Конго Демократиялық Республикасындағы "Май-Май" жауынгерлік топтары
Mai-Mai
ДР Конгодағы "Май-Май" жасақтары: жергілікті қауымдастықтардың қарулы топтары, мақсаты – аумақты қорғау. Түрлі себептермен құрылған, біріккендігі шамалы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конго Демократиялық Республикасындағы милиция топтары
Militia groups in the Democratic Republic of the Congo
"Май Май" немесе "Майи Майи" термині Конго Демократиялық Республикасында (КДР) жергілікті қоғамдастықтарды және аумақты басқа қарулы топтардан қорғау үшін құрылған, қоғамдық негіздегі милиция топтарын білдіреді. Көпшілігі Руанда күштерінің басып кіруіне және Руандамен байланысты конголық көтерілісшілерге қарсы тұру үшін құрылған, бірақ кейбіреулері соғысты тонау, мал ұрлау немесе қарақшылық арқылы өздерінің пайдаларына айналдыру мақсатымен құрылған болуы мүмкін. "Май Май" деген жалпы атауға соғыс әміршілері, дәстүрлі тайпа ақсақалдары, ауыл басшылары және саяси мақсаттағы қарсылық күресшілері басқаратын қарулы күштер кіреді. Май Майдың ішкі бірлігі өте нашар болғандықтан, әртүрлі Май Май топтары әртүрлі уақытта әртүрлі ішкі және шетелдік үкіметтермен, сондай-ақ партизандық топтармен одақтасты. "Май Май" термині нақты бір қозғалысқа, ұйымға немесе саяси мақсатқа емес, кең ауқымды топтар жиынтығына қатысты. Атау Суахили тілінде "су" деген мағына беретін "маджи" сөзінен шыққан. Милиция мүшелері оқтан қорғану үшін өздерін сумен шашыратады. Май Май Руандамен шекаралас Конгоның шығыс провинцияларында – Солтүстік Киву мен Оңтүстік Кивуда ("Кивулар") ерекше белсенділік танытты. Осы аймақтар Екінші Конго соғысы кезінде Руандамен байланысты Баниамуленге этникалық тобы басымдығын құраған "Конго Демократиясы үшін жиын" (РДК) көтерілісші тобының бақылауында болды. Кивуда, әсіресе азшылықтағы батембо және бабенбе этностары арасында милициялық топтар бұрыннан-ақ кең таралған болса да, соңғы соғыстар мен қақтығыстар қала тұрғындарының көптеген бөлігінің Май Май қатарына қосылуына себеп болды. Май Май, топ ретінде немесе жеке топтар ретінде, 1999 жылғы Лусакадағы Екінші Конго соғысын аяқтауға бағытталған келісімге қатыспады, бірақ қақтығыстағы ең күшті күштердің бірі болып қала берді, ал кейбір топтардың ынтымақтастық танытпауы бейбіт процеске кедерілді.
The term Mai Mai or Mayi Mayi refers to any kind of community based militia group active in the Democratic Republic of the Congo (DRC) that is formed to defend local communities and territory against other armed groups. Most were formed to resist the invasion of Rwandan forces and Rwanda affiliated Congolese rebel groups, but some may have formed to exploit the war to their own advantage by looting, cattle rustling or banditry. Groups that fall under the umbrella term "Mai Mai" include armed forces led by warlords, traditional tribal elders, village heads and politically motivated resistance fighters. Because Mai Mai have only the most tenuous internal cohesion, different Mai Mai groups allied themselves with a variety of domestic and foreign government and guerrilla groups at different times. The term Mai Mai refers not to any particular movement, affiliation or political objective but to a broad variety of groups. The name comes from the Swahili word for water, "maji". Militia members sprinkle themselves with water to protect themselves from bullets. Mai Mai were particularly active in the eastern Congolese provinces bordering Rwanda, North Kivu and South Kivu (the "Kivus"), which were under the control of the Rwanda allied Banyamulenge dominated rebel faction, the Congolese Rally for Democracy–Goma (RCD Goma) during the Second Congo War. While militias have long been common in the Kivus, particularly among the minority Batembo and Babembe ethnic groups, the recent wars and conflicts caused large numbers of town dwellers to form Mai Mai. Although the Mai Mai, either as a group or as individual groups, were not party to the 1999 Lusaka Ceasefire Agreement, which was meant to end the Second Congo War, they remained one of the most powerful forces in the conflict, and the lack of co operation from some groups has been problematic for the peace process.
Солтүстік және Оңтүстік Кивудағы Май-Май
БҰҰ-ның 2001 жылғы есебіне сәйкес, екі Киву провинциясында 20 000 – 30 000 май-май жасақтары белсенді болды. Кивудағы ең күшті және жақсы ұйымдастырылған екі май-май жасақтарын генералдар Падири мен Дунья басқарды. Қазіргі уақытта ең белсенді жасақ – Май-май Якутумба, ол 2007 жылы генерал Якутумбамен құрылған. Олар Конго Демократиялық Республикасы үкіметінен көмек алғаны және басқа май-май жасақтары оларды Киву май-майларының жетекшілері деп қарастырады, бірақ командирлері емес. Руанда әскерімен және Конго демократиясы үшін митинг (RCD-Goma) ұйымымен ынтымақтасқан бірнеше кіші май-май жасақтары да болды, мысалы, Мудундю 40/Фронт де Резистанс и де Дефенс дю Киву (FRDKI) және Заирдегі агрессияға қарсы күрес қозғалысы/Конго Демократиялық Республикасына қарсы ұлттық қарсылық күштері (MLAZ/FURNAC). Валикале және Масиси, Гомадан солтүстікке қарай, Солтүстік Кивудағы май-май жасақтарының қызметінің орталығы болды. Оңтүстік Кивуда тарихи тұрғыдан Киву көлінің оңтүстігіндегі Валунгу мен Бунякири, Танганьика көлінің солтүстік жағындағы Увира мен Мвенага, одан оңтүстікке қарай Физи және Руанда шекарасы мен Кинду арасындағы Шабунда аймақтарында шоғырланған. 2010 жылдың қазан айында БҰҰ күштері Солтүстік Киву провинциясының Валикале аймағындағы жаппай зорлаудың көшбасшысы деп айыпталған май-май жасағының жетекшісі полковник Майелені қамауға алды.
According to a 2001 UN report, 20,000 to 30,000 Mai Mai were active in the two Kivu provinces. The two most powerful and well organized Mai Mai groups in the Kivus were led by Generals Padiri and Dunia. Currently most active is a group which is called Mai Mai Yakutumba, was organized in 2007 by General Yakutumba. They were reported to have received aid from the government of the Democratic Republic of Congo and are widely viewed by other Mai Mai groups as the leaders, though not the commanders, of the Kivu Mai Mai. A number of smaller Mai Mai groups, such as the Mudundu 40/Front de Résistance et de Défense du Kivu (FRDKI) and Mouvement de Lutte contre l'Agression au Zaïre/Forces Unies de Résistance Nationale contre l'Agression de la Républíque Démocratique du Congo (MLAZ/FURNAC), were reported to cooperate with the Rwandan military and Rally for Congolese Democracy–Goma (RCD Goma). Walikale and Masisi north of Goma were the centres of Mai Mai activity in North Kivu. In South Kivu, there have historically been concentrations around Walungu and Bunyakiri south of Lake Kivu, around Uvira and Mwenaga at the northern end of Lake Tanganyika, further south around Fizi, and around Shabunda, between the Rwandan border and Kindu. A Mai Mai leader, Colonel Mayele, was arrested by UN forces in October 2010, allegedly being the leader behind mass rapes in the Walikale region of North Kivu province.
Катангадағы май-май
Mai Mai-дың бұрынғы басшысы Гедеон Кюнгу Мутанга 2006 жылдың мамыр айында MONUC әскерлеріне өздігінен тапсырды. Ол 2003 жылдың қазанынан 2006 жылдың мамырына дейін көптеген соғыс қылмыстарын жасағаны үшін кінәлі деп танылды және 2009 жылдың 6 наурызында Катанга провинциясындағы Кипуши әскери трибуналы тарапынан өлім жазасына кесілді. 2011 жылдың қыркүйегінде ол түрмеден қашып, "Маи Маи Ката Катанга" ("Secede Katanga") деген ұйым құрды.
A former leader of the Mai Mai, Gédéon Kyungu Mutanga, turned himself over to MONUC troops in May 2006. He was found guilty of numerous war crimes between October 2003 and May 2006 and was sentenced to death by the Kipushi Military Tribunal in Katanga Province on 6 March 2009. He escaped from prison in September 2011 and formed the Mai Mai Kata Katanga ("Secede Katanga").
Басқа Mai-Mai топтары
Манимада, әсіресе Кинду мен Калемиде көптеген Май-Май топтары болды. Ориентал провинциясында да Май-Майлар кездеседі, бірақ бұл топтар ұзақ жылдар бойы этностық қақтығыстарға қатысқан. Май-Май Гедеонға Гедеон Кюнгу Мутанга басшылық етеді және ол Май-Май Ката Катанга тобымен байланысты. Sheka бұл топтың Солтүстік Кивудағы Валикале ауданындағы кен байлықтарын азат ету үшін құрылғанын мәлімдеді. 2021 жылдың 10 қаңтарында қорықтың орталық бөлігіндегі шабуылда 6 Вирунга паркінің рейнджері қаза тауып, тағы біреуі жараланды. Ресми тұлғалар шабуылдың артында Май-Май топтары тұр деген күдікпен қарады. 2023 жылдың маусым айында 10 күн ішінде жергілікті Май-Майлар 7 Вирунга паркінің рейнджерін өлтірді.
There was a large Mai Mai presence in Maniema, in particular around Kindu and Kalemie. Province Orientale also hosts a number of Mai Mai, but these groups were apparently involved in long standing ethnic disputes. Mai Mai Gedeon is also commanded by Gedeon Kyungu Mutanga and loosely tied to his Mai Mai Kata Katanga. Sheka claims the group was formed to liberate the mines of Walikale Territory in North Kivu. Six Virunga Park Rangers were killed in an ambush and a seventh ranger was injured in the Central section of the reserve on 10 January 2021. Officials suspected the Mai Mai to be behind the attacks. In June 2023, 7 Virunga Park Rangers were killed by local Mai Mai in the span of 10 days.