against the British to the west of the Appalachian Mountains, in particular at Detroit. For that end the patriots had to march through the Ohio Valley where Lenape tribes resided. Continental Congress decided to negotiate a formal treaty to secure free passage. It appointed three diplomatic commissioners and appropriated $10,000 to purchase trade goods for the Lenapes.
Келіссөздер
Комиссия мүшелері 1778 жылдың наурыз айында Питтсбургке келді. Келіссөздерді бастауға және оларды жүргізуге уақыт кетті. Ленапе тарапынан келіссөздерді Ақ Көздер деп аталған Кокетакехтон, Капитан Пайп аталған Хопокан, Джон Килл Бак (Гелеменд) және жас АҚШ үшін Эндрю Льюис пен Томас Льюис жүргізді. Келісім соңында бекітіліп, қол қойылғаннан кейін, оған бригадир-генерал Лаклан Макинтош, полковник Дэниел Бродхед және полковник Уильям Кроуфорд куә болды.
The commissioners arrived to Pittsburgh in March 1778. It took time to initiate and pursue negotiations. They were conducted on the Lenape side by Koquethaqechton, known as White Eyes, Hopocan, known as Captain Pipe, and John Kill Buck (Gelelemend), and Andrew Lewis and Thomas Lewis for the fledgling United States. After the treaty was finally approved and signed, it was witnessed by Brigadier General Lachlan McIntosh, Colonel Daniel Brodhead, and Colonel William Crawford.
Келісім
Келісім Америка Құрама Штаттарына Ленапе аумағы арқылы өтуге рұқсат берді және Ленапелерді Ұлыбританияға қарсы соғыста американдық әскерлерге қажетті көмек көрсетуге шақырды, соның ішінде Ленапе жауынгерлерін қатыстыруды да қамтамасыз етуге міндеттелді. Америка Құрама Штаттары Детройттегі британдық бекінісіне шабуыл жасауды жоспарлап отырды, ал Ленапелердің көмегі сәттілікке жету үшін маңызды болды. Қарсылық ретінде АҚШ "киім-кешек, ыдыс-аяқ және соғыс құралдарын" беруге, сондай-ақ Делавэр елінде "қарттардың, әйелдердің және балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін, олардың жауынгерлері ортақ жаумен күресіп жатқанда" бекініс салуға уәде берді. Бұл келісімге енбегенімен, комиссия мүшелері Американың Франциямен одақтастығын атап өтті және Ленапелердің британдықтарға қарсы соғыста белсенді одақтас болуын күтті. Жаңа түпкілікті американдық мемлекет құру мүмкіндігі талқыланды. Келісім Ленапелерді тәуелсіз ұлт ретінде мойындады, олардың аумақтық құқықтарын кепілдік берді және тіпті Огайо аймағындағы Америка Құрама Штаттарымен достық қарым-қатынастағы басқа үнді тайпаларын Ленапелер басшылығымен мемлекет құруға және Континенталдық Конгресте өкілдік құруға шақырды. Бұл ерекше шараның сәттілікке жететін мүмкіндігі аз болды, ал кейбіреулер келісім авторларының қасақана адал емес және алдаушы болғанын айтады. Басқалары бұл шараны Ленапе басшысы Ақ Көздердің Ленапелер мен басқа тайпалардың АҚШ-тың он төртінші штаты болуы мүмкін деген үмітпен ұсынғанын болжайды. Дегенмен, бұл мәселеге АҚШ та, Ленапе ұлты да жауап берген жоқ.
The treaty gave the United States permission to travel through the Lenape territory and called Lenape to afford American troops whatever aid they might require in their war against Great Britain, including participation of Lenape warriors. The United States was planning to attack the British fort at Detroit, and Lenape assistance was essential for success. In exchange, the United States promised "articles of clothing, utensils and implements of war" and to build a fort in Delaware country "for the better security of the old men, women and children whilst their warriors are engaged against the common enemy." Although not part of the signed treaty, the commissioners pointed out the American alliance with France and intended that the Lenape would become active allies in the war against the British. The possibility of creation of a new Native American state was discussed. The treaty also recognized the Lenapes as a sovereign nation, guaranteed their territorial rights, and even encouraged the other Ohio Country Indian tribes friendly to the United States to form a state headed by the Lenapes with representation in the Continental Congress. The extraordinary measure had little chance of success, and some suggest that the authors of the treaty were knowingly dishonest and deceitful. Others suggest that it was the Lenape chief White Eyes who proposed the measure in the hope that the Lenapes and other tribes might become the fourteenth state of the United States. In any case, it was never acted upon by either the United States or the Lenape Nation.
Іске асыру
Дэниел К. Рихтердің "Индия елінен шығысқа қараған" кітабында айтылғандай, ленапелер келісімді "революциялық әскерлердің еркін өтуі" және ақ қоныс аударушыларды қорғау үшін қорғаныш бекінісін салу ретінде ғана қарастырды. Америка басшылары фортты шабуылдық науқандар үшін пайдалануды жоспарлаған және келісімге ленапелердің өздерінің туған жердегі көршілеріне шабуыл жасайтыны жазылған. Бір жыл ішінде ленапелер келісімге қатысты наразылықтарын білдірді. Тайпаның Америка Құрама Штаттарымен ең жақын байланыста болған өкілі Ақ Көздер шешек ауруынан қайтыс болды деген қауесет тарады. Бірақ ол бұрын да шешекке шалдыққандықтан, оны Детройт маңындағы американдық милиция өлтірген деп есептеді (Джордж Морганның сөзіне сүйенсек). 1779 жылы ленапелердің делегациясы Филадельфияға Континенттік Конгресске өздерінің наразылығын жеткізу үшін барды, бірақ ештеңе өзгермеді. АҚШ пен Ленапе ұлты арасындағы бейбіт қарым-қатынас тоқырап, тайпа көп ұзамай американдық революционерлерге қарсы соғыста британдықтардың жағына қосылды. 1782 жылғы Гнаденхюттен қырқыны қалған жақсылықты да жойды.
According to Daniel K. Richter in Facing East from Indian Country, the Lenape perceived the agreement "merely as free passage" of revolutionary troops and the building of a protective fort to defend white settlers. The American leaders intended to use the fort for offensive campaigns and wrote into the treaty that the Lenape would attack their native neighbors. Within a year, the Lenape were expressing grievances about the treaty. White Eyes, the tribe's most outspoken ally of the United States, allegedly died of smallpox. However, since he already had smallpox in the past, it was believed that he was killed by the American militiamen near Detroit (according to George Morgan). A Lenape delegation visited Philadelphia in 1779 to explain its dissatisfaction to the Continental Congress, but nothing changed, and the peaceful relations between the United States and the Lenape Nation collapsed and the tribe soon joined the British in the war against the American revolutionaries. The Gnadenhutten massacre in 1782 destroyed the remaining goodwill.
Еске алу
2013 жылғы Сакагева доллары Форт-Пит шартының еске алуына арналған. Монетада түркия, ұлығу қасқыр және тасбақа бейнеленген, бұл Ленапе тайпасының символдары. Оның дизайнын Сьюзан Гэмбл Көркемдік жаңару бағдарламасы аясында жасады, ал оны Фиб Хемфилл қашап дайындады.
The 2013 Sacagawea dollar commemorates the Treaty of Fort Pitt. The coin depicts a turkey, a howling wolf, and a turtle, symbols of the Lenape. Its design was created by Susan Gamble, as part of the Artistic Infusion Program, and engraved by Phebe Hemphill.