Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Раджастан, Үндістан аймағы
Region in Rajasthan, India
тарихи аймақ
the historical region
Марвар (сонымен қатар Жодхпур аймағы деп аталады) – Солтүстік-Батыс Үндістандағы батыс Раджастан штатының аймағы. Оның бір бөлігі Тар шөлінде орналасқан. "Мару" сөзі санскрит тілінде "шөл" дегенді білдіреді. Раджастхани тілдерінде "вад" сөзі қорғалған аймақты білдіреді (қазіргі уақытта Раджастханда "вад" сөзі "қоршау" мағынасында қолданылады). "Марвар" сөзінің ағылшын тіліндегі мағынасы – шөлмен қорғалған аймақ. Тарихи тұрғыдан алғанда, "Марвар" термині Раджастанның көп бөлігін қамтитын мәдени аймақтың географиялық бірлігін білдіреді. Нақтырақ айтқанда, ол қазіргі Раджастан штатының батыс аймағын көрсетеді, оған Джайсалмер, Бармер, Джалор, Жодхпур, Нагаур, Пали, Биканер, Сикар, Чуру және Джунжхуну аудандары кіреді. Марвардың ең тар анықтамасы бойынша, ол бұрынғы Жодхпур князьдік мемлекетінің билік еткен аумақтарын қамтиды, оған қазіргі Бармер, Джалор, Жодхпур, Нагаур, Пали және Сикар аудандарының бір бөлігі кіреді. Жодхпур мемлекеті солтүстік жағынан Жангладеш аймағымен, солтүстік-шығысынан Дундармен, шығысынан Аджмермен, оңтүстік-шығысынан Мевармен, оңтүстігінен Годвармен, оңтүстік-батысынан Синдпен және батысынан Джайсалмермен шектесетін.
Marwar (also called Jodhpur region) is a region of western Rajasthan state in North Western India. It lies partly in the Thar Desert. The word 'maru' is Sanskrit for desert. In Rajasthani languages, "wad" means a protected area (In present days word "wad" is used for "fencing" in Rajasthani). English translation of the word 'marwar' is the region protected by desert. Historically, the term 'Marwar' referred to a geographical entity spanning a cultural area across nearly all of Rajasthan. More specifically, it designates the western region of the present day state of Rajasthan, spanning the districts of Jaisalmer, Barmer, Jalore, Jodhpur, Nagaur, Pali, Bikaner, Sikar, Churu, and Jhunjhunu. In its most contracted definition, Marwar comprises the areas governed by the erstwhile princely state of Jodhpur State, which includes the present day districts of Barmer, Jalore, Jodhpur, Nagaur, Pali and parts of Sikar. Jodhpur State was bounded on the north by Jangladesh region, on the northeast by Dhundhar, on the east by Ajmer, on the southeast by Mewar, on the south by Godwar, on the southwest by Sindh, and on the west by Jaisalmer.
География
1901 жылы аймақтың (Джодхпур штатының) ауданы 93,424 км² болды. Марвар – Раджастан штаты арқылы оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылатын Аравалли тау тізбегінің солтүстік-батысында орналасқан құмды жазық. Аравалли таулары Үндістанның жауын-шашынның көп бөлігін қамтамасыз ететін оңтүстік-батыс муссонынан ылғалдың көп бөлігін сіңіріп алады. Жылдық жауын-шашын аз, 10 см-ден 40 см-ге дейін құрайды. Жазда температура 48-50 градусқа дейін көтеріледі, ал қыста нөлден төмен түседі. Солтүстік-батыс тікенді бұталы орман Аравалли тау тізбегіне жақын орналасқан, ал аймақтың қалған бөлігі Тар шөлінде жатыр. Марвар жазығының ең маңызды ерекшелігі – Луни өзені. Ол Аджмер ауданының Пушкар аңғарынан бастау алып, Марвар арқылы оңтүстік-батыс бағытта ағып, Гуджарат штатындағы Кутчтың маусымдық ылғалды жеріне – Раннға жоғалады. Өзен Араваллиден құйылатын салалармен толысады. Өзеннен және оған жақын орналасқан құдықтардан суару арқасында бидай мен арпа егіледі. Марвардың батысындағы (Мару Прадеш) Тар шөлінің құмды алқаптары қатал физикалық географиялық жағдайлармен және нәзік экологиямен сипатталады. Күшті жел, жылжымалы құм төбелер және өте терең, тұзды су көздері Тарда тұрақты адам тұруына қиындық туғызады. Аймақ қатты құрғақшылықтарға бейім. Тар шөлі – Жер бетіндегі ең жайсыз ландшафттардың бірі. Бұл жердегі елді мекендер арасындағы үлкен қашықтықтан бөлек, ландшафт жел мен құм дауылдарының салдарынан үнемі өзгеріп тұрады. Судың тапшылығына байланысты, ауыл тұрғындары көбінесе су іздеп көршілес штаттарға жүздеген шақырым қашықтықты жаяу жүріп өтеді.
In 1901, the region (Jodhpur state) had an area of 93,424 km2. Marwar is a sandy plain lying northwest of the Aravalli Range, which runs southwest northeast through Rajasthan state. The Aravallis wring much of the moisture from the southwest monsoon, which provides most of India's rainfall. Annual rainfall is low, ranging from 10 cm to 40 cm. Temperatures range from 48 to 50 degrees Celsius in the summer, to below freezing point in winter. The northwestern thorn scrub forests lie next to the Aravalli Range, while the rest of the region lies in the Thar Desert. The Luni River is the principal feature of the Marwar plains. It originates from the Pushkar valley of Ajmer district, and the main river flows through Marwar in a south westerly direction until it finally disappears into the seasonal wetland of the Rann of Kutch in Gujarat. It is fed by tributaries that flow from the Aravallis. Irrigation from the river, and from wells near the river, support crops of wheat and barley. The sandy tracts of Thar Desert in western Marwar (Maru Pradesh) are characterised by a harsh physical geography and a fragile ecology. High wind velocity, shifting sand dunes and very deep and saline water sources pose a challenge to sustained human habitation in the Thar. The area is prone to devastating droughts. The Thar Desert is one of the most inhospitable landscapes on earth. Apart from the huge distances between hamlets and settlements here, the landscape is constantly shifting with the sand, as wind and sandstorms re arrange the landscape. This, added to the lack of water in such an arid region, means that the villagers often find themselves migrating on foot across hundreds of miles towards neighbouring states in search of water.
Тарих
Хиун Цанг Раджастхандағы бір патшалықты сипаттады, оны Ку чало (немесе Гурджара) деп атайды, себебі 6-шы немесе 7-ші ғасырларда Раджастханның Марвар аймағының барлығы дерлік Гурджарамен байланысты болды. Гурджара Пратихара 6-шы ғасырда Марварда патшалық құрды, астанасы Мандорда, қазіргі Жодхпурдан 9 шақырым қашықтықта орналасқан. Жодхпурден 65 шақырым жердегі Осиан (немесе Оссиан) қаласының қираған қалдықтары Пратихара кезеңінің маңызды діни орталығы болды. Жодхпурдың Ратор әулеті атақты Раштракута әулетінен тараған. Раштракута әулеті құлағаннан кейін олар солтүстікке қарай, Уттар-Прадеш штатындағы Каннаудж қаласына көшіп кетті. Олар – Раджпуттар тайпасы. 1194 жылы Гурдың Мұхаммед Каннауджді тонағаннан кейін, ал 13-шы ғасырдың басында Дели сұлтандығы оны басып алғаннан кейін, Раторлар батысқа қашты. Ратор әулетінің жылнамаларында Каннаудждың соңғы Гахадвала патшасы Джай Чандраның немересі Сияджи Гуджараттағы Дваркаға қажылық сапарымен Марварға келгені айтылады. Пали қаласында тоқтаған ол және оның ізбасарлары брахмандар қауымын қарақшылардың шабуылынан қорғау үшін сол жерге қоныстанды. Палидің брахмандары Сияджиден Палиде қоныстануын және олардың патшасы болуын өтінді. Сияджиден кейінгі он бесінші Рао (патша) Чунда, Партихаралардың көмегімен түріктерден Мандор мен Марвардың көп бөлігін басып алды. 1459 жылы Рао Чанданың мұрагері Рао Жода құрған Жодхпур қаласы, Ратор мемлекетінің астанасы және қазіргі аудандық әкімшілік орталығы. 1561 жылы патшалыққа моғол императоры Акбар шабуыл жасады. Моғолдар Жайтаран және Мерта аймақтарын басып алды. Шамамен екі онжылдық соғыстан кейін және 1581 жылы Рао Чандрасен Ратордың қайтыс болуынан кейін Марвар тікелей моғол әкімшілігіне қарады, және 1583 жылы әкімшілік Раджа Удай Сингхке тапсырылғанға дейін солай болды. 1679 жылы, император Аурангзеб Хайбер өткелінің аузындағы Джамрудқа жіберген Махараджа Жасвант Сингх сол жерде ұлы болмай қайтыс болды. Оның Лахордағы жесірлері екі ұл туды. Бірі қайтыс болды, ал екіншісі аман қалды, ол Марвардың тағына отырып, өз дінін ұстанушылардың мұсылман монархына қарсы сезімдерін оятты. Раджаның отбасы императордың рұқсатынсыз Джамрудтан кетіп, Аттоктағы бір офицер олардың кім екенін сұрағанда оны өлтірді. Бұл Марварды Моғол империясына қосуға немесе оны қабілетті билеушінің бақылауына тәуелді етуге жеткілікті себеп болды. Сондықтан, 1679 жылы Моғол императоры Аурангзеб Марварға шабуыл жасады. Дургадас Ратор моғолдарға қарсы 31 жылға созылған көтеріліс ұйымдастырды. Аурангзебтің қайтысынан кейін Дургадас Жодхпурды басып алып, Марвардан моғол гарнизонын қуды. Моғол императорының агрессивті мінез-құлқына байланысты барлық Раджпут тайпалары бірікті. Жодхпур мемлекеті, Удайпур (Мевар) және Джайпур мемлекеттері Моғол империясынан тәуелсіз болу үшін үшжақты одақ құрды. Ғасырдың басындағы дау-дамайлар мен мұрагерлік соғыстар бейбітшілікті бұзды, 1818 жылдың қаңтарында Жодхпур британдықтардың бақылауына алынғанға дейін. Жодхпур Британдық Үндістанның Раджутана агенттігіндегі Раджпуттар әулетінің хандық мемлекетіне айналды. Штаттың солтүстігінде Биканер, солтүстік-шығысында Джайпур, батысында Аджмер провинциясы, оңтүстік-шығысында Мевар (Удайпур), оңтүстігінде Сирохи және Бомбей президенттігінің Банас Канта агенттігі, оңтүстік-батысында Синд провинциясы және батысында Джайсалмер мемлекетімен шектесетін. Ратор махаражасы мемлекет басшысы болды, оның аристократиясы жагирддарлар, жамидарлар және такурлардан құралды. Штатта 22 паргана және 4500 ауыл болды. 1843 жылы Махараджа Ман Сингх (1803-1843 жылдары билік еткен) ұлы болмай және мұрагерді қабылдамай қайтыс болды. Асыл тұтқындар мен мемлекеттік қызметкерлерге ең жақын туысынан орынбасар таңдау қалды. Олардың таңдауы Ахметнагардың Раджа Тахт Сингхке түсті. 1857 жылғы көтеріліс кезінде британдықтарды қолдаған Тахт Сингх Махараджа 1873 жылы қайтыс болды. Оның орнын басқан, 1896 жылы қайтыс болған II Джасвант Сингх патша өте білімді билеуші болды. Оның інісі Сер Пратап Сингх 1898 жылы немере інісі Сардар Сингх кәмелетке толғанға дейін әкімшілікті жүргізді. Махараджа Сардар Сингх 1911 жылға дейін билік етті. Императорлық қызмет ат әскері Тира жорығы кезінде резервтік бригаданың бір бөлігін құрады. Марвар 1899-1900 жылдардағы ашаршылықтан Раджпутананың басқа аймақтарына қарағанда ауыр зардап шекті. 1900 жылдың ақпан айында 110 000-нан астам адам аштықтан зардап шеккендерге көмек алды. 1901 жылы патшалықтың халқы 1 935 565 адамды құрады, бұл 1891 жылғы көрсеткіштен 23%-ға төмендеді, көбінесе ашаршылықтың салдарынан. Оның билеушісі, Жодхпурдың Махараджасы, Пәкістан Доминионына қосылғысы келді, бірақ лорд Маунтбэттен оның халқының көп бөлігі индуистер екенін және Пәкістанға қосылуы проблема тудыратынын ескертті. Нәтижесінде Жодхпур да Үндістанға қосылды. 1949 жылы Махараджа Ханвант Сингх Үндістан үкіметіне қосылды, ал 1950 жылы Раджутана Раджастхан штатына айналды.
Hieun Tsang described a kingdom in Rajasthan which he calls Ku cha lo (or Gurjara) largely because the whole of the Marwar area of Rajasthan was more or less identified with the Gurjara, as early as the 6th or 7th century. The Gurjara Pratihara, established a kingdom in Marwar in the 6th century, with a capital at Mandore, 9 km from present day Jodhpur. The ruined city of Osian or Ossian, 65 km from Jodhpur, was an important religious centre of the Pratihara period. The royal Rathore family of Jodhpur are the descent from the famous Rashtrakuta dynasty. On the fall of the Rashtrakuta dynasty they migrated north to Kannauj in Uttar Pradesh. clan of Rajputs. After the sacking of Kannauj by Muhammad of Ghor in 1194, and its capture by the Delhi Sultanate in the early 13th century, the Rathores fled west. The Rathore family chronicles relate that Siyaji, grandson of Jai Chandra, the last Gahadvala king of Kannauj, came to Marwar on a pilgrimage to Dwarka in Gujarat. On halting at the town of Pali he and his followers settled there to protect the Brahmin community from the raids of marauding bands. The brahmans of Pali requested Siyaji to settle in Pali and become their King. Rao (king) Chunda, tenth in succession from Siyaji, finally wrested control of Mandore and much of Marwar from the Turks with help of the Partiharas. The city of Jodhpur, capital of the Rathore state and now a district administrative centre, was founded in 1459 by Rao Chanda's successor Rao Jodha. In 1561 the kingdom was invaded by the Mughal Emperor Akbar. Parganas of Jaitaran and Merta were captured by Mughals. After a war for almost two decades and the death of Rao Chandrasen Rathore in 1581, Marwar was brought under direct Mughal administration and remained so till its administration was handed over to Raja Udai Singh in 1583. In 1679 CE, when Maharaja Jaswant Singh whom Emperor Aurangzeb had posted at Jamrud at the mouth of the Khyber Pass, died at that place, leaving no son to succeed him; his widowed Ranis (Queens) at Lahore gave birth to two sons. One died and the other survived to secure the throne of Marwar and to stir up the sentiments of his co religionists against the Muslim Monarch. The family of the late Raja had left Jamrud without the permission of the emperor and killed an officer at Attock when the officer had asked them about their identity. This was a sufficient ground for incorporating Marwar in the Mughal Empire, or reducing it to a state of dependency under a capable ruler. So the Mughal Emperor Aurangzeb invaded Marwar in 1679. Durgadas Rathore led a rebellion against the Mughals which lasted for 31 years. After the death of Aurangzeb, Durgadas captured Jodhpur and evicted the Mughal garrison from Marwar. All the Rajput clans united due to the aggressive behaviour of the Mughal emperor. A triple alliance was formed by the states of Jodhpur kingdom, Udaipur (Mewar) and Jaipur Kingdom to become independent from the Mughal Empire. Internecine disputes and succession wars disturbed the peace of the early years of the century, until in January 1818 Jodhpur was brought under British control. Jodhpur became a princely state of Rathore Clan of Rajputs in the Rajputana Agency of British India. The state was bounded on the north by Bikaner state, on the northeast by Jaipur state, on the west by the British province of Ajmer, on the southeast by Mewar (Udaipur) state, on the south by Sirohi state and the Banas Kantha Agency of Bombay Presidency, on the southwest by Sind Province, and on the west by Jaisalmer State. The Rathore Maharaja was the head of state, with an aristocracy of Jagirdars, Jamidars and Thakurs. There were 22 parganas and 4500 villages in the state. In 1843, when Maharaja Man Singh (ruled 1803–1843) died without a son and without having adopted an heir. The nobles and state officials were left to select a successor from the nearest of kin. Their choice fell upon Raja Takht Singh of Ahmednagar. Maharaja Takht Singh, who supported the British during the Revolt of 1857, died in 1873. His successor, Maharaja Jaswant Singh II, who died in 1896, was a very enlightened ruler. His brother, Sir Pratap Singh, conducted the administration until his nephew, Sardar Singh, came of age in 1898. Maharaja Sardar Singh ruled until 1911. The imperial service cavalry formed part of the reserve brigade during the Tirah campaign. Marwar suffered more severely than any other part of Rajputana from the famine of 1899–1900. In February 1900 more than 110,000 people were in receipt of famine relief. The kingdom had a population of 1,935,565 in 1901, a 23% decline from the 1891, largely due to the results of the famine. Its ruler, the Maharaja of Jodhpur, expressed a wish to join the Dominion of Pakistan but Lord Mountbatten warned him that his subjects were mostly Hindus and his accession to Pakistan would create problems. As a result, Jodhpur, too, acceded to India. In 1949 Maharaja Hanwant Singh acceded to the Government of India; in 1950 Rajputana became the state of Rajasthan.
Марвари жылқылары
Марвар бүкіл Үндістанда Марвари жылқысымен әйгілі.
Marwar is well known across India for its Marwari horse.