Кіріспе

Бриа – Орталық Африка Республикасының 14 префектурасының бірі – Жоғарғы Коттоның астанасы. 2003 жылғы халық санауы бойынша қалада 35 204 адам тұрды.

География

Бриа Котто өзенінің жағасында орналасқан.

Тарих

1930 жылы Бриада Comouna мақта компаниясы мақта тазартатын фабрика ашылды.

Азаматтық соғыс

2012 жылдың 18 желтоқсанында Брия қаласын Селека көтерілісшілері басып алды. 2016 жылдың 21 қарашасында Гула және Пьюль этностары арасында, түрлі қарулы топтарды ұсынып, қарулы қақтығыс болды, нәтижесінде 92 адам қаза тауып, көптеген адамдар жарақат алды және қала сыртындағы БҰҰ лагері маңында 12000 босқын пайда болды. 2017 жылдың 18 мамырында Брияда Анти-балака мен экс-Селека күштері арасында ауыр шайқас болды, оның салдарынан 26 адам қаза тапты. 2017 жылдың 21 маусымында қарсыласып жатқан топтар арасындағы қақтығыстарда шамамен 100 адам қаза болды. 2017 жылдың 4 желтоқсанында Жан Франсис Дианди басқарған Анти-балака жауынгерлері Бриядағы халықаралық күштерге шабуыл жасап, бір мавритандық бейбітшілік сақтаушыны өлтірді. 2018 жылдың 16 наурызында Жан Франсис Дианди бейбітшілік сақтаушылар тарапынан тұтқындалды. 2018 жылдың 6 қыркүйегінде Селека көтерілісшілері бірнеше адамды өлтірді, олардың көп бөлігі әйелдер еді. 2020 жылдың 25-26 қаңтарында МЛКЖ Брияға шабуыл жасап, 24 сағаттық қақтығыстан кейін қаланың 60 пайызынан астамын басып алды. 28 қаңтарда екі топ та атысты тоқтату туралы келісімге қол қойып, қаладан күштерін шығаруға уәде берді. 2021 жылдың 22 наурызында Брия үкіметтік күштер тарапынан қайта басып алынды. Бір ФПРК жауынгері қаза тапты. 2 сәуірде көтерілісшілер Брияға шабуыл жасады, бірақ шабуыл тойтарылды, екі көтерілісші және бір сарбаз қаза тапты. 2021 жылдың 15 желтоқсанынан бастап Вагнер тобының ресейлік жалдамалылары қала ішінде көптеген адамдарды – негізінен жастарды – тұтқындады, бұл адам құқықтарының бұзылуына әкелді. 4 қаңтарда Вагнер тобы жастарды атып өлтірді. Сағат 17:00-де жалдамалылар жергілікті мешітке кіріп, құрбандарының мәйітін ғимараттан шығарып алды.

Климат

Бриа тропикалық саванна климатына ие (Кёппен климаттық жіктелуі Aw), наурыздың ортасынан қазанға дейін созылатын, бірақ аса қарқынды емес жауын-шашынды маусымы және қарашадан наурыздың ортасына дейін салыстырмалы түрде қысқа және көбінесе жаңбырсыз құрғақ маусымы бар. Жауын-шашынды маусым құрғақ маусымнан ұзақ болғанымен, құрғақ маусым жеткілікті түрде құрғақ, ал жауын-шашынды маусым тропикалық муссондық климатқа жатпайды.