Кіріспе
Стэнли Джорджияға қарсы, 394 U. S. 557 (1969) – АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды шешімі, ол АҚШ заңнамасында әдепсіз материалдарды иелену арқылы жасырын "жеке өмірге құқық" орнатуға көмектесті. Полиция Роберт Илай Стэнлидің үйін федералдық ордермен тінтіп, тікелей тікелей ставка жасау құралдарын тәркілеуге тырысты. Ештеңе таба алмағандықтан, олар жоғары қабаттағы жатын бөлмедегі үстелдің жәшігінен үш порнографиялық таспаны тәркіледі, содан кейін Стэнлиді әдепсіз материалдарды иеленгені үшін айыптады, бұл Грузия штатының заңдары бойынша қылмыс еді. Грузия Жоғарғы Соты бұл үкімді күшінде қалдырды. АҚШ Жоғарғы Сотында судья Тургуд Маршалл бірауыздан пікір жазды, ол бұрынғы шешімді жоққа шығарды және АҚШ Конституциясының бірінші және он төртінші түзетулеріне сүйене отырып, әдепсіз деп танылған материалдарды жеке иеленуді тыйым салатын барлық штаттық заңдарды жарамсыз деп мәлімдеді. Судьялар Поттер Стюарт, Уильям Дж. Бреннан және Байрон Уайт төртінші түзетудегі іздестіру және тәркілеу ережесіне қатысты жеке пікірмен бірге бірлескен пікір білдірді. Судья Хьюго Блэк те барлық әдепсіздік заңдары конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. Бұл іс порнографияға қатысты құқықтың болуын да бекітті, бірақ ол абсолютті құқық емес. Огайо штатының Озборнға қарсы ісінде (1990) Жоғарғы Сот балалар порнографиясын иеленуді қылмыстық қылған заңды қолдады.
Тарих
Стэнли ісіне дейін, басым прецедент – «Рот против Америка Құрама Штаттары» ісі болды, онда ұятты материал Бірінші түзетудегі сөз бостандығы құқығымен қорғалмайды деп шешілді. «Рот» ісінде айыпталушы пошта арқылы ұятты жарнамалар жіберіп, эротикалық және порнографиялық мазмұнға ие «Американ Афродита» журналын сатқан. Калифорния соты оны штат заңнамасы бойынша кінәлі деп тапты, ал Рот бұл шешімге шағымданғанда Жоғарғы Сот сот шешімін күшінде қалдырды. Судья Бреннан жазған көпшілік шешімде, әдепсіз деп танылатын материалды анықтау үшін жаңа критерий қабылданды (Хиклин тесті 1857 жылғы шешімнен бері қолданылып келді, бірақ «Рот» ісінде бұл тест қолданудан шығарылды). 1960 жылға қарай АҚШ-та сексуалдық революция толыққанды қарқынға ие болды, ал жаңаша қалыптасқан әлеуметтік нормалар елдің орнықты заңдарымен және ортақ құқығымен қақтығысты тудырды. 1957 жылы «Рот» ісі бойынша шешім шыққаннан бері көптеген штаттық және федералдық соттардағы істер осы іске сілтеме жасап қарастырылды.
Фактілер
Роберт Илай Стэнли, Атланта, Джорджия қаласының тұрғыны, заңсыз ставкалар қабылдаған деген күдікке ілінген. Оның үйін тінтіп қарауға рұқсат берілді. Тінту жүргізген шенеуніктер ставкалар қабылдауға қатысты ешқандай дәлел таппады, бірақ 8 миллиметрлік пленканың үш катушкасын тапты. Олар Стэнлидің үйінен тапқан проектор арқылы пленкаларды қарады және пленкалар порнографиялық екенін анықтағаннан кейін, пленкаларды дәлел ретінде тәркілеп, Роберт Стэнлиді Грузия штатының заңдарымен тыйым салынған, ұятсыз материалдарды иеленгені үшін қамауға алды. Стэнли ұятсыз материалдарды иеленгені үшін сотталып, кінәлі деп танылды. Стэнли Грузия Жоғарғы Сотына шағымданып, сот төменгі сатыдағы соттың шешімін күшінде қалдырды.
Стюарт Конкуренс
Сот судьясы Поттер Стюарт келісетін пікір жазды, оған Уильям Дж. Бреннан және Байрон Уайт қосылды. "Көпшілік шешімде қарастырылмаған Конституциялық мәселе де болды. Фильмдер 14-ші түзету арқылы штаттарға қолданылған Төртінші түзетуді бұза отырып тәркіленді. Төртінші түзету адамның үйін іздеу үшін жалпыға бірдей ордер беруге тыйым салады. Ордерді тек судья дәлелді себептер болған жағдайда ғана шығарады. Ордерде ізделінетін нақты заттар тізімделуі керек. Ұсталған фильмдерге қатысты ордерде кітап жасаумен байланысты материалдарды тәркілеу көрсетілген, әдепсіз фильмдер туралы ешқандай мәлімет болған жоқ, сондықтан фильмдерді дәлел ретінде тәркілеу Конституцияға қайшы. Колониялық билік кезінде колониялық соттардың құқық қорғау органдарына барлық мүлікті іздеуге бағытталған жарлықтар шығару саясатының нәтижесінде жалпы іздеулер мен тәркілеулер Конституцияға қайшы деп танылды. Фильмдер мен олардың мазмұны "ашық көріністе" болған жоқ. Сот материалдарынан полиция қызметкерлері фильмдерді проекторда көрсеткеннен кейін ғана Грузияның әдепсіздік туралы заңын бұзатынын анықтағандығы көрінеді. Сондықтан фильмдер "ашық көрініс" доктринасы бойынша дәлел ретінде қабылданбайды, себебі объектінің сипаты "бірден анық" болуы тиіс. Іздеу ордерін жеке меншікке кіруге "рұқсаттама" ретінде пайдалануға болмайды. Ішке кіргеннен кейін, офицер жалпы ордердің құқықтарын иелене алмайды. Осы себептерге байланысты фильмдер дәлел ретінде қабылданбайды. Стэнли сотта осы Төртінші түзету құқығын қолдану туралы өтініш білдірді, бірақ ол Конституцияға қайшы түрде қабылданбады. Грузияның Жоғарғы соты да осы Конституциялық бұзушылықты ескермеді. Сот шешімі күштен шығарылуы керек".
Әсері
Стэнли мен Джорджия штаты арасындағы сот ісі үкіметтің жекеше түрде ақпараттық материалдарды бақылау өкілетін шектеді. Басым пікір фактілер мен білімді, олардың көрінетін әлеуметтік құндылығына қарамастан, еркін және кедергісіз алуды қорғады. Соттың тұжырымы бойынша, егер порнография басқаларға, әсіресе кәмелетке толмағандарға зиян келтіретіндей етіп ұсынылмаса, ешбір адам жекеше түрде порнографияны иеленуіне және қарауына тыйым салынбайды.
Кейінгі істер
АҚШ-тың Тридцать жеті суретке қарсы ісі (1971) – Порнографияны импорттау заңсыз екені расталды.
АҚШ-тың Рейдельге қарсы ісі (1971) – Пошта арқылы порнография таратуға тыйым салатын пошта ережесінің дұрыстығы расталды.
Париж ересектер театры I қарсы Слатон (1973) – Стенли шешімінде қаралған жеке өмірге қатысты талаптар коммерциялық кинотеатр үшін жеткіліксіз.
Осборн Огайо штатына қарсы ісі (1990) – Стенли ісінен ерекшеленді, балалар порнографиясын тек иеленуді қылмыс деп таныған заң қолдау тапты.
Реноның ACLU-ға қарсы ісі (1997) – Интернетте порнография таратудың заңдылығы расталды.
Ашкрофттың ACLU-ға қарсы ісі (2002) – Кәмелетке толмағандар үшін қолайсыз материалды анықтау үшін "қоғамдық нормалардың" қолданылуын қорғады.
United States v. Reidel (1971) – Upheld a postal regulation barring the distribution of pornography through the mail
Paris Adult Theatre I v. Slaton (1973) – Privacy required in Stanley decision is not sufficient for a commercial movie theater
Osborne v. Ohio (1990) – The Stanley case distinguished, upheld law criminalizing mere possession of child pornography
Reno v. ACLU (1997) – Upheld legality of distribution of pornography on the Internet
Ashcroft v. ACLU (2002) – Protected use of "community standards" to identify material unsuitable for minors