Кіріспе

Wetlands International – коммерциялық емес ұйым, ол адамдар мен биоәртүрлілік үшін батқылық жерлерді және олардың ресурстарын сақтау және қалпына келтіру үшін жұмыс істейтін жаһандық ұйым. Бұл тәуелсіз, коммерциялық мақсатта емес, жаһандық ұйым, ол әлемнің түкпір-түкпірінен келген үкіметтер мен ҮЕҰ мүшелігімен қолдалады. Көбінесе дамып келе жатқан елдерде орналасқан, ол барлық құрлықарада 20 өңірлік, ұлттық немесе жобалық кеңселерге және Нидерландының Эде қаласындағы бас кеңсеге ие. Бұл ҮЕҰ 100-ден астам елде батқылық жерлерге әсер ететін мәселелерді шешу үшін әртүрлі деңгейде жұмыс істейді. Ондаған мемлекеттік, ҮЕҰ және корпоративтік демеушілер мен серіктестердің қолдауымен шамамен 80 жобаға қолдау көрсетіледі. Wetlands International-дың жұмысы зерттеулер мен жергілікті қауымдастыққа негізделген далалық жобалардан бастап, үкіметтермен, корпорациялармен және халықаралық саяси форумдар мен конвенциялармен жұмыс істеуге дейін жетеді. Wetlands International серіктестік арқылы жұмыс істейді және оған кең ауқымды мамандар желісі мен мыңдаған еріктілер үлес қосады.

Тарих

Ол 1937 жылы Халықаралық жабайы су құстары зерттеуі ретінде құрылды және ұйым су құстарын қорғауға бағытталған. Кейіннен атауы Халықаралық су құстары мен сулы-саздақ жерлерді зерттеу бюросы (IWRB) болып өзгерді. Ұйымның қызмет аясы кеңейіп, су құстарымен қатар, сулы-саздақ жерлерді де қорғау жұмыстары жүргізілді. Соңынан Азия мен Америкада ұқсас мақсаттарды көздейтін ұйымдар құрылды: Азиялық сулы-саздақ жерлер бюросы (AWB) (1983 жылы INTERWADER бағдарламасы ретінде бастама көтерілді) және Америка үшін сулы-саздақ жерлер (WA) (1989 жылы бастама көтерілді). 1991 жылы үш ұйым бірлесіп жұмыс істей бастады. 1995 жылы бұл ынтымақтастық Wetlands International деген жаһандық ұйымға ұласты. Wetlands International бүкіл әлемде көптеген тақырыптық бағыттар бойынша жұмыс істейді, оның ішінде торфты жерлер мен климаттың өзгеруі арасындағы байланыс, сондай-ақ ылғалды жерлер мен су құстарының көші-қоны мәселелері зерттеулер мен далалық жобалардың негізінде қарастырылады. Ұйым ондаған жылдар бойы жиналған мол деректерге негізделген, халықтың қатысуымен жүзеге асырылатын, ірі Халықаралық су құстары санағын үйлестіреді.

Торфты алқаптар

Wetlands International ұйымының торф алқаптары бойынша жұмысы Еуразия және Оңтүстік-Шығыс Азияда шоғырланған. Орталық Калимантанның торф батпақты ормандары, әсіресе, климаттың өзгеруімен күресу мақсатында зерттеледі және олар бойынша жұмыс жүргізіледі. "Ресейдегі торф алқаптарын қалпына келтіру" жобасы – үкімет пен Грайфсвальд университетімен бірлескен жоба. 2017 жылы БҰҰ Климаттың өзгеруі жөніндегі конвенциясы (БҰҰ КӨК) осы жобаны "Өзгерістерге серпін" сыйлығымен марапаттады, себебі торф алқаптарын қайта суландыру және өрттердің алдын алу арқылы жыл сайын 200 000 тоннаға дейін көміртегі шығарындысын сақтауға мүмкіндік берді. Индонезияның Орталық Калимантан аймағындағы қираған торф алқаптарындағы дренаждық каналдар мен орман шаруашылығының салдарынан, бұл аймақтарды қолайсыз торф батпақтарын күріш егістігіне айналдыруға тырысу кезінде ауыр зардаптарға ұшырады. Кішкентай бөгеттер мен тосқаулар салу арқылы аймақтың сусыздануы тоқтатылып, торф топырағының одан әрі тотығуына жол берілмеді. Содан кейін аймақ жергілікті ағаш түрлерімен қайта орманды жарып, аралдағы үлкен торф өрттерінің алдын алу үшін қоғамдық өрт сөндіру бригадалары құрылды.

Қытайдың Руэргай батпақтары

Қытайдағы бұрынғы жұмыстар Руэргай батпақтарын қамтыды, ал жаңа жұмыстар Сары теңіз/Бохай көшпелі құстардың ұшу жолын зерттеп жатыр. Гималай мұздықтарынан Қытайдың жазықтарына ағып келетін сулар Руэргай батпақтарында реттеледі және сақталады. Wetlands International China кеңсесі осы торфты жерді Рамсар аймағы деп жариялауға жұмыс істеді, бұл Қытай үкіметіне осы аймақты қорғау міндетін жүктеді. Бұдан әрі, жергілікті қытай билігімен әртүрлі басқару тәсілдерінің әсерін өлшеу жөніндегі жұмыстың нәтижесінде Руэргайда және көршілес аудандарда торф өндіруге және суды кептіруге тыйым салынды. Бұл Сары өзен мен Янцзы өзендерінің сумен жарақтандыруын да жақсартады.

Аргентинаның Tierra del Fuego жеріндегі турбералар

Аргентинаның Тьерра-дель-Фуэго аймағында Wetlands International Latin America кеңсесі жергілікті деңгейден бастап ұлттық деңгейге дейін торфты жерлерді тұрақты пайдалану туралы түсініктірді, осы арқылы оларды қорғауға үлкен үлес қосты.

Жағалаулық ылғалды жерлер

Жағалаудағы мангровый ормандары мен коралл рифтері сияқты ылғалды жерлер дауылдың күшін азайтады. Мангровый ағаштар тіпті теңіз деңгейінің көтерілуіне де төтеп бере алады және толқындардың соққысынан қорғайды.

Құрғақ жерлер

Сахаралық Африка сияқты құрғақ аймақтарда жауын-шашынның азаюы және ұзақ құрғақшылықтар Сахель аймағының ылғалды жерлерінің бұрыннан бар маңыздылығын күшейтеді, сонымен бірге осы аймақтардың аса пайдалану қаупін де арттырады. Wetlands International Малиде климат өзгеруі жағдайында Нигердің ішкі дельтасындағы жергілікті қауымдардың тұрмыс жағдайын жақсарту және сумен қамтамасыз ету үшін жұмыс жүргізеді.

Биологиялық әртүрлілік және су құстары

Wetlands International сулы-батпақты жерлердің бай биологиялық әртүрлілігін қорғау және қайта жаңарту жөнінде жұмыс істейді. Миллиондаған су құстары батпақтар, көлдер және жағалау аймақтары сияқты сулы жерлерге тәуелді. Wetlands International АҚШ-тан басқа әлемнің көптеген елдерінде, Audubon Society жүргізетін Рождестволық құс санағына ұқсас Халықаралық су құстары санағын үйлестіреді. Санақ 143 елде, бес аймаққа бөлініп, 60 жыл ішінде 15 000 нысанда жүргізіледі.

Су құстарының ұшып өту жолдары бойындағы ылғалды жерлерді қорғауды қолдау

Wetlands International су құстарының негізгі көш жолдарындағы тиімді басқарылатын, қорғалатын ылғалды жерлердің экологиялық желілерін құруға ынталандырады. Бұл ылғалды жерлер көшпенді су құстары үшін маңызды тоқтау орны болып табылады және олардың өмір сүруі үшін өте қажет. Wetlands International мұндай желілерді құруға бағытталған халықаралық мемлекеттік келісімдерді қолдайды.