Кіріспе

Голландиялық физик (1894–1952)

Хендрик Энтони "Ханс" Крамерс (17 желтоқсан 1894 – 24 сәуір 1952) – электромагниттік толқындардың материямен қалай өзара әрекеттесетінін түсіну үшін Нильс Бормен бірге жұмыс істеген, кванттық механика мен статистикалық физикаға маңызды үлес қосқан голландиялық физик.

Өмірбаян және білім

Ханс Крамерс 1894 жылғы 17 желтоқсанда Роттердам қаласында дүниеге келді. Ол дәрігер Гендрик Крамерстің және Жанна Сюзанна Брюкельманның ұлы еді. 1912 жылы Ханс Роттердамда орта білімін (HBS) аяқтады, ал 1916 жылы Лейден университетінде математика мен физиканы оқыды. Крамерс докторлық зерттеу кезінде шетелдік тәжірибе алуды қалаған, бірақ оның таңдаған алғашқы жетекшісі Макс Борн Геттингенде болды, Бірінші дүниежүзілік соғыс салдарынан оған қол жеткізе алмады. Дания да, Нидерланды да осы соғыста бейтарап болғандықтан, ол (кемемен, құрлықпен сапар мүмкін болмағандықтан) Копенгагенге сапар шегіп, сол кезде салыстырмалы түрде танылмаған Нильс Борға еш хабарсыз барды. Бор оны докторлық диссертациясын дайындауға кандидат ретінде қабылдады және Крамерс Бордың жетекшілігімен диссертациясын жазды. Крамерс докторлық зерттеулерінің көп бөлігін (атомдық өтулердің қарқындылығы бойынша) Копенгагенде жүргізгенімен, ол 1919 жылғы 8 мамырда Лейдендегі Эренфест басшылығымен ресми доктор ғылымын қорғады. Крамерс музыканы ұнатқан, виолончель мен фортепианода ойнаған.

Академиялық мансап

Ол Бор тобында он жылға жуық жұмыс істеді, Копенгаген университетінің доценті атанды. 1924-1925 жылдарғы талқанға ұшыраған БКС теориясында оның да үлесі болды. 1926 жылы Даниядан Нидерландыға қайтып оралды. Утрехт университетінде теориялық физика бойынша толық профессор болып жұмыс істеді, онда ол Тжаллинг Купманстың ғылыми жетекшісі болды. 1925 жылы Вернер Гейзенбергпен бірлесіп Крамерс-Гейзенберг тарату формуласын жасады, ал 1926 жылы WKB әдісін жасаған авторлардың бірі болды. Ол сондай-ақ 1948 жылы кванттық өріс теориясына қайта нормалау концепциясын енгізгенімен, оның тәсілі релятивистік емес еді. Ол Америка философиялық қоғамының халықаралық мүшесі болды. Крамерс 1947 жылы Лоренц медалімен, ал 1951 жылы Хьюз медалімен марапатталды.