Британдық Колумбиядағы Принстон қаласының тарихы

Кіріспе

Канаданың Британ Колумбиясы провинциясындағы қала

Принстон – Канаданың Британ Колумбиясының оңтүстігіндегі Симилкамин аймағындағы қалалық муниципалитет. Бұрынғы кен өндіру және теміржол торабы Каскад тауларының шығысында, Туламин өзенінің Симилкамин өзеніне құятын жерінде жатыр. Бұл BC 3 және 5A тас жолдарының тоғысқан жері.

Тарих

1860 жылы Симилкамин алтын асыру кезінде келген Джон Фолл Эллисон өзен саласының солтүстік-шығысындағы егістік жерді иеленді. 1871 жылы қазіргі қала орнын иеленген Марстон отбасы кетіп қалды. Шамамен 4 шақырым төменде, саладан бастап, Принс-Таун елді мекені төбеде салынды, бірақ көп ұзамай тасталып кетті. Атауы 1860 жылы Шығыс Канадаға сапармен келген Уэльс ханзадасы, болашақ Эдуард VII-ге арналды. «Принстон» деп түзетілген атау аймақтағы қоныстану үшін тез қабылданды. 1860–1870 жылдары Принстон Симилкамин ауданының әкімшілік орталығы болды. 1868 жылы Джонның екінші некесі Сьюзан Луиза Муирмен болды. 1870 жылдары сала мал өсіру орталығы болды, одан малдар тау жолымен Хоупқа қарай айдалып әкелінді. 1888 жылы Джон алғашқы пошта бастығы болды. 1897 жылы қайтыс болды. 1880 жылдары Ах Так ағаш үйден жасалған қытайлық пансионатын ұстады. 1897 жылы Джеймс Уоллес «Уоллес Хаус» деп аталған екі қабатты үлкен қонақ үйін ашты, ол 1911 жылы өртенді. 1899 жылы Джон Генри Джексон екі жарым қабатты ағаш қонақ үйін, «Джексон Хаус» деп салып бітірді. 1906 жылы сатылып, кеңейтілгеннен кейін «Ұлы Солтүстік» қонақ үйі деп аталды, бірақ 1912 жылы өртенді. 1900 жылы қалада бір мейрамхана, екі қонақ үй, екі ат қорасы, екі ет дүкені, екі ұстахана, екі кір жуу орны, үш ағаш кесетін зауыт және мемлекеттік ғимараттар болды. Сол жылы газет шығарылды, ал Эллисон қалашығы бұрынғы Принс-Таунның жанында (қазіргі Weyerhaeuser пилорамасының жерінде) салынды. Эдгар Дьюднимен серіктестік құрып, Эллисон отбасы өзен бойында 8 шақырымдай төменде «Норман» деп аталатын бәсекелес қалашықты дамытты. Бірақ бұл кәсіп табысты болмады. 1902 жылы үш қабатты, 20 бөлмелі «Туламин» қонақ үйі салынды, бірақ 1904 жылы өртенді. 1906 жылы қайта салынды, ал 1960 жылы бұзылды. 1911 жылы «Симилкамин» қонақ үйі салынды, бірақ 1930 жылы өртенді. 1912 жылы ашылған 40 бөлмелі «Принстон» қонақ үйіндегі өрт 1930 жылы ауыр зақым келтірді, ал 2006 жылы толықтай қирады. Принстон 1951 жылы ауылдық муниципалитет ретінде, ал 1978 жылы қалалық муниципалитет ретінде құрылды. 1980 жылдары қала орталығын жаңғырту басталды, оның ішінде қызыл кірпішпен төселген тротуарлар мен жаңа көше шамдары орнатылды. 1990 жылдары Принстон «мұра» тақырыбын қабылдады, көптеген кәсіпкерлер өз ғимараттарының сыртқы түрін бір ғасыр бұрынғы сәулет стиліне сәйкес өзгертті. 2021 жылғы су тасқыны өзендердің арналарынан асып, қаланың жартысын суға батырды. Су деңгейі 1995 жылғы су тасқынынан жоғары болды. 2020 жылдардың басында қала орталығы қайтадан жанданды, қоладан жасалған жабайы жануарлардың мүсіндері қойылды, тротуарлар жаңартылды, келушілер орталығы мен RV кемпингі жақсартылды, бұл іс ішінара 750 000 АҚШ доллары көлеміндегі федералды үкімет грантымен қаржыландырылды. 2023 жылы 2021 жылғы су тасқынынан зардап шеккен қарттарға арналған 20 жаңа уақытша үй ашылды.

Arriving in 1860 during the Similkameen Gold Rush, John Fall Allison pre empted of farmland immediately northeast of the river fork. The Marston family, who had pre empted the present townsite, left in 1871. About 2.5 mile (4 km) downstream from the fork, the settlement of Prince Town was laid out on the hillside, but was soon abandoned. The name honoured the Prince of Wales, the future Edward VII, who made a royal visit to Eastern Canada in 1860. The revised spelling as Princeton was quickly adopted for settlement in the general area. During 1860–1870, Princeton was the administrative centre for the Similkameen District. In 1868, John's second marriage was to Susan Louisa Moir. In the 1870s, the fork was a cattle centre from which herds were driven over the mountain trail to Hope. In 1888, John became the inaugural postmaster. In 1897, he died. In the 1880s, Ah Tuck ran a log cabin Chinese boarding house. In 1897, James Wallace opened the large two storey hotel called Wallace House, which fire destroyed in 1911. In 1899, John Henry Jackson completed the two and a half storey log hotel called Jackson House. On selling and enlarging in 1906, it was renamed the Great Northern Hotel but burned down in 1912. By 1900, the town included a restaurant, two hotels, two livery stables, two butcher shops, two blacksmith shops, two laundries, three sawmills, and government buildings. That year, a newspaper was launched, and the Allison townsite was laid out in the vicinity of the earlier Prince Town (now encompassed by the Weyerhaeuser sawmill property). In partnership with Edgar Dewdney, the Allison family in due course promoted a rival townsite called Norman about 5 mile (8 km) farther downriver. This venture proved unprofitable. The three storey, 20 room Tulameen Hotel was completed in 1902, but burned to the ground in 1904. The rebuild was in 1906 and demolition in 1960. The Similkameen Hotel was built in 1911 but burned down in 1930. Fires at the 40 room Princeton Hotel, which opened in 1912, caused severe damage in 1930 and complete destruction in 2006. Princeton was incorporated as a village municipality in 1951 and as a town municipality in 1978. In the 1980s, a downtown revitalization began, which included red brick sidewalks and new streetlights. In the 1990s, Princeton adopted a "heritage" theme, with many businesses converting their exteriors to match architectural styles from a century earlier. The 2021 flood submerged half the town after the rivers overflowed their banks and dikes. Water levels were higher than the 1995 flood. In the early 2020s, the downtown was again revitalized with the placement of bronze wildlife statues, sidewalk upgrades, and visitor centre and RV campground enhancements, partially financed by a $750,000 federal government grant. In 2023, 20 new temporary homes opened for seniors displaced by the 2021 flood.

Өнеркәсіп

Британдық Колумбияның мыс өндіру компаниясы 1883 жылы Мыс тауындағы минералдық кеніштерді иелену үшін құрылды. Принстон қаласы мыс өндіру өнеркәсібіне зор тәуелді. Мыс кені алғаш рет 1883 жылы табылды, ал алғашқы жер асты шахтасы 1923 жылы ашылып, 1957 жылға дейін жұмыс істеді. Кен орнында ашық кен өндіру 1979 жылы басталды, бірақ кейін 1996 жылы тоқтатылды. Copper Mountain Mine Corporation компаниясы 2006 жылы кенішті сатып алып, 2011 жылы жұмысты қайта бастады. Кеніш әлі де Copper Mountain Mine деп аталады, бірақ қазір Hudbay Minerals компаниясына тиесілі. Бұл кеніш Принстон тұрғындарына табыс және жұмыс орындарын әкелді, сондай-ақ Канададағы ең ірі мыс кеніштерінің бірі болғандықтан Солтүстік Америкадағы адамдар үшін танымал туристік орынға айналды. 1898 жылы көмірді іздеу жұмыстары басталды. 1902 жылы құрылған Принстон сыра зауыты 1961 жылы Molson Brewery тобына сатылғаннан кейін жабылды. Инфрақұрылымға 1 миллион доллар инвестиция салғаннан кейін, Британдық Колумбия Портленд цемент компаниясының зауыты 1913 жылы солтүстік-шығыста ашылды, бірақ бірнеше аптадан кейін жабылды. Ылғалданған қалдықтар Rainbow Lake Castle Resort курортының бөлігі болып табылады. 1910 жылы қалалық сумен жабдықтау жүйесі құрылды. Қалаға электр энергиясын 1911-1914 жылдары Princeton Coal and Land компаниясы, ал 1915 жылдан бастап мыс өндіру компаниясы жеткізді, бұл үшін тоқтатылған цемент зауытынан желі тартылды. 1917 жылы West Kootenay Power компаниясы Боннингтон-Фолс су электр станциясынан желіні кеңейтуге келісті. 1922 жылы Princeton Light and Power Co компаниясы электр энергиясын таратушы болды. Орман шаруашылығы және кен өндіру осы уақыттан бері басым салалар болып табылады, бірақ ғасырдың екінші жартысында туризм және ауыл шаруашылығы дамыды, ал 2020 жылға қарай фармацевтикалық марихуана өндірісі пайда болды.

Білім беру және денсаулық сақтау

Принстон 58-ші Никола-Симилкамин мектеп округінің құрамына кіреді және екі бастауыш мектебі бар (K–3 сыныптар үшін Джон Эллисон мектебі және 4–7 сыныптар үшін Вермильон Форкс мектебі), сондай-ақ Принстон орта мектебі (8–12 сыныптар үшін), оның құрамында The Bridge (жоғары білімі жоқ ересектерге арналған оқу орталығы) бар. Ішкі денсаулық сақтау жүйесі Принстон қалалық ауруханасында 1-деңгейлі медициналық қызметтер көрсетеді. 6 төсектік жедел жәрдем бөлімшесі 36 төсектік ұзақ мерзімді күтім бөлімшесімен (Риджвуд Лодж) толықтырылған.

Паромдар мен жол/жөнекейлер көпірлері

1949 жылға дейін негізгі бағыт Мерит аймағы арқылы өтетін. Туламин (алғашқыда Симилкаминнің Солтүстік саласы деп аталған) өзеніндегі көпір 1870 жылдары су ағынынан қирады. Содан кейін, жергілікті халықтар каноэмен жүргізіп, бейресми қызмет көрсетті, бірақ пайдаланушылар паром ақысы тым қымбат деп есептегендіктен, үкіметтен көпір салуды талап етті. 1885 жылы екі қанатты көпір салынды. 1900 жылдың мамыр айында көпір құрылысын жеңілдету үшін Симилкамин өзені арқылы паром қойылды. 1901 жылдың наурыз айында Bridge St көшесінің оңтүстік жағындағы Howe фермасы аяқталды, бірақ мұз қысымы ортаңғы тірегіне зақым келтіріп, Туламин көпірінің оңтүстік тірегін қиратты. Сол кезде C. O. French Симилкамин өзенінің бойымен шамамен 3 шақырым жоғарыда әуе паромды пайдаланып жүрді. Сол тамызда Туламин көпірі толығымен Howe фермасы ретінде қайта жаңартылды. 1918 жылы Симилкамин көпірінің қасына екі қанатты Howe фермасы салынды, ал ескі көпір келесі жылы бұзылды. 1930 жылдары салынған, алмастырған бір қатарлы ағаш Туламин өткелі Браун көпірі деп белгілі. 2018 жылы жартылай тіркеме көпірдің құрылымын зақымдады, мұндай оқиғалар көп болды. 1948 жылы Симилкамин көпірінің орнына салынған болат фермасы 2003 жылы бетон қаптамалы құрылыммен ауыстырылды. 1964 жылы Туламин өзенінің үстіндегі қазіргі болаттан жасалған тас жол көпірі ашылды. 2009 жылы жүлделі "Арман көпірі" 1909 жылғы KV көпірінің негізінде салынды.

Жол және әуе көлігі

1899 жылға қарай Спенс көпірінен саяхат жасау үш жарым күнге созылды. 1901 жылы Принстон-Хедли-Керемеос жолы салынды, алғашқы бөлігі Ескі Хедли жолы болды. 1920 жылы Меррит-Принстон автокезесі жұмыс істеуге басталды. 1928 жылы Мерритке дейінгі жол тас жол статусына дейін жаңартылды. Оңтүстік бөлігін құраған Кольмонт жолы Эллисон көлі арқылы қазіргі бөлікпен алмастырылды. 1949 жылдың қараша айында Хоуп-Принстон тас жолы ашылды, ол Ескі Хедли жолының Принстон Стемвиндер бөлігін алмастырып, оңтүстік жағалау бойындағы тасталған VV&E теміржол желісімен салынды. 1960 жылы Greyhound Меррит-Принстон бағытын тоқтатты. 1961 жылдың қыркүйегінде жаңа оператор бағытты тоқтатты. 2018 жылдың маусым айында Greyhound Принстонды қамтитын Хоуп-Пентиктон бағытын тоқтатты. 2019 жылдың маусым айында аймақтық оператор ұйымдастырған Касло мен Ванкувер арасындағы жазғы автобус қызметі Принстон арқылы өтті. 2023 жылға қарай Принстон қаласында тоқтайтын аптасына екі рет іске асырылатын қызмет жыл бойына үздіксіз жүргізіледі. Оңтүстік Оканаган-Симилкамин көлік жүйесі Кольмонт-Пентиктон бағытында аптасына үш рет жұмыс істейді және Пентиктондағы басқа BC Transit қызметтерімен байланыс ұсынады. Принстон әуежайына жоспарлы рейстерді жүзеге асыратын компаниялар жоқ, сондай-ақ ондағы мүмкіндіктер де өте шектеулі. Бұрын ол Әуе курсанттарының жолсеру бағдарламасына орталық болған. Ең жақын әуежай – Пентиктон аймақтық әуежайы, ал аймақтық және халықаралық рейстерді жүзеге асыратын әуежай – Келоуна халықаралық әуежайы.

Фильм түсіру орны

1987 жылы Берт Рейнольдс "Малоун" фильмінде түсті, ол негізінен көршілес Хедлиде түсірілді, бірақ Принстон қаласының орталығында және айналасындағы маңызды көріністер де бар. Сонымен қатар, осы аймақта Шон Пенннің 2001 жылғы "The Pledge" фильмі де түсірілді, онда Джек Николсон басты рөлде ойнады, бұл фильм сонымен қатар Литтон және Лиллуэт қалаларында да түсірілді.

Ұлты

+ Принстон қаласындағы панэтностық топтар (1986–2021) Панэтностық топ2021201120062001199619911986 Сан (Халық саны) % (Пайыздық үлес) Сан (Халық саны) % (Пайыздық үлес) Сан (Халық саны) % (Пайыздық үлес) Сан (Халық саны) % (Пайыздық үлес) Сан (Халық саны) % (Пайыздық үлес) Сан (Халық саны) % (Пайыздық үлес) Сан (Халық саны) % (Пайыздық үлес) Еуропалық 2,235 79.68 2,415 87.50 2,435 91.54 2,410 91.29 2,425 94.73 2,605 93.20 2,635 95.30 2,680 93.71 Жергілікті тұрғындар 355 12.66 280 10.14 210 7.89 210 7.95 105 4.10 75 2.68 60 2.17 130 4.55 Оңтүстік-Шығыс Азиялық 75 2.67 30 1.09 0 0.00 10 0.38 10 0.39 10 0.36 15 0.54 0 0.00 Оңтүстік Азиялық 65 2.32 15 0.54 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 10 0.36 10 0.35 Шығыс Азиялық 40 1.43 10 0.36 10 0.38 10 0.38 20 0.78 70 2.50 35 1.27 35 1.22 Африкалық 15 0.53 10 0.36 0 0.00 10 0.38 0 0.00 25 0.89 0 0.00 0 0.00 Латын Америкалық 10 0.36 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 5 0.17 Таяу Шығыс 0 0.00 10 0.36 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 10 0.36 0 0.00 Басқа/аралас 25 0.89 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 Барлық жауаптар 2,805 96.92 2,760 97.60 2,660 97.65 2,640 98.62 2,560 98.08 2,795 98.90 2,765 98.89 2,860 98.28 Жалпы халық саны 2,894 100.00 2,828 100.00 2,724 100.00 2,677 100.00 2,610 100.00 2,826 100.00 2,796 100.00 2,910 100.00

Климат

Принстон континенттік климатқа (Köppen Dfb) және жартылай шөлейттік әсерге ие. Қала Каскад тауларының шығысында орналасқан, бұл оған жаңбыр көлеңкесі әсерін тудырады, нәтижесінде Каскад тауларының жел соғатын беткейіне қарағанда аймақта жауын-шашын өте аз мөлшерде түседі. Принстон Британдық Колумбияның ең күнге толы жерлерінің бірі, жылдық күн сәулесінің ұзақтығы 2088 сағатқа жетеді. Күн сәулесінің кемінде 6 минуты тіркелген күндердің саны жылына 323-ке жетеді, бұл провинция бойынша ең көп көрсеткіш және Канададағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Наурыз айында күн сәулесімен өлшенген күндердің саны 29,4 – елдегі ең жоғары көрсеткіш.