Кіріспе

1990 жылғы британдық-канадтық драмалық қорқынышты фильм

"Көрінетін бейне" – Филип Ридлидің сценарийін жазып, режиссерлік еткен, Джереми Купер, Вигго Мортенсен және Линдси Дунканның басты рөлдерде ойнаған 1990 жылғы британдық-канадтық драмалық қорқынышты фильм. Режиссер бұл фильмді балалық шақтың "мифологиялық интерпретациясы" деп сипаттаған. Фильм 1950 жылдардағы Америкадағы әсерге ұшыраған жас баланың көзқарасы мен қиялы арқылы вампиризм, сюрреализм, қара юмор, символизм және діни фанатизм элементтерін өріп суреттейді. "Көрінетін бейне" фильмінің көп бөлігі Айдахо штатының қираған шаруашылықтары мен бидай егістіктерінде түсірілген. Күн сәулесіндегі көркем түсірілім кейіпкерлер мен сюжеттің құпияларын жасырады.

Сюжет

Сегіз жасар Сет Доув 1950 жылдары Американың шалғай даласында өмір сүреді. Фильм Сет пен оның достары Эбен мен Ким Сет даладан тапқан бақамен ойнап жатқанда басталады. Балалар бақаны анасына қамыс құйып, жолдың жағасына тастап, көтереді. Жергілікті ағылшын жесірі, Dolphin Blue, оны тексеруге тоқтағанда, Сет көтеретін жабақты сүлгімен атып, оны Dolphin үстінде жарылдырады. Сет жұмыссыз, қатал, мұңлы Рут анасымен және ұялшақ, жабық, тәуелсіз Люк әкесімен тұратын шағын май стансасына қайтқан. Сеттің ағасы Камерон Тынық мұхит теңізінде әскери қызметте (Рут оларды "жақсы аралдар" деп атайды). Сет қара Кадиллакпен жүретін жас жігіттердің құпия тобына газ құяды, олар оны жақын арада қайта көруге уәде береді және кетеді. Сет Дельфиннің үйіне бақа шалақыны үшін кешірім сұрауға жіберіледі. Дельфинді күйеуінің өлімі есіне түсіреді, ол үйлену тойынан кейін бір аптадан кейін өзін-өзі атып өлтірді. Күйеуінің отбасының киік аулау тарихындағы артефактілермен қоршалған Сет өзінің кейбір өзін-өзі аяу пікірлерін (оның айтуынша, "екінші жүз жаста") сөзбе-сөз қабылдайды. Әкесінен вампирлер туралы білгеннен кейін Сет Дельфиннің вампир болуы керек деп сенуді бастайды. Эбен жоғалғаннан кейін Сет пен Ким Дельфиннің үйіне барып, тергеу жүргізеді, өйткені Сет оның жоғалуына жауапты деп санайды. Олар Дельфиннің бөлмесіне барып, оның заттарын талқандайды. Олар төменгі қабатта "Дельфиннің" даусын естиді. Балалары оның креслода отырып, ыңқылдап, өзін-өзі ұстап тұрғанын аңдып отырады. Ұсталғаннан кейін, жігіттер айқайлап, сыртқа қашады. Сет бұрынғы қара Кадиллакты көріп, үйге қашады да, кейіннен су қоймасында жүзіп жатқан Эбеннің өлі денесін табады. Жергілікті билік Сеттің әкесі Люктің жасөспірім баламен жыныстық қатынасқа түскені үшін жауапты деп санайды. Камерон ағасы Сетке қарау үшін үйге оралады, ал Рут күйеуінің өзін-өзі өртеп жібергенінен кейін шоққа ұшырады. Қабырғаға бара жатып, Кэмерон Дельфинмен кездеседі, екеуінің арасында романтика пайда болады, бұл Сеттің қорқынышына әкеледі. Жақын маңдағы қорада Сет пен Ким сүйектелген өлі ұрықты табады, оны Сет үйіне алып кетеді, ол құлаған періште ретінде тән алған Эбен деп санайды. Камерон Сетке радиациялық уланудан өліп жатқан сәбидің суретін көрсетеді, бұл Сетті қызықтырады және алаңдатады. Келесі күні Сет Кэмеронды Дельфиннің үйіне ертіп барады, онда Кэмеронның атом бомбасын сынауда кінәлі екенін Дельфинге эмоционалды түрде мойындағанын байқайды. Кэмерон мен Дельфин махаббатқа түседі; Сет үйден қорқып қашады, ол Кадиллактағы жігіттердің Кимді ұрлап әкеткенін көреді. Камеронның денесі радиациялық аурудан нашарлай бастайды, Сет оны Дельфиннің вампиризмге деген көзқарасына байланысты деп санайды. Келесі күні Кимнің денесі табылды, ал құқық қорғау органдары Люк әлі де тірі және жауапты деп санайды. Кэмерон мен Дельфин бір-біріне жақындап, бірге қашуды жоспарлап жатқанда, Сет ашуын Дельфинге бағыттайды. Ол сол түні ұрық "аңгел Эбен"мен кеңес алады, онымен қалай күресу керектігі туралы. Келесі күні, ол олардың көлікпен жүруіне дайын болған кезде, ол Дельфинге қара Кадиллактағы ер адамдар туралы ескертті. Дельфиннің денесі табылды, Камерон Сеттің алдында күйреп қалады. Сет ағасының жүрегін талқандағанын білген соң, жақын маңдағы далаға жүгіріп барып, ашуынан қысылып, күн батып бара жатқанда айқайлайды.

Өндіріс

Филип Ридли «Көрінетін тері» фильмінің сценарийін жазуға Сент-Мартин өнер мектебінде оқып жүргенде «Американдық готика» атты суреттер сериясын аяқтағаннан кейін шабыттанды. «Мен бала кезімде көптеген американдық әдебиеттерді оқыдым және көптеген американдық фильмдерді көрдім, сондықтан «Көрінетін тері» фильмінде, әсіресе, Американың балалар көзімен қандай болатынын тамашаладым – бұл бір кездері болмаған мифтік әлем, онда жігіттер Марлон Брандо мен Элвис Преслиге ұқсайды, ал әр нәрсе бидай даласында орналасқан және бәрі өте американдық готикаға ұқсайды». Екі қысқа фильмді («Мырза Бикке сапар» және «Дермот Финннің әлемі») түсіргеннен және «Крейлер» фильмінің сценарийін аяқтағаннан кейін (Питер Медак режиссерлік етті), Ридли BBC, British Screen және Zenith Productions компанияларынан 1,5 миллион доллар қаржы алды, ол «Көрінетін теріні» Канаданың Альберта штатындағы Кроссфилд қаласында түсіруге жұмсалды. Оператор Дик Поуппен бірлесіп, Ридли өзінің көркемдік ықпалдарын (Эндрю Уайет және Эдвард Хоппер сияқты) пайдаланып, «баланың өміріндегі мифтік, галлюциногенді жаздың» гиперреалистік көрінісін жасады. Кейбір сыншылар фильмнің «әдеттен тыс жағдайлары мен қайғылы кейіпкерлеріне» наразы болғанмен, «Көрінетін терінің» ең белгілі жанкүйерлерінің бірі Роджер Эберт болды, ол: «Бұл маған «Жыбырлаған көктем» және Дэвид Линчтің басқа туындыларын еске салды, бірақ менің ойымша, бұл одан да жақсы. Бұл Америка туралы емес, бұл жаман түс туралы, мен оны оңай ұмыта алмаймын» деді. Питер Траверс Rolling Stone журналына жазған мақаласында: «Ридли – көреген режиссер, ал Дик Поуп түсірген оның әсерлі фильмі гипнотикалық тартымдылыққа ие» деп жазды. Лос-Анджелес таймс газетінің жазушысы Кевин Томас оны «күнәсіз, жарқын актерлік ойынмен және қарақылды юмормен толы таңғажайып фильм деп атады, ол әр қадамында шектен шығу қаупін сезіндіреді, бірақ бірдей шабыттандырып, бақылайды, сондықтан ол бәріне жете алады». «Көрінетін тері» соңғы жылдары «өткен онжылдықтардағы маңызды көркем фильмдер мен қорқыныш фильмдерінің бірі» ретінде қайта қарастырылды. Rotten Tomatoes фильмдерді шолу жинақтағышы 17 шолу негізінде 88% мақұлдау рейтингін және 7/10 орташа рейтингін көрсетеді. 2015 жылғы қалпына келтірілген нұсқасын Twitchfilm үшін қарап, Джейсон Горбер оны «көптеген сұрақтарға жауап бермейтін, бірақ кейде керемет фильм» деп сипаттады. Оның түсі мен актерлік шеберлігі ондаған жылдар өткен соң да ерекше болып көрінеді». The Guardian газеті үшін жазған Роуэн Ригелато оны «көңілді, готикалық шедевр деп сипаттады, ол көбінесе назардан тыс қалады». BBC News арнасында Blu-ray арнайы нұсқасын қарап, Марк Кермод: «Филип Ридли – ерекше режиссер. Бұл жылдар бойы өз аудиториясын тапқан өте ерекше, қызықты, алаңдататын, жаңартпа фильм. Міне, нағыз культты фильмнің қалай болатыны».

Марапаттар

1990 жылы Локарно халықаралық кинофестивалінде Ридли үш жүлде алды: C. I. C. A. E. жүлдесі, FIPRESCI сыйлығы және Silver Leopard. 1990 жылы Ситжес – Каталон халықаралық кинофестивалінде Линдсей Дункан «Үздік әйел актер» жүлдесін, ал Дик Поуп «Үздік операторлық» жүлдесін жеңіп алды. 1990 жылы Стокгольм кинофестивалінде Ридли FIPRESCI сыйлығымен марапатталды.

Үй медиасы

"The Reflecting Skin" фильмі алғашқы рет Ұлыбританияда немесе АҚШ-та VHS форматында шыққаннан кейін көп жыл бойы үйдегі видеода қолжетімді болмады. 2005 жылы Жапонияда кең экранды DVD жарық көрді, бірақ ол тез арада басылымнан шығып, бірнеше жыл бойы тек төмен сапалы неміс Blu-ray нұсқасы және Echo Bridge Entertainment компаниясының толық форматты американдық DVD-сі ғана қолжетімді болды. 2015 жылы Ұлыбритания дистрибьюторы Soda Pictures 30 қарашада фильмнің шектеулі Blu-ray Steelbook нұсқасын шығаратынын хабарлады. Бұл нұсқада жаңа режиссер бекіткен HD ремастер, режиссердің түсіндірмелері, екі жаңа деректі фильм, Филип Ридлидің ерте туындылары ("Мистер Бикке сапар" және "Дермот Финннің әлемі") және оның "Fetal Blossom" картинасының жеке қол қойылған суреті бар еді, бұл картина фильмге шабыттандырған туындылардың бірі болды. Кейіннен дистрибьютор 2016 жылдың 14 наурызында фильмнің стандартты Blu-ray және DVD нұсқасын шығарды, онда қол қойылған сурет картасы немесе Steelbook қаптамасы болмаған, бірақ шектеулі нұсқаның барлық мүмкіндіктері сақталды. 2016 жылы Ридли бекіткен фильмнің ремастерленген нұсқасы BFI Player платформасында жарық көрді, онда оны онлайн көруге болады. 2019 жылы Soda Pictures фильмді АҚШ және Канадада Blu-ray және DVD форматында кең экранды нұсқада шығарды. 2020 жылы The Criterion Channel стриминг сервисінде фильмді 1978 жылғы "Жаратылыс күндері" фильмімен бірге "Көңілге қарсы" атты қос фильм ретінде ұсынды. Екі фильм де "Сиқырлы сәт қара сиқырмен кездеседі" және "көктемнің алтын сәулесінде шағылысқан бидай далаларының арасында орналасқан Американың екі көркем кескіні" деп сипатталды.

Туынды шығармалар

Фильм элементтері көптеген басқа көркем туындыларда, әсіресе музыкада сілтеме ретінде қолданылған және пайдаланылған. Британдық культ тобы Coil 1992 жылы шыққан Stolen & Contaminated Songs альбомындағы Omlagus Garfungiloops әнінде фильмнен диалог үзінділерін пайдаланды. Шотландиялық River Head тобы 1992 жылы шыққан 7 дюймдік Was Away / Haddit EP-нің обложкасында фильмнен кадр қолданды. Канадалық музыкант Фил Уэстерн 1998 жылғы The Escapist альбомында фильмнен диалог үзінділерін пайдаланды. Индустриалдық/шулы рок дуэті Uniform 2017 жылғы Wake in Fright альбомындағы The Light at the End (Effect) трегінде фильмнен диалог үзіндісін пайдаланды.