Кіріспе
XIX ғасырдағы француз католик діни қызметкері, миссионер және шейіт Пётр Луи Мари Шанель, SM (12 шілде 1803 – 28 сәуір 1841) – католик діни қызметкері, миссионер және шейіт. Шанель Мария қоғамының мүшесі болды және Океанияға миссионерлік қызметке жіберілді. Ол 1837 жылдың қараша айында Футуна аралына келді. 1841 жылдың сәуір айында Шанельді ұлының дінге өтуіне ашуланған басшының қоздырысымен өлтірді.
Peter Louis Marie Chanel, SM (12 July 1803 – 28 April 1841), was a Catholic priest, missionary, and martyr. Chanel was a member of the Society of Mary and was sent as a missionary to Oceania. He arrived on the island of Futuna in November 1837. Chanel was clubbed to death in April 1841 at the instigation of a chief upset because his son converted.
Алғашқы жылдар
Шанель Франциядағы Эйн департаменті Монтревел-ан-Бресс маңындағы Ла-Потьер ауылында дүниеге келді. Ол Клод Франсуа Шанель мен Мари-Энн Сибелланың ұлы, сегіз баланың бесіншісі. Шамамен 7-12 жасында ол қойшы болып жұмыс істеді. Жергілікті шіркеудің пастыры оның ата-анасын Петірді пастыр ашқан шағын мектепке жіберуге көндірді. Біраз жергілікті білім алғаннан кейін, оның діншілдігі мен зиялылығы Крастан келген абат Тромпиенің назарын аударды, ол 1814 жылдың күзінде баланың білімін өз қолына алды. Шанель 1817 жылдың 23 наурызында алғашқы қасиетті тамақтанды. Осы сәттен бастап ол шетелдегі миссионерлік қызметке деген құштарлықты сезіне бастады. Оның қызығушылығы Америкаға миссионерлік сапардан оралған епископ Луи Вильям Валентин Дюбургтың жіберген хаттарын оқығаннан кейін пайда болды. Кейін ол: «Осы жылы мен шетелдегі миссионерлік қызметке бару туралы ойға келдім» деді. 1819 жылы ол Мексимиеудегі кіші семинарияға түсті, онда латын тілі, христиан діні және шешендік өнер салаларында бірнеше сыйлықтар мен сыныптық жүлделерді жеңіп алды. 1823 жылы ол Белли епархиялық колледжіне, ал 1824 жылы Брудағы үлкен семинарияға қабылданды. Шанель 1827 жылдың 15 шілдесінде дін қызметкері болып тағайындалды және жергілікті халықтың жүрегін жаулады. Осы кезеңде Шанель Исаның анасы Мәрияға арналған діни орден құруды көздеген епархиялық дін қызметкерлерінің тобы туралы естіді.
Марист және миссионер
1831 жылы 28 жасында Шанель Марияның жаңадан құрылған қоғамына (Маристер) қосылды. Қабылдануы үшін, топқа Папа Григорий XVI-ның ресми мақұлдауы берілуі уәделенді. Шанель 1836 жылдың 24 қыркүйегінде басқа үміткерлермен бірге марист ретінде мойындалып, 24 желтоқсанда Ле-Хаврдан «Дельфин» кемесімен Маронеяның (Батыс Океания) жаңа епискобы Жан Батист Помпалььемен бірге шыққан жеті марист миссионерінің жетекшісі болды. Шанель мұндай ұзақ теңіз саяхатының қауіп-қатерінен тайынбады. Шанель алдымен Канар аралдарына (1837 жылдың 8 қаңтарында) сапар шекті, онда оның досы Клод Бре гриппке ұқсас вирусты жұқтырып, теңізде қайтыс болды (1837 жылдың 20 наурызында). Содан кейін Шанель Чилидің Вальпараисо қаласына (28 маусымда) барды, онда Шығыс Океанияның Апостольдық Викариатын басқаратын Иса мен Мәриямның қасиетті жүректерінің француз конгрегациясы («Пикпус әкелері») орналасқан еді. Оның үшінші және төртінші аялдамалары Гамбиер аралдарында (13 қыркүйекте) және Таитиде (21 қыркүйекте) болды, онда топ «Раиатеа» кемесіне ауысты. Олар сол кемемен 23 қазанда Тонгадағы миссияның негізгі орталығы Валлиске екі миссионерді түсіріп жіберу үшін жолға шықты. Миссионерлер Вавауға жетті, бірақ оларды қабылдамады, сондықтан Футунаға саяхатын жалғастырды. Шанель француздық діншіл емес бауыры Мари Низиер Делормен бірге көршілес Футунаға барды. Олар 1837 жылдың 8 қарашасында аралда тұратын және Тонгада Футунаға өтуге оларға қосылған Томас Бог атты ағылшын протестант дінтасымен бірге келді.
Ескерткіштер
Помпальье Шанельдің қайтысы туралы 1841 жылғы 4 қарашада Акароада болғанда естіді және граф дю Бузет басқаратын француз теңіз корветімен келісім жасады. «Л’Альер» және миссиялық шхуна «Санкта Мария» 19 қарашада Валлис пен Футунаға бірге сапар шекті, олармен бірге Филипп Виарды алып кетті. Екі кеме 1841 жылғы 30 желтоқсанда Увеаға жетті. Епископ Виарды Футунаға жіберді, ол 18 қаңтарда 1842 жылы жағаға түсті. Шанельдің өлтірілуіне келіспеген Малиги есімді басшы, Шанельдің денесін қайтадан қазуға келісті және оны келесі күні бірнеше жергілікті кілемге орап «Л’Альерге» әкелді. Кеме дәрігері М. Раульт, Мари Низиер бұрын берген Шанельдің өлімі туралы сипаттаманы ескере отырып, қалдықтардың кім екенін анықтауға мүмкіндік алды. Дәрігер қалдықтарды сақтап қалу үшін бальзамдап, зығыр матаға орап, бөшкеге салды. «Санкта Мария» шхунасы мәйітті Жаңа Зеландияның Корорарека қаласына жеткізіп, 1842 жылғы 3 мамырда келді. 1849 жылға дейін реликвиялар аралдардың шығанағында сақталды, содан кейін Петижанмен бірге Жаңа Зеландияның Окленд қаласына жіберілді – бұл, ең болмаса, 1849 жылғы сәуірдің басында болды. Олар 1849 жылғы 15 сәуірде «Маукин» кемесімен Жаңа Зеландиядан шығып, 4 мамырда Австралияның Сидней қаласына келді. Рошер сүйектерді сақтаған контейнерді алып, оны 7 мамырда Сиднейдегі Гладсвиллдегі Прокуратура капелласына жеткізді. Рошер контейнерді Англия мен Францияға қашан жіберу керектігін шешуде өте сақты болды. Ол сенімді капитанды және Лондоннан жүкті қабылдап, кеденді рәсімдеп, Лионға жіберуге болатын сенімді адамды іздеді. 1850 жылдың басында Бернин, епископ Дуарренің провикарі, Жаңа Каледонияның апостолдық викарі Францияға кетуге тиіс болды. Ол 1850 жылғы 1 ақпанда Сиднейден Лондонға «Ватерлоо» кемесімен кетті, Шанельдің қалдықтарын өзімен алып кетті. 1850 жылғы 1 маусымда қалдықтар Лиондағы Мария қоғамының бас үйіне жеткізілді. Реликвиялар 1977 жылы Футунаға қайтарылды. 1985 жылы бас сүйек Футунаға қайтарылды. «The Catholic Weekly» таблоиды тонгалық би – эке биінің Шанельдің өлімі үшін жасалған тәуба ретінде пайда болғанын мәлімдеді.
Құрмет
Шанель 1889 жылғы 17 қарашада шейіт деп жарияланды және қасиетті деп есептелді. 1891 жылғы 10 маусымда оны қасиеттілікке қабылдау ісі басталды, Шанель Океанияның алғашқы шейіті және қасиетті қамқоршысы ретінде танылды. Оның мереке күні 28 сәуір, ол Уоллис және Футунада мемлекеттік мереке болып саналады. Петір Англия шіркеуінде 28 сәуірде еске алынады.
Мұра
Океанияда жұмыс істейтін маристік дін қызметкерлері мен бауырластар Батыс Еуропамен шамалас аумақты қамтиды. Бұл аймаққа алты тәуелсіз мемлекет және екі француз территориясы кіреді. Маристік Океания провинциясы – Мария қоғамындағы ең ірі провинция. Оның құрметіне, көбінесе Океанияда, бірақ Дублиндегі Шанель колледжі сияқты, бірнеше мектептер мен колледждер аталған.
Сілтемелер
Роджер Берк, Майкл Перри, Сент-Питер Шанель, Шанель колледжінің қасиетті қамқоршысы, Гладстоун, Гладстоун, Австралия: Гладстоун баспа қызметтері, 1988