Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Буар – Батыс Орталық Африка Республикасындағы базар қаласы, Бангиден (437 км) Камерун шекарасына дейінгі басты жол бойында орналасқан. Қала Нана Мамбере облысының орталығы болып табылады, халқы 40 353 адамды құрайды, ал толық облыстың халқы 96 595 адамды құрайды (2003 жылғы халық санауы бойынша). Буар теңіз деңгейінен шамамен 1000 метр биіктікте жатыр және француз әскери базасы – Леклер лагері орналасқан жерімен танымал. Қаланың солтүстігі мен шығысында шамамен жетпіс мегалиттік топ табылады. Боар мегалиттері, өте соңғы неолит дәуіріне (шамамен б.з.д. 3500–2700 жылдары) дейін созылады және 2006 жылдың 11 сәуірінде ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінің алдын ала тізіміне «Мәдени» санатында қосылды. Қаланың аты гбая тіліндегі «бұршақ» деген мағына беретін «hbouar» сөзінен шыққан.
Bouar is a market town in the western Central African Republic, lying on the main road from Bangui (437 km) to the frontier with Cameroon (210 km). The city is the capital of Nana Mambéré prefecture, has a population of 40,353, while the whole sous préfecture has a population of 96,595 (2003 census). Bouar lies on a plateau almost 1000m above sea level and is known as the site of Camp Leclerc, a French military base. About seventy groups of megaliths lie in the town and to its north and east. The Bouar Megaliths, dating back to the very late Neolithic Era (c. 3500–2700 BC) were added to the UNESCO World Heritage Tentative List on April 11, 2006 in the Cultural category. The town's name comes from the Gbaya word for bean, hbouar.
Тарих
Буардың айналасындағы жүздеген гранитті мегалиттерді ежелгі егіншіл қоғам Тас дәуірінің соңында тұрғызған. Бұл тас мегалиттер қазір Гбая тілінде танзуну деп аталады. Гбая халқы бұл өңірге 1500 жылдары қоныстанды. 1882 жылы Франция Орталық Африкаға шабуыл жасады, ал 1894 жылы Француз Конгосының шекарасы Буарды қамтыды. 1911 жылы Франция Морокко-Конго шарты бойынша Буар аймағын Германияға өткізді. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін ол Неукамерун неміс колониясының бір бөлігі болды, содан кейін француздар қайта басып алды. Немістер 1913 жылғы Рождество қарсаңында қалаға қоныстанды, онда әскери бекет және жол салды. 1960 жылы колония Орталық Африка Республикасы болып тәуелсіздік алды.
Hundreds of granite megaliths around Bouar were erected during the Late Stone Age by an ancient farming society. These stone megaliths are nowadays known as tanzunu in Gbaya. The Gbaya people settled in the region around the 1500s. In 1882, France invaded Central Africa and 1894, the borders of French Congo encompassed Bouar. In 1911, the area around Bouar was ceded by France to Germany under the terms of the Morocco Congo Treaty, becoming part of the German colony of Neukamerun until it was reconquered by the French during World War I. The Germans eventually settled in the town around Christmas of 1913, where they constructed a military post and a road. In 1960 the colony became independent as the Central African Republic.
Азаматтық соғыс
2013 жылдың 28 наурызында Буар қаласын Селека көтерілісшілері басып алды. 2013 жылдың 26 қазанында Анти-балака жасақтары Буарға шабуыл жасап, қаланы басып алды, нәтижесінде 20-дан астам адам қаза тапты. 2014 жылдың ақпан айына дейін Буар қаласы мен аймағында этностық тазалау жүргізіліп, негізінен мұсылман азаматтарға қарсы бағытталды. 2014 жылдың мамыр айында француз журналисі Камиль Лепаж Буар аймағында қаза тауып, оның денесі Анти-балака жасақтарының машинасынан табылды. 2017 жылдың 18 қыркүйегінде FACA қаланы Анти-балака жасақтарынан қайта басып алды. 2020 жылдың 20 желтоқсанында "Өзгеріс үшін патриоттар" коалициясының көтерілісшілері қаланың бір бөлігін басып алды. 27 желтоқсанда көтерілісшілер қаланың барлық бөлігін басып алды. Көптеген қақтығыстардан кейін, 2021 жылдың 8 ақпанында үкіметтік күштер қаланы қайта басып алды.
On 28 March 2013 Bouar was captured by Séléka rebels. On 26 October 2013 Bouar was attacked and captured by Anti balaka militias resulting in more than 20 deaths. As of February 2014 the town and region around Bouar were experiencing ethnic cleansing, principally against Muslim civilians. A French journalist, Camille Lepage, was also killed and her body found in the car of Anti balaka troops in the Bouar region in May, 2014. On 18 September 2017 city was recaptured by FACA from Anti balaka. On 20 December 2020 parts of city were captured by rebels from Coalition of Patriots for Change. On 27 December entire city was captured by rebels. After many clashes it was recaptured by government forces on 8 February 2021.
Ғибадат орындары
Ғибадат орындарының арасында негізінен христиан шіркеулері мен ғибадатханалары бар: Орталық Африка Республикасының евангелистік лютеран шіркеуі (Лютерандық әлемдік федерациясы), Орталық Африка Республикасының евангелистік баптистік шіркеуі (Баптистік әлемдік одағы), Буардың Рим-католик епархиясы (Католик шіркеуі). Сондай-ақ мұсылман мешіттері де кездеседі.
Among the places of worship, they are predominantly Christian churches and temples : Evangelical Lutheran Church of the Central African Republic (Lutheran World Federation), Evangelical Baptist Church of the Central African Republic (Baptist World Alliance), Roman Catholic Diocese of Bouar (Catholic Church). There are also Muslim mosques.
Климат
Кёппен-Гейгер климаттық жіктеу жүйесі Буардың климатын тропикалық ылғалды және құрғақ (Aw) деп сипаттайды.
Köppen Geiger climate classification system classifies Bouar’s climate as tropical wet and dry (Aw).