Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Су тасқынын басқару жүйесінің элементі
Element of flood management system
Тепе-теңдік көлі (сондай-ақ су тасқыны алабы немесе тұрақты қалалық дренаж схемасы) – Ұлыбританияда су тасқынын уақытша сақтау арқылы су тасқынын бақылау үшін қолданылатын су жинау алабын сипаттайтын термин. Кішкентай баланс құймасы деген термин де қолданылады, бірақ көбінесе бұлақтар мен арналар үшін кішігірім сақтау құрылыстарына қатысты қолданылады. Ашық далаларда, қатты жаңбыр жерге сіңіп, су ағындарына (арқаларға, өзендерге) салыстырмалы түрде баяу түседі. Ал қалалық аймақтарда, қатты беттердің (шатырлар, жолдар) көп болуы жаңбыр суын дереу дренаж жүйесіне құйып жібереді. Егер осыған рұқсат берілсе, төменгі ағында кең ауқымды су тасқыны болуы мүмкін. Тепе-теңдік көлінің міндеті – осы судың күрт өсуін тоқтатып, оны баяу босату. Су спорты және жануарлар мекендейтін орындар жақсы үйлеспейді, бірақ мұндай схемада екеуі де байланысты алқаптарда болуы мүмкін, онда демалыс алқабы бірінші болып толтырылады, ал жануарлар алқабы тек қана ерекше жағдайларда қолданылады. Демалыс орындарында салыстырмалы түрде тік жағалаулар болуы мүмкін (мысалы, тұрақты көлдің жанындағы жағалаудың ішінде эстетикалық және қауіпсіздік үшін серуендеу жолымен). Су деңгейі жалпы аумақтың айтарлықтай өсуісіз көтерілуі мүмкін. Жануарлар мен көру үшін арналған алқап өсімдіктердің өсуі үшін мүмкіндігінше жайпақ болуы керек. Оны, әсіресе ұялау маусымында, өте сирек қолданылатындығын ескере отырып жобалау қажет.
A balancing lake (also flood basin or Sustainable urban drainage scheme) is a term used in the U. K. describing a retention basin used to control flooding by temporarily storing flood waters. The term balancing pond is also used, though typically for smaller storage facilities for streams and brooks. In open countryside, heavy rainfall soaks into the ground and is released relatively slowly into watercourses (ditches, streams, rivers). In an urban area, the extent of hard surfaces (roofs, roads) means that the rainfall is dumped immediately into the drainage system. If left unchecked, this will cause widespread flooding downstream. The function of a balancing lake is to contain this surge and release it slowly. Water sports and wildlife habitats do not mix well, though a scheme can have both in linked basins where the recreational basin fills first and the wildlife basin is only used in exceptional conditions. A recreational use facility can have relatively steep banks (perhaps with a footpath inside the bank next to the permanent lake for aesthetics and safety). The water level can rise substantially without a significant increase in overall area. A basin that is intended for use by wildlife and for visual amenity needs to be relatively shallow for maximum plant life. It must be designed with the assumption that it will be invoked very rarely, especially during the nesting season.
Іс-тәжірибе: Уиллен Лейк, Милтон Кейнс
Уиллен көлі Ұлыбританиядағы ең үлкен (400,000 м2) арнайы салынған жаңбыр суын теңестіретін көлдердің бірі болып табылады. Көлдің негізгі қызметі Милтон-Кейнс қаласынан келетін жер беті суларын қабылдау, және осы мақсатта салынған бірнеше көлдің ішіндегі ең ірісі. Көлдің су деңгейі 1,3 метрге дейін көтерілуі мүмкін, бұл 200 жылда бір рет болатын су тасқынына тең келеді. Ұлыбританияның көп бөлігінен айырмашылығы, бұл қалада жаңбыр суы мен канализация жеке-жеке жүйелер арқылы өтеді, сондықтан канализациялық ластану маңызды мәселе емес. Сонымен қатар, көлге мұнайдың кездейсоқ төгілуін болдырмау үшін қауіпсіздік шаралары қарастырылған. Жергілікті жаңбыр суағыздардан басқа, көлдің басты мақсаты – Ұлы Оуз өзенінің саласы Оузель өзенін тоқтату. Су жиналатын аймақ Оксфорд сазынан тұрады, ол тез суға толып қалады, сондықтан егістік жерлерден су ағып кетуі үнемі проблема болып келеді. Оңтүстік бассейн рекреациялық мақсаттар үшін, негізінен каноэ және желкенді серфингпен айналысуға арналған, айналасында жол мен жоғарыда сипатталғандай жағалар бар. Ол Солтүстік (Жабайы табиғат) бассейнімен байланысты және соңғысының деңгейін дәл басқару үшін пайдаланылуы мүмкін. Солтүстік бассейнінің ортасында үлкен, бұзылмаған орталық арал орналасқан. Жағалаудың кең аймағы су өсімдіктері мен жұмырқалы жәндіктердің өсуіне қолайлы жағдай жасайды. Көп ұзамай, бұл орын жабайы құстардың маңызды мекеніне айналды. Қыс айларында 2500-ге дейін жабайы құс келіп қонады, ал көктем және күз мезгілдерінде көшіп жүретін құстардың алуан түрлері ұшып өтеді. Бұл құстардың ішінде қара шағала, қаз, сақиналы және кішкентай сақиналы құр, қара құр және солтүстік құр бар. Канада қаздары осы жерге бейімделіп, тұрақты түрде қоныстанды. Екі бассейнде де құрғақшылық кезінде балық популяциясын сақтау үшін терең тоғандар бар. Көл қоғамдық демалыс орны ретінде басқарылады және жыл сайын миллионға жуық адам келеді.
Willen Lake is one of the largest (400,000 m2) purpose built stormwater balancing lakes in the UK. The lake is designed to take surface run off from Milton Keynes, the largest of a number designed to do so. The lake has capacity for an additional level increase of 1.3 metres, equivalent to a once in 200 years event. Unlike most of the rest of the UK, the city has separate storm and foul sewers, so sewage pollution is not a significant problem. Additionally, there are facilities to prevent accidental oil spills and the like from reaching the lake. As well as local storm drains, the lake's primary purpose is to intercept the river Ouzel, a tributary of the river Great Ouse. The catchment area is Oxford Clay that tends to get saturated easily, so field run off has always been a problem. The South Basin is designed for recreational use, mainly dinghy sailing and wind surfing, with a circumference path and banks as described above. It is linked to the North (Wildlife) Basin and can be drawn on to manage the level of the latter more finely. The North Basin has a large, undisturbed, central island. The extensive shallows support a good crop of aquatic plants and invertebrates. Very quickly, it became a key wildfowl site. In winter, it attracts up to 2,500 wild birds, with a wide variety of migrating waders in spring and autumn. Common tern, tufted duck, ringed and little ringed plover, common redshank and northern lapwing. Canada geese have become naturalised and they are permanent residents. Both basins have deep ponds to maintain the fish population during droughts. The lake is managed as a public open space, receiving up to a million visits each year.