Кіріспе
Американдық теннисші және жаттықтырушы (1961 жылы туған)
Брэд Гилберт (9 тамыз 1961 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби теннисші, теннис жаттықтырушысы және ESPN телеарнасының теннис комментаторы мен талдаушысы. Мансабында ол 20 жекелей сында жеңіс туын тілді және 1990 жылы жекелей сында әлемдік рейтингте 4-орынға жетті, ал төрт жыл бұрын жұптық сында 18-орынға қол жеткізді. 1988 жылғы Олимпиадада қола медаль, ал 1981 жылғы Макабиада ойындарында алтын және күміс медаль жеңіп алды. Кәсіби карьерасын аяқтағаннан бері ол бірнеше жетекші ойыншыны жаттықтырды, олардың ішінде ең танымал Андре Агасси – ол Гилберттің жетекшілігімен сегіз Гранд Слем турнирінің алтысында жеңіске жетті. Ол сондай-ақ Энди Роддик, Энди Мюррей және Кей Нисикори сияқты ойыншыларды жаттықтырды. Қазіргі уақытта Коко Гаффты жаттықтырып жүр.
Ерте өмір
Брэд Гилберт 1961 жылы 9 тамызда Калифорния штатының Окленд қаласында еврей отбасында дүниеге келген. Әкесі Барри Гилберт (тарих сабағын оқытушы және жылжымайтын мүлік фирмасының иесі) тенниспен айналысқаннан кейін Брэд 4 жасында теннис ойнауға бастады. Брэд бойы кішкентай болғанына қарамастан, Пидмонт жоғары мектебінің үздік ойыншысы атанды, ағалары Барри және Дана ізін басып, мектептік теннис командасындағы жетекші орынды иеленді.
Колледж
Гилберт 1980 жылдан 1982 жылға дейін Калифорния штатының Лос-Альтос-Хиллс қаласындағы Foothill колледжінде теннис ойнады, оны Том Чивингтон жаттықтырды. Осы кезеңде ол Калифорния штатының жас колледждер арасындағы жекелей сында және АҚШ-тың әуесқойлық хардкорд чемпионатында жеңіске жетті. 1981 жылы Гилберт американдық жастар Дэвис кубогы құрамасына қосылды. Ол 1981 жылы Израильде өткен Маккабиа ойындарында АҚШ намысын қорғап, ерлер арасындағы жекелей сында израильдік Шломо Гликштейнен жеңіліп қалды, бірақ Джон Левинмен бірге америкалық Рик Мейер мен Пол Бернштейнге қарсы жұптық сында алтын медаль жеңіп алды. 1982 жылы ол Пеппердин университетіне ауысып, Аллен Фокс баптығында ойнады. Ол All American мәртебесіне ие болды және 1982 жылғы NCAA чемпионатының финалына өтті, онда Мичиганнан келген Майк Личке қарсы 7–5, 6–3 есебімен жеңіліске ұшырады.
Кәсіби
Гилберт 1982 жылы кәсіби турнеге қосылды және сол жылы Тайбэйде өзінің алғашқы жоғары деңгейдегі жекелей сындағы титулын жеңіп алды. Оның алғашқы жұптық титулы 1985 жылы Тель-Авив ашық турнирінде Илие Настасебен бірге жеңіске жеткенімен келді; ол сол турнирде жекелей сында да чемпион атанды. Гилберт мансабында барлығы 20 жоғары деңгейдегі жекелей сындағы титулды жеңіп алды, ең бағалысы – 1989 жылғы Цинциннати Мастерс турнирі. Ол тағы 20 жекелей сындағы турнирде екінші орын алды, соның ішінде 1990 жылы Цинциннатиде алты дүркін «Үлкен дулыға» (Grand Slam) чемпионы Стефан Эдбергке ұтылып, 1987 және 1988 жылдары Париж Мастерс турниріне қатысты. Гилберттің турнедегі ең табысты жылы 1989 жыл болды, ол осы жылы бес жекелей сындағы титулды жеңіп алды, соның ішінде Цинциннатиде болашақ төрт «Даңқ залына» (Hall of Fame) енетін ойыншыны жеңіп, чемпион атанды: Пит Сампрас, Майкл Чанг, Борис Беккер және Стефан Эдберг. Гилберттің «Үлкен дулыға» турнирлеріндегі ең жақсы көрсеткіші 1987 жылғы АҚШ ашық чемпионатының ширек финалында болды, онда ол Джимми Коннорсқа ұтылып, 1990 жылғы Уимблдон чемпионатының ширек финалында Борис Беккерге есе жіберді. Сонымен қатар, ол 1990 жылы өткен тұңғыш «Гранд Слем Кубогында» екінші орын алды. Гилберт кәсіби турнедегі алғашқы он жылының тоғызында АҚШ-тың үздік он ойыншысының қатарында болды. Оның жекелей сындағы жеңіс-жеңіліс көрсеткіші 519–288 құрады. Әлемдік рейтингтегі алғашқы үштікке кіретін ойыншыларды жеңгендерінің ішінде 1989 жылы Цинциннатиде №2 Борис Беккерді 3–6, 6–3, 6–4 есебімен, 1991 жылы Лос-Анджелесте №2 Эдбергті 7–6, 6–7, 6–4 есебімен, 1992 жылы Лондонда №3 Сампрасты 6–3, 6–4 есебімен, 1994 жылы Мемфисте №3 Джим Куриерді 6–4, 6–4 есебімен, Цинциннатиде 1989 жылы Эдбергті 6–4, 2–6, 7–6 есебімен және, бәлкім, ең маңыздысы, 1985 жылы Мастерс Гран-приде №2 Джон МакЭнроуді 5–7, 6–4, 6–1 есебімен жеңгені бар, бұл МакЭнроудың тенниспен алты айлық үзіліске шығуына себеп болды.
Ойын стилі
Өз дәуірінің көптеген кәсіби ойыншыларынан айырмашылығы, Гилберттің басымдықты қызмет ету немесе форхэнд сияқты күшті шабуылдық қаруы болмады. Оның ең бағалы қасиеті – допты ойында ұстап тұру қабілеті еді. Ол көбінесе баяу, бірақ дәл жылдамдықпен соқты және кейде оны «итергіш» деп атады. Гилберт ашық тұрыс танытып, негізгі сызықта соққанда көп бұрылмайтын. Бұл оған қорғаныс стиліне қарамастан, ойынды бақылау мен темп арқылы басқаруға мүмкіндік берді. Ол ойынды қарсыласының ырғағын бұзуға бағыттап құрды. Ол қарсыласын допты жоғары және қарсыласының алаңына терең соғу арқылы ұзақ тайм-брейктерге мәжбүр етті. Егер қарсылас баяу ойнаса, Гилберт шешулі шабуылдайтын, көбінесе желіге шығып. Ол ойыншы ретінде спорттың ең сараң стратегияшыларының бірі болды. Гилбертпен алаңнан тыс қарым-қатынас оңай болғанмен, ол қарсыласының әлсіз жақтарына назар аударатын, кейде жалықтыратын ойын стилімен қатал бәсекелес еді. Оның ойын стилі мен ойлау қабілеті оған әлемнің үздік ойыншыларын жеңіп, алты жыл бойы топ-10-ға кіруге мүмкіндік берді. Гилберттің 1994 жылғы «Жаман жеңіс» атты мақалалық кітабының атауы – оның ерекше, бірақ табысты теннис карьерасына деген өзіндік сын еді.
Дэвис кубогы
Гилберт 1986 жылдан 1993 жылға дейін Дэвис кубогында 10–5 есебімен өнер көрсетті, соның ішінде қатты корт пен кілемде 7–1 есебімен ойнады.
Олимпиада ойындары
Гилберт 1988 жылғы Сеулде өткен жазғы Олимпиада ойындарында ерлер арасындағы жекелей сында қола медаль жеңіп алды.
Атак-даңқ залдары
Гилберт USTA Солтүстік Калифорнияның атақ-даңқ залының және Халықаралық еврей спорттық атақ-даңқ залының мүшесі. Гилберт 1999 жылы Pepperdine Атлетикасының даңқ залына енгізілді. Гилберт 2001 жылы ITA Колледждер аралық теннис даңқы залына, ал 1996 жылы Оңтүстік Калифорния еврей спорт даңқы залына енгізілді. Гилберт 2001 жылы Marblehead Boosters атақ-даңқ залына енгізілді.
Жаттықтырушылық мансап
Гилберт 1995 жылы ойыншы ретінде зейнетке шықты. 1994 жылдан бері ол теннис жаттықтырушысы ретінде сәтті өнер тауып келеді. Осы сәттілігі көбінесе оның өзінің матчтарында көрсеткен керемет тактикалық қабілеттерімен байланыстырылады.
Андре Агасси
Гилберт 1994 жылдың наурызынан 2002 жылдың қаңтарына дейін сегіз жыл бойы Андре Агассиді жаттықтырды. Гилберт жаттықтырушы болған кезде Агасси өзінің жеңіске жеткен сегіз үлкен турнирінің алтысында жеңіс тойлады. Агасси Гилбертті "барлық уақыттағы ең ұлы жаттықтырушы" деп атады.
Энди Роддик
2003 жылдың 3 маусымында Гилберт Энди Роддиктің жаттықтырушысы болды, ол Гилберттің жетекшілігімен 2003 жылғы АҚШ Ашық чемпионатында жеңіске жетті, сондай-ақ 2003 жылдың соңында әлемнің бірінші ракеткасы атанды және 2004 жылғы Уимблдон турнирінің финалына өтті. Олар 2004 жылдың 12 желтоқсанында жолдарымен ажырасты.
Энди Мюррей
2006 жылдың 26 шілдесінде Гилберт шотландтық ойыншы Энди Мюррейді жаттықтыруға тағайындалды деп хабарланды. Мюррейді жаттықтырумен қатар, Гилберт 3 жылдық келісімшарт бойынша Ұлыбританияның Лаун Теннис Ассоциациясының басқа да бағдарламаларына қатысты, оның ішінде 12 және 14 жасқа дейінгі теннис лагерлеріне. Ол сондай-ақ LTA-ның жаттықтырушылар желісімен және жоғары нәтижелі клубтары мен академияларымен де жұмыс істеді. 2007 жылдың 14 қарашасында Гилберт пен Мюррей 16 айлық ынтымақтастықтан кейін жолдары айырылысты. Ол кезде Мюррей мансабындағы ең жоғары рейтингісі – 8-орынға жеткен еді.
Алекс Богданович
2007 жылдың қарашасында Гилберттің 2008 жылы 20 апта бойы Ұлыбританияның газондық теннис қауымдастығында жұмыс істейтіні жарияланды. Ол негізінен Ұлыбританияның екінші ракеткасы Алекс Богдановичті және оның жасындағы басқа ойыншыларды жаттықтыруға баса назар аударатын болды. Богданович Гилбертпен бірге уақыт өткізу мүмкіндігіне "өте қуанғанын" айтты. LTA бас директоры Роджер Дрейпер: "Біз Брэдке Алексті топ-100-ге енгізу және сонымен қатар жаттықтырушыларымыздың біліктілігін арттырып, келесі буынды Эндидің жолымен шабытандыру міндетін қойдық", - деді.
Кей Нисикори
Телевизиялық жұмыстарына толыққанды берілгендігіне қарамастан, 2010 жылдың желтоқсанында Гилберт жаттықтырушылыққа қайта оралатыны және 2011 жылғы маусымда жапониялық Кеи Нисикоримен 15 турнирде бірге жұмыс істейтіні жарияланды. Гилберт пен Нисикоридің серіктестігі 2011 жылғы маусым соңында аяқталды.
Сэм Кверри
2012 жылдың ақпан айында Гилберт американдық Сэм Кверримен 2012 жылы сынақтан өткізу мақсатында жұмыс істейтіні жарияланды.
Коко Гауфф
2023 жылдың тамызында Гилберт америкалық, қарқынмен өсіп келе жатқан жұлдыз Коко Гауфтың командасына қосылды. Коко осы өзгерістен кейін өткізген алғашқы турнирлерінде жақсы нәтижелер көрсетті, Вашингтон Ашық турнирінде әйелдер арасындағы жекелей сында жеңіске жетті, содан кейін Цинциннати Мастерс турнирін ұтып алды, және 2023 жылғы АҚШ Ашық чемпионатындағы өзінің ең маңызды жеңісін тойлады.
Комментатор және автор
Гилберт қазір ESPN телеарнасының теннис сарапшысы ретінде жұмыс істейді. Ол сонымен қатар "Winning Ugly" кітабының авторы, онда орташа деңгейдегі ойыншының қабілетті қарсыласын қалай жеңе алатыны және ойынның психологиялық аспектісін қалай жақсартатыны туралы кеңестер берілген. Оның екінші кітабы, Джеймс Капланмен бірлесіп жазылған "Мен сені қолдаймын" деген атпен 2005 жылы жарық көрді.
Жеке өмір
Гилберт еврей және әйелі Киммен бірге Калифорния штатының Малибу қаласында тұрады. Олардың үш баласы бар: Зак, Джулиан және Зои. Оның Гринбре қаласындағы (Калифорния) "Брэд Гилберт теннис әлемі" деп аталатын теннис дүкені бар. Ол теннисші және комментатор Барри МакКейдің жақын досы болған. 2011 жылғы Австралия Ашық турнирінде Энди Мюррейдің үшінші раунд матчын ESPN арнасы үшін баяндаған кезде, Гилберт Олимпиада чемпионы Майкл Джонсонмен көрші тұратынын және Мюррейдің жаттықтырушысы болып жұмыс істеген кезінде оларды таныстырып, жақын жердегі жолға бірге спринт жасайтындай еткенін айтты.