Кіріспе

Француз католик діни қызметкері Матиас Лорас (30 тамыз 1792 – 19 ақпан 1858) – АҚШ-та қызмет еткен француз католик діни қызметкері және болашақ Айова штатындағы Дубук епископының алғашқы басшысы.

Ерте өмір және қызметі

Пьер Жан Матиас Лорас 1792 жылғы 30 тамызда Францияның Лион қаласында дүниеге келген. Ол француз дворяны Роба әулетінен тараған. Франциядағы Террор билігі кезінде Лорастың әкесі мен оның отбасының 17 мүшесі гильотинамен жазаланды. Жастығында ол Кир д'Арс (Curé d'Ars) қатар дін қызметкері болу үшін оқыды. 1817 жыл шамасында ол Лион архиепископтығы үшін кардинал Жозеф Фештің қолынан дін қызметкері болып кияланды. Ол көп ұзамай Ларгентьер семинариясының жетекшісі болды. Кейіннен ол Лион архиепископтығында шіркеу миссияларын жүргізетін дін қызметкерлерінің тобына қосылу үшін бұл қызметтен бас тартты. Мобиль епископы Майкл Портье өзінің епархиясына дін қызметкерлерін іздеу үшін Францияға барған еді. 1829 жылғы 1 қарашада ол Портьемен бірге Алабамаға аттанды. Олар Рождество қарсаңында Жаңа Орлеанға жетті. 3 қаңтарда Мобильге келгеннен кейін Лорас Портьеге қызмет көрсетті. Лорас Мобиль епархиясының бас викарі болып тағайындалды және Портьемен бірге Америкаға келген семинаристердің білімін аяқтау міндеті жүктелді. Ол сондай-ақ Таза ұғым Кафедралық соборының ректоры болып тағайындалды.

Дубукидің епискобы

1837 жылы Балтимордың үшінші провинциялық кеңесі Папаға АҚШ-тың кеңейуіне байланысты жаңа епархиялар құруды ұсынды. Рим Папасы Григорий XVI 1837 жылғы 28 шілдеде Дубук епархиясын құрды, ал Лорас оның алғашқы епископы болып тағайындалды. Ол 1837 жылғы 10 желтоқсанда Мобильде Портьемен қасиеттілікке ие болды. Басты қасиеттілікке қатысқан – Нью-Орлеан епископы Энтони Бланк.

Лорс Францияға миссионерлерді тарту және епархиясы үшін қаражат жинау үшін сапар шекті. Оралғаннан кейін ол қыс соңы мен көктем басында Сент-Луисте Дубукке баруға қолайлы жағдай күтіп отырды. Онде ол белгілі зерттеуші Жан Николас Николетпен кездесті, ол Лорасқа жаңа епархиясы туралы түсінік берді. Лусьен Гальтье, Ремигиус Петио және Джеймс Коусс – Миннесотаның алғашқы дін қызметкерлері. Сол жылы ол Айова штатындағы кез келген діннің алғашқы шіркеу қауымы болған Сент-Рафаэль шіркеуін соборы ретінде бағыштады. Еуропадағы байланыстары мен ықпалы оған Францияның Лион қаласындағы Дін тарату қоғамынан, Венадағы Леопольд қоғамынан және Баварияның Мюнхен қаласындағы Шетелдік миссионерлер қоғамынан қажетті қаржылық көмек алуға мүмкіндік берді. 1846 жылы Лорас Дубуктан батысқа қарай отыз шақырым жерде неміс католиктерінің қоныстанын тапқанда, оларды Австрия астанасы және оның меценаттарының бірінің құрметіне Жаңа Вена деп атауға көндірді. 1849 жылы Лорас Ирландиядағы Маунт-Меллерей аббаттығына сапар шекті және траппистердің өз епархиясында монастырь құруын қалады. Клемент Смит және алты монах сол жылы Дубук округіне келіп, Жаңа Меллерей аббаттығын құрды. Олар алғашқы ғимараттарды салып бітіргеннен кейін, тағы 16 монах оларға қосылды. Дубуктегі Сент-Рафаэль семинариясына қанағаттанбаған Лорас мектепті Дубуктан оңтүстікке қарай, қазіргі Кей-Вест деп аталатын жерге көшірді. Жаңа мектепке Санкт-Бернард колледжі мен семинариясы деп ат қойылды, ол қаржылық қиындықтарға тап болды, бірақ Лорас қайтыс болғанға дейін сақталды. Лорас сонымен қатар АҚШ-тың шығысындағы тығыз жағдайлардан Айоваға иммигранттарды шақыруға ынталандырды. Көп ұзамай Дубукте ирланд және неміс халқының саны артты. Ол аймаққа келген иммигранттарды құшақ жая қарсы алғанымен, иммигранттар арасындағы шиеленіс Лорасқа үлкен қиындықтар туғызды. Немістер Лорас неміс тегіндес дін қызметкерлерін беруде жеткіліксіз жұмыс істеді деп ойлады. Ирландиялықтар Лорас оларға қасиетті Троица (қазіргі Сент-Мари) шіркеуін бергенде намыстанды. Кейбір иммигранттар шіркеуге ақшалай көмек көрсетуден бас тартумен қорқытты. Лорас екі рет қаладан қашып, барлық дін қызметкерлерін қаладан шығарып тастаумен қорқытты. Алайда, екі тарап та ақыры татуласып, өзара уәделерін орындады. 1850 жылғы 19 шілдеде Рим Папасы Пий IX Сент-Пол епархиясын құрды. Дубук епархиясы 1846 жылы құрылған Айова штатының шекарасына дейін қысқартылды. 1850 жылдары Лорас басшылығымен қазіргі собор шіркеуі салынды. Бұл Сент-Рафаэль шіркеуінің үшінші ғимараты болды және ол ескі собордан үш есе үлкен болды. Лорас осы собордың аяқталуын көруге үлкермеді, бірақ 1857 жылғы Рождествода жаңа құрылыста алғашқы қасиеттілікке ие болды. 1850 жылдардың соңында Лорас денсаулығының нашарлап бара жатқанын байқады. Ол Киелі Тақтан оған көмекші епископты тағайындауды өтінді. 1857 жылғы 9 қаңтарда Жаңа Меллерейдегі приор Клемент Смит көмекші епископ болып тағайындалды. Дубук епархиясының өсуімен Лорас 1857 жылғы мамырда Рим Папасы Пий IX-қа хат жазды, онда Дубук епархиясын бөлуді, жаңа епархияның орталығын Кеокук қаласы етіп белгілеуді сұрайтынын айтты. Алайда бұл оның өмірінде орындалмады. Бірнеше күннен бері ауырып жүргеніне қарамастан, Лорас 1858 жылғы 19 ақпанда жұма күні 65 жасында Дубукте кенеттен қайтыс болды. Өлер алдында Лорас ауыр сырқатқа шалдыққан, бірақ 18 ақпанның кешке дейін жақсы жағдайға келгендей көрінді. 18 күні сағат 8:30-да ол қызметкерлеріне кешке демалуға баратынын хабарлады. Ол оларға қажет болмаса оны мазаламауға бұйырды, өйткені ол дұға еткісі келетін қасиеттілік ұзақ болды және ол оны аяқтауға көз жеткізгісі келді. Түнде сағат 11:00-де үй шаруасындағы әйел Лорас азаптанып жатқанын естіп, әке МакКейбке хабарлады, ол епископтың бөлмесіне барды және оны еденде жатыр деп тапты. Түнде оның жағдайы нашарлап, 19 ақпан күні таңғы сағат бес пен алтының арасында қайтыс болды.