Кіріспе
Буэна Парк (Buena, испан тілінде "жақсы" деген мағынаны білдіреді) – АҚШ, Калифорния штатының Ориндж округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 84 034 адамды құрайды. Бұл қалада бірнеше туристік орталықтар бар, оның ішінде Кноттс Берри Ферм танымал. Санта-Ана қаласының орталық бөлігінен солтүстік-батысқа қарай шамамен 20 шақырым қашықтықта орналасқан және Лос-Анджелес агломерациясының құрамына кіреді.
Buena Park (Buena, Spanish for "Good") is a city in northern Orange County, California, United States. As of the 2020 census its population was 84,034. It is the location of several tourist attractions, including Knott's Berry Farm. It is about 12 miles (20 km) northwest of downtown Santa Ana, the county seat, and is within the Los Angeles metropolitan area.
Жергілікті
Буэна Парк ауданында Тунгва тайпасының Жубибит ауылы орналасқан. Ауыл Батыс Койота төбелерінің етегінде, Койота өзенінің жанында болған. Ол Товангар аймағындағы ең үлкен ауылдардың бірі ретінде жиі тіркелген.
Испан дәуірі
1771 жылы испандықтар жақын маңдағы Сан-Габриэль миссиясын құрды. Жүюбиттен жүздеген ауыл тұрғындары христиан дініне өту үшін және миссияның жерінде жұмыс істеу үшін миссияға әкелінді. Ауыл тұрғындарының көптегені тез қайтыс болды, миссиядағы өлім-жітім жоғары болды, ал әр төрт жаңа туған баланың үшеуі екі жасқа толмай қайтыс болды. Миссиядағы нашар жағдайларға наразылық 1785-1786 жылдары Тойпурина, емші әйел бастаған көтеріліске әкелді. Жүюбиттің ауыл тұрғындары испандықтарды қуғыннан шығара алмаған көтеріліске қатысты. Көтерілістен кейін бірнеше жыл өткен соң, Жүюбиттен шыққан Эулалия Мария атты әйел алты жасында крещениеден өтті. Ол 1818 жылы қайтыс болғанға дейін ересектердің құдайы анасы болды. Испания патшасы жер бергеннен кейін испан қоныс салушылары ранчоларда ірі қоныстар құра бастады. 1783 жылы Портола экспедициясының мүшесі Мануэль Нието жер берді, оның мұрагерлері 1834 жылы оны бес жеке ранчоға бөлді. Олардың бірі – Ранчо Лос Койотес, оның құрамында қазіргі Буэна Парк қаласының орны да бар. Ранчоның кеңсесі қазіргі Лос-Койотес кантри клубының гольф алаңында орналасқан. Аймақ 1822 жылы испан билігінен мексикалық билікке өтті және 1848 жылы Мексика-Америка соғысының соңында АҚШ-қа берілді. Калифорния 1850 жылы штат мәртебесін алды.
Америка дәуірі
Америкаландыру 1869 жылы трансконтинентальдық темір жол аяқталғаннан кейін және 1875 жылы Лос-Анджелеске қосылғаннан кейін аймақта одан әрі кеңейді. Сол кезде Абель Стернс Пио мен Андрес Пикоға берілген қарыздардың орнына Ранчо Лос Койотесті иеленді. 1885 жылы Чикаголық көтерме саудагер Джеймс А. Уитакер Стернстен осы жердің бір бөлігін сатып алды. 1887 жылы Уитакер қазіргі Оранж округі деп білетін темір жол дамуымен бірге Буэна Парк қаласын құрды. Буэна Парк атауының нақты шығу тегі белгісіз. Бір теория бойынша, Уитакер Чикаго маңындағы қаланың атын пайдаланған: Буэна Парк, Чикаго, Иллинойс, бірақ Иллинойстағы қауым да 1887 жылы аталды. Тағы бір теория артезиандық құдық пен оның бір кезде Артезия және Бич бульварларының қазіргі қиылысында орналасқан саябақ сияқты аумағымен байланысты. Жергілікті қоныс аударушылар бұл аймақты "Плаза Буэна" деп атады, бұл испан тілінде "жақсы саябақ" дегенді білдіреді. Қала 1953 жылдың 27 қаңтарында құрылды. Іргесінде ауыл шаруашылығы орталығы (әсіресе сүт өнімдері, шарап және цитрус өнімдері) болған Буэна Парк қазір негізінен тұрғын үйлермен қоршалған қалашық және коммерциялық орталық болып табылады. Стюарт Тей 1992 жылы өлтірілді. 2009 жылы купальник моделі және реалити-шоу жұлдызы Жасмин Фиоренің денесі чемоданға салынған күйде Буэна Парктің солтүстігіндегі Франклин көшесінің 7400 блогының жанындағы пәтер үйінің қоқыс контейнерінен, қайта өңдеуге болатын заттарды іздеген тұрғын тапқан. Source OC сауда орталығы 2017 жылы ашылды. Бұл орын Knott's Berry Farm-нан солтүстікке қарай орналасқан.
Қызықты орындар
Буэна Парк қаласының E аймағы, Бич бульвары бойында орналасқан, бірнеше танымал туристік орындарға үйі: әйгілі Knott's Berry Farm ойын-сауық паркі және оның серіктес су паркі Knott's Soak City, «Пираттардың кешкі ас шоуы» және «Орта ғасырлар кешкі шоуы». E аймағында сондай-ақ 2005 жылы жабылғанға дейін әлемдегі ең ірілерінің бірі – Movieland Wax Museum мұражайы, 2009 жылдың 30 наурызында жабылған «Ripley's Believe It or Not!» мұражайы, сондай-ақ Кнотт Авенюдегі «Жапон ауылы және Елен паркі» орналасқан. Қаланың солтүстік-шығысында орналасқан Los Coyotes Country Club гольф клубында 1957 жылы Билли Белл жобалаған, ал 1998 жылы Тед Робинсон қайта жобалаған 27 тесікті чемпионаттық алаң бар. Бұл жерде Los Coyotes LPGA Classic гольф турнирі өткізіледі. 105 акрлық Ральф Б. Кларк аймақтық паркі (бұрынғы Лос-Койотес аймақтық паркі) Батыс Койотес төбелерінің етегінде жатыр және Оранж округының маңызды парктерінің бірі болып табылады. 1981 жылы ашылған бұл паркте амфитеатр, табиғат жолдары, балық аулауға арналған тоған, сондай-ақ мұз дәуірінің қазбалары мен жергілікті геология экспонаттарын ұсынатын шағын «Интерпретациялық орталық» мұражайы бар. Буэна Парк қаласының жергілікті тарих паркі 5-ші тас жолдан оңтүстікке қарай Бич бульварының бойында орналасқан. Бұл жерде қала бірнеше тарихи ғимараттарды сақтап қалды. Оларға Уитакер-Джейнс үйі (қаланың жергілікті тарих мұражайы), аймақтағы ең көне сақталған құрылым болуы мүмкін Бейкон үйі, «Stage Stop Hotel» (Оранж округының «California Welcome Center» орталығы орналасқан) және Тайс үйі кіреді. Буэна Парк тарихи қоғамы мұражайдың тарихи мазмұнын басқарады және күтіп ұстайды. 75 жылдық көп беткейлі көше сағаты Dreger Clock, Knott's Berry Farm паркінде өткізген уақытымен танымал, екі жылдық қайта жаңартудан кейін 2009 жылдың қыркүйегінде Уайткер/Джейнс үйінің алдына, Бич бульварына қарап орнатылды. Артесия бульварындағы Nabisco фабрикасы көп жылдар бойы Буэна Парк қаласының белгілі бір нысаны болды. Қызыл «Nabisco» таңбасы I-5 тас жолынан көрінетін, ал қалаға келгендер печенье иісін сезінетін. Фабрика 2006 жылы жабылатынша Honey Maid крекерлері, Ritz Crackers және Nilla Wafers сияқты Nabisco өнімдерін шығарды.
География және климат
АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 10,6 шаршы миль (27 км²) құрайды. Оның 10,5 шаршы милі (27 км²) құрлық, ал 0,03 шаршы милі (0 км²) (0,28%) судан тұрады. Буэна Парк тұрғындары мақтан тұтатын нәрсе – Буэна Парк Оңтүстік аймақтың орталығы деп есептеледі. Буэна Парк 91-ші мемлекеттік тас жолымен Солтүстік Буэна Парк және Оңтүстік Буэна Паркке бөлінген. Ол шығыстан Фуллертонмен, оңтүстік-шығыстан Анахайммен, оңтүстік-батыстан Сайпресспен, батыстан Серритос және Ла-Пальмамен, ал солтүстіктен Ла-Мирадамен шектеседі.
2020 жыл
Buena Park қаласы, Калифорния – Расалық және этникалық құрамЕскертпе: АҚШ халық санағы испан тілділерді/латиноамерикалықтарды этникалық категория ретінде қарастырады. Осы кестеде латиноамерикалықтар нәсілдік категориялардан бөлініп, жеке категорияға жатқызылған. Латиноамерикалықтар кез келген расаға жатуы мүмкін. Раса / Этностық (NH = Испандық емес)2000 жылғы халық саны2010 жылғы халық саны2020 жылғы халық саны2000 %2010 %2020 %Ақ раса (NH)29 88522 30216 33138,18%27,69%19,43%Қара немесе афроамерикалық (NH)2 8262 8092 5043,61%3,49%2,98%Американың жергілікті халықтары немесе Аляска тумалары (NH)3151881740,40%0,23%0,21%Азия раса (NH)16 33821 23227 49920,87%26,37%32,72%Тынық мұхиты аралдарының расасы (NH)3583893730,46%0,48%0,44%Басқа раса (NH)1541393450,20%0,17%0,41%Қосымша расалар немесе аралас раса (NH)2 1851 8332 4782,79%2,28%2,95%Испандық немесе латиноамерикалық (кез келген раса)26 22131 63834 33033,50%39,29%40,85%Барлығы78 28280 53084 034100,00%100,00%100,00%
2010 жыл
2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша Буэна Паркте 80 530 адам тұрады. Тұрғындардың тығыздығы Буэна Парктің нәсілдік құрамы 36 454 (45,3%) ақ (27,7% испан емес ақ), 3 073 (3,8%) африкалық американдық, 862 (1,1%) американдық үнді, 21 488 (26,7%) азиялық, 455 (0,6%) Тынық мұхиты аралдарынан, 14 066 (17,5%) басқа нәсілдерден және 4 132 (5,1%) екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілі бар испандықтар немесе латын американдықтары – 31 638 адам (39,3%). Халық санағы бойынша 79 716 адам (халықтың 99,0%) үй шаруашылығында, 553 адам (0,7%) мекемелік емес топтық жатақтарда, ал 261 адам (0,3%) мекемеде тұрады. 23 686 үй шаруашылығы бар, оның ішінде 10 367 (43,8%) 18 жасқа толмаған балалары бар, 13 570 (57,3%) әр түрлі жынысты үйленген жұбайлар бірге тұрады, 3 789 (16,0%) күйеуі жоқ әйелдер, 1 746 (7,4%) күйеуі жоқ еркектер тұрады. 1 167 (4,9%) – үйленбеген әр түрлі жынысты серіктестіктер, ал 166 (0,7%) – бір жынысты некеде тұрған жұбайлар немесе серіктестіктер. 3 398 үй шаруашылығы (14,3%) жеке адамдардан тұрады, ал 1 386 үй шаруашылығында (5,9%) 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 3,37 адамды құрайды. 19 105 отбасы (барлық отбасылардың 80,7%) бар; орташа отбасы мөлшері 3,67 адамды құрайды. Халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 20 361 адам (25,3%), 18-24 жас аралығындағылар – 8 610 адам (10,7%), 25-44 жас аралығындағылар – 22 688 адам (28,2%), 45-64 жас аралығындағылар – 20 320 адам (25,2%) және 65 жастан асқандар – 8 551 адам (10,6%). Орташа жас 35,1 жас. Әр 100 әйелге 97,4 еркек келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 94,5 еркек келеді. 24 623 тұрғын үй бар, оның орташа тығыздығы – , оның ішінде 13 428 (56,7%) меншік иесімен қамтылған, ал 10 258 (43,3%) жалға алынған. Меншік иесі бос тұрғын үйлердің үлесі 1,1%, жалға берілетін бос тұрғын үйлердің үлесі 5,0%. 45 084 адам (халықтың 56,0%) меншік иесі болып тіркелген тұрғын үйлерде, ал 34 632 адам (43,0%) жалға берілетін тұрғын үйлерде тұрады. 2010 жылғы АҚШ халық санағына сәйкес, Буэна Парктегі орташа отбасылық табыс 64 205 долларды құрайды, ал халықтың 11,1% федералдық кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүреді.
2000 жыл
2000 жылғы санақ бойынша қалада 78 282 адам, 23 332 үй шаруашылығы және 18 735 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 2859,5 адам/км² (7403,1 адам/миль²) болды. 23 826 тұрғын үйдің орташа тығыздығы 870,3/км² (2253,2/миль²) құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 52,99% ақ нәсілді, 3,83% қара немесе афроамерикалық, 0,96% американдық үндістер, 21,06% азиялық, 0,51% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 15,19% басқа нәсілдерден және 5,46% екі немесе одан көп нәсілдерден. Халықтың 33,50% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 23 332 үй шаруашылығының ішінде 43,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 59,0% заңды некеде тұратын жұбайлар, 14,8% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 19,7% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 14,4% жеке адамдардан тұрады, ал 5,4% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 3,32 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,64 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 29,4%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,7%, 25-44 жас аралығындағылар – 32,3%, 45-64 жас аралығындағылар – 19,2%, 65 жасқа толған және одан асып кеткендер – 9,3%. Орташа жас 32 жас. Әр 100 әйелге 98,3 еркек шамасында келеді. 18 жасқа толған және одан асып кеткен әр 100 әйелге 94,9 еркек шамасында келеді. Үй шаруашылығының орташа табысы 50 336 доллар, ал отбасының орташа табысы 52 327 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 37 471 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 30 287 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 18 031 доллар. Отбасылардың 8,0% және халықтың 11,3% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 13,8% және 65 жасқа толғандардың 6,7% кедейлікте өмір сүреді.
Жергілікті билік
Буэна Парк 1953 жылдың 27 қаңтарында Жалпы заңға сәйкес қала ретінде құрылды. 2008 жылдың қараша айында сайлаушылар қалалық жарғыны қабылдады. Қалалық жарғы – сайлаушылар бекіткен, қаланың «конституциясы» ретінде қызмет ететін жазбаша құжат. Жарғыға енгізілетін өзгерістер, толықтырулар және оны күштен шығару халықтың дауыс беруіне байланысты. Буэна Парк кеңес-басқару үкіметі жүйесі бойынша жұмыс істейді, онда қалалық кеңес саясатты қалыптастырады, ал қалалық менеджер кеңестің саясатын іске асырумен және қалалық функцияларды күнделікті басқарумен айналысады. Бес партиялық емес мүшеден тұратын сайланған қалалық кеңес жалпы сайлау арқылы сайланады, ал кеңестің төрағасы қала әкімі болып табылады. 2022 жылдың желтоқсанына қарай қалалық кеңес құрамына: қала әкімі Артур К. Браун, қала әкімінің орынбасары Сьюзан Сонн, кеңес мүшесі Джойс Ан, кеңес мүшесі Хосе Тринидад Кастаньеда және кеңес мүшесі Коннор Траут кіреді.
Мемлекеттік және федералды өкілдік
Калифорния штатының Сенатында Буэна Парк бірнеше округке бөлінген, және . Калифорния штатының Ассамблеясында ол кіреді. АҚШ Өкілдер палатасында Буэна Парк Калифорния штатының 45-ші сайлау округінде орналасқан, оны республикалық Мишель Стил өкілдік етеді.
In the United States House of Representatives, Buena Park is in California's 45th congressional district, which is represented by Republican Michelle Steel.
Саясат
Калифорния штатының Мемлекеттік хатшысының мәліметінше, 2022 жылдың 24 қазанына дейін Буэна Паркте 43 879 тіркелген сайлаушы бар. Олардың 18 709-ы (42,63%) - тіркелген демократтар, 11 999-ы (27,34%) - тіркелген республикашылар, ал 13 171-і (30,01%) саяси партиясын атаудан бас тартқан немесе тәуелсіз сайлаушылар. + Буэна Парк қаласындағы президент сайлауындағы партиялар бойынша дауыс беру нәтижелері: Жыл Демократтар Республикашылар Басқа партиялар202056.52% 19,52741.49% 14,3371.99% 688201656.43% 14,87236.73% 9,6796.85% 1,804201254.07% 13,02243.43% 10,4592.50% 603200853.05% 13,19644.74% 11,1302.21% 550200444.10% 9,92854.83% 12,3431.07% 242200047.05% 9,86249.29% 10,3323.66% 767199644.08% 8,23543.96% 8,21211.96% 2,234199235.21% 7,92839.68% 8,93525.11% 5,654198835.21% 7,93463.70% 14,3531.08% 244198426.86% 6,03672.09% 16,2031.05% 237198028.04% 6,17063.34% 13,9408.62% 1,897197644.52% 8,94453.41% 10,7302.07% 415
Пошта қызметі
АҚШ пошта қызметінің Буэна Парк пошта бөлімі 7377 Ла Палма даңғылында.
Білім
Буэна Парк Калифорния штатындағы 13 арнайы аудандық кітапхананың біріне орналасқан. Буэна Парк кітапханасы – бір мақсатты кітапхана ауданы, оны сайланған қамқоршылар кеңесі басқарады және оның негізгі кіріс көзі мүлік салығының үлесі болып табылады. Кітапхананың алғашқы тарихы басқа да қауымдастықтардың тарихына ұқсас: ол 1905 жылдан бастап бірнеше уақытша орындарда, сыйға берілген кітаптармен еріктілер күшімен жұмыс істеді. 1919 жылы Буэна Парк әйелдер клубының күш-жігері арқасында кітапхана ауданы ретінде ресми түрде құрылды. Қазіргі ғимараттың құрылысы 1969 жылдың басында аяқталды, ол Буэна Парк тұрғындары 1967 жылдың 6 маусымында қабылдаған облигациялық қаражат есебінен қаржыландырылды. Қоғамдық кітапханада 125 000-нан астам кітапхана материалдары сақталған. Қала жеті түрлі мектеп ауданымен қамтамасыз етілген. Буэна Парк мектеп ауданы қаланың солтүстік жартысына жуық бөлігін қамтиды, ол Фуллертон бірлескен орта мектеп ауданына бағынады, ал Централия, Сайпресс, Магнолия және Саванна аудандары қаланың қалған бөлігіне қызмет көрсетеді және Анахайм бірлескен орта мектеп ауданына бағынады. Буэна Парк орта мектебі – қала шегіндегі жалғыз орта мектеп. Кеннеди, Саванна, Санни Хиллз және Вестерн орта мектептері де қаланың студенттеріне қызмет көрсетеді, бірақ олар Фуллертон, Ла Палма немесе Анахайм қалаларында орналасқан. Гордон Х. Бити (қазіргі Гордон Х. Бити орта мектебі), Артур Ф. Кори, Чарльз Г. Эмери (2011 жылғы «Көк лента» сыйлығының иегері), Карл Э. Гилберт, Мейбел Л. Пендлтон және Джеймс А. Уитакер бастауыш мектептері, сондай-ақ Буэна Парк орта мектебі (қазіргі Буэна Парк орта мектебі) Буэна Парк мектеп ауданының құрамына кіреді.
Тез жәрдем қызметі
Буэна Паркте өрттен қорғауды Ориндж округінің өрт сөндіру басқармасы жүзеге асырады. Құқық тәртібін Буэна Парк полиция департаменті сақтайды. Жедел жәрдем қызметін Care Ambulance Service көрсетеді.
Көлік
Буэна Парктің басты коммерциялық артериясы – Beach Boulevard, (Калифорния штатының 39-шы тас жолы), солтүстік-оңтүстік бағытта жүріп, қаланың әкімшілік орталығын, E аймағының ойын-сауық ауданын және Buena Park Downtown сауда орталығын байланыстырады. Қала аумағы арқылы үш Caltrans мемлекеттік тас жолы өтеді: Interstate 5 (Санта-Ана тас жолы), Калифорния штатының 39-шы тас жолы (Beach Boulevard) және Калифорния штатының 91-ші тас жолы (Артезия тас жолы). Бұл тас жолдар Буэна Паркті батыс-шығыс және оңтүстік-солтүстік бағыттарындағы қалалармен байланыстырады. Ориндж округінің көлік басқармасы қоғамдық автобус қызметтерін ұсынады, бірақ тұрғындардың көпшілігі жеке көлікке тәуелді. Сонымен қатар, қала аумағынан Лос-Анджелес округінің N8 тас жолы (La Mirada Boulevard) өтеді, бірақ оның ұзындығы шамамен 400 метрді құрайды. Батыстан шығысқа қарай жүретін басқа маңызды артерияларға Ball Road, Lincoln Avenue (бұрын Калифорния штатының 214-ші тас жолы), La Palma Avenue, Orangethorpe Avenue, Commonwealth Avenue, Artesia Boulevard, Malvern Avenue және Alondra Boulevard жатады; оңтүстік-солтүстік бағыттағы маңызды артерияларға Valley View Street, Knott Avenue, Western Avenue, Beach Boulevard (SR 39) және Stanton Avenue кіреді. Буэна Парк қала шекарасының бойында қысқа бөлімдері бар төрт маңызды артерия бар: оңтүстікке қарай Cerritos Avenue, батысқа қарай Walker Street, солтүстікке қарай Rosecrans Avenue және шығысқа қарай Magnolia Avenue. Фуллертон муниципалды әуежайы ең жақын әуежай, бірақ коммерциялық рейстерді жүзеге асыратын ең жақын әуежай Лонг-Бич әуежайы, ол оңтүстік-батысқа қарай 21 километр (13 миль) қашықтықта орналасқан. Union Pacific (бұрын Southern Pacific) және BNSF теміржолдары қала аумағынан өтеді. 2007 жылдың қыркүйегінде Буэна Паркте Metrolink станциясы ашылды. LA Metro 460 маршруты Лос-Анджелес қаласының орталығымен және Crypto.com Arenaмен байланысады.