Кіріспе

Ұялы телефонның орналасқан жерін анықтау

Ұялы телефонды іздеу – бұл ұялы телефонның орналасқан жерін анықтау процесі, ол тұрған жерде де, қозғалып жатқанда да болуы мүмкін. Орналасуды анықтауға бірнеше технологиялар әсер ете алады, мысалы, желі мен телефон арасындағы (бірнеше) ұялы станциялар арасындағы радиосигналдардың көпжақты есептеуі немесе қарапайым GNSS пайдалану арқылы. Ұялы радиосигналдардың көпжақты есептеуін пайдалану арқылы ұялы телефонның орналасқан жерін анықтау үшін телефон, жақын маңдағы антенна мұнараларымен байланыс орнату үшін кем дегенде бос сигналды жіберуі керек, сондай-ақ қоңырау шалу қажет емес. Global System for Mobile Communications (GSM) жүйесі телефонның жақын маңдағы антенна бағаналарына берген сигналының күшіне негізделген. Ұялы телефонның нақты координаттарын көрсететін орналасқан жерге негізделген қызметтер үшін ұялы телефонның орналасқан жерін анықтауды пайдалануға болады. Телекоммуникация компаниялары ұялы телефонның және оның пайдаланушысының орналасқан жерін шамамен анықтау үшін осыны пайдаланады.

Телефонға негізделген

Ұялы телефонның орналасқан жерін телефонға орнатылған клиенттік бағдарламалық жасақтама арқылы анықтауға болады. Бұл техника ұялы телефонның орналасқан жерін жасуша идентификациясы, үй және көрші жасушалардың сигнал күші арқылы анықтайды, бұл ақпарат үздіксіз түрде операторға жіберіледі. Сонымен қатар, егер телефон GPS құрылғысымен жабдықталған болса, телефоннан операторға әлдеқайда дәл орналасқан жер туралы мәліметтерді жіберуге болады. Тағы бір тәсіл – «саусақ із» негізіндегі техниканы қолдану, онда қызығушылық тудыратын аумақтағы әртүрлі нүктелерде үй және көрші жасушалардың сигнал күші тіркеледі және ұялы телефонның орналасқан жерін анықтау үшін нақты уақытта салыстырылады. Бұл әдетте оператордан тәуелсіз жүзеге асырылады. Операторлардың тұрғысынан қарағанда, телефонға негізделген техникалардың басты кемшілігі – телефонға бағдарламалық жасақтаманы орнату қажеттілігі. Бұл үшін ұялы байланыс абонентінің белсенді қатысуы және телефондардың әртүрлі операциялық жүйелерін қолдай алатын бағдарламалық қамтамасыз ету қажет. Әдетте, Symbian, Windows Mobile, Windows Phone, BlackBerry OS, iOS немесе Android негізіндегі смартфондар мұндай бағдарламалық жасақтаманы, мысалы, Google Maps сияқты іске асыра алады. Ұсынылған шешімдердің бірі – өндірушілердің телефондарға кіріктірілген аппараттық немесе бағдарламалық жасақтаманы орнатуы, мысалы, Күтілетін уақыт айырмасы (E OTD). Алайда, бұл бағытта елеулі прогрессқа қол жеткізілмеді, себебі әртүрлі өндірушілерді ортақ механизмге келісуге және шығындар мәселесін шешуге көндіру қиын болды. Тағы бір қиындық – желіде роумингте жүрген шетелдік телефондар мәселесін шешу.

SIM-ке негізделген

GSM және UMTS телефондарындағы SIM (абоненттік сәйкестік модулі) арқылы телефоннан тікелей радио өлшемдерін алуға болады. Қол жетімді өлшемдерге қызмет көрсетуші ұялы идентификаторы, қатынау уақыты және сигнал күші жатады. SIM арқылы алынатын ақпараттың түрі телефоннан алынатын ақпараттан өзгеше болуы мүмкін. Мысалы, телефоннан тікелей радио өлшемдерін алу мүмкін болмаса да, SIM арқылы өлшемдер алуға болады.

Wi-Fi желісі

Көпшілық Wi-Fi деректері телефон құрылғысының орналасқан жерін анықтау үшін де қолданылуы мүмкін. GPS негізделген әдістердің үй ішінде нашар жұмыс істеуі және Wi-Fi-ның күннен-күнге артуы компанияларды Wi-Fi негізіндегі үй ішіндегі орналасуды жүзеге асыру үшін жаңа және мүмкін болатын әдістерді әзірлеуге итермеледі. Көптеген смартфондар GPS және GLONASS сияқты ғаламдық навигациялық спутниктік жүйелерді (GNSS) Wi-Fi орналасу жүйелерімен үйлестіреді.

Гибридті орналасу жүйесі

Гибридтік орналасу жүйелері орналасуды анықтау үшін желілік және қолданыстағы құрылғы технологияларының үйлесімін пайдаланады. Мысалы, GPS және желілік ақпаратты қолданып орналасуды есептей алатын Көмектесетін GPS режимдері. Осылайша, телефон орналасуды дәлдеу үшін (яғни, GPS орналасуын) екі түрлі деректі де пайдаланады. Басқаша айтқанда, телефон спутниктерден тікелей GPS орналасуын алып, содан кейін осы ақпаратты телефонды іздеуге тырысатын адамға желі арқылы жіберу арқылы екі жүйемен де іріктеу жүргізіледі. Мұндай жүйелерге Google Maps, сондай-ақ LTE OTDOA және E-CellID жатады. Сонымен қатар, мобильді құрылғыларды Wi-Fi, WiMAX, GSM, LTE, IP мекенжайлары және желілік орта деректері арқылы орналастыру үшін бірнеше орналасу әдістерін біріктіретін гибридтік орналасу жүйелері де бар.

Операциялық мақсат

Телефонға қосылыстарды бағыттау үшін ұялы байланыс мұнаралары телефоннан келетін сигналды тыңдап, телефонмен ең жақсы байланыса алатын мұнараны анықтайды. Телефон орналасқан жерін ауыстырғанда, антенна мұнаралары сигналды қадағалайды және телефон қажет болған жағдайда көрші мұнараға "қоныс аударылады". Бірнеше антенна мұнарасынан келетін сигналдың күшін салыстыру арқылы телефонның шамамен орналасқан жерін анықтауға болады. Басқа әдістер бұрыштық анықтау және фазалық ажыратуды қолдайтын антенналық схеманы пайдаланады. Жаңа телефондар телефон қосылған күйде болғанда, тіпті телефон арқылы сөйлесіп тұрмағанда да оны іздеуге мүмкіндік береді. Бұл, телефонды бір базалық станциядан екіншісіне беруді қамтамасыз ететін роуминг процедураларының нәтижесінде болады.

Құпиялылық

Орынды анықтау немесе позициялау жеке өмірдің құпиялылығымен байланысты күрделі мәселелерді көтеріп, біреудің оның келісімінсіз қайда екенін тексеруіне мүмкіндік береді. Позициялауды қолданатын қызметтер үшін қатаң этикалық нормалар мен қауіпсіздік шаралары қатаң түрде ұсынылады. 2012 жылы Мальте Шпиц ұялы телефондардың жеке өміріне қатысты TED дәрісінде Deutsche Telekom компаниясын сотқа бергеннен кейін алған жеке сақталған деректерін көрсетті. Ол Германияның деректерді сақтау саясаты кезеңінде жиналған 35 830 жолдан тұратын деректерді сипаттап, "Бұл менің өмірімнің алты айы [ ] Мен қайдамын, түнде қалай ұйықтайтынымды, немен айналысатынымды көресіздер" деді. Ол ZEIT Online компаниясымен бірлесіп, аталған ақпаратты интерактивті картада жариялады, бұл пайдаланушыларға сол кезеңдегі оның барлық қозғалысын жылдам қарауға мүмкіндік береді. Шпиц технологияны қолданушылар қазіргі қоғамдағы жеке өмірге қатысты қағидаларды сараптап, сынға алуға тиіс, олар "цифрлық дәуірде өздерін-өздері анықтау үшін күресуі керек" деген қорытындыға келді.

Қытай

Қытай үкіметі бұл технологияны Пекин қаласының тұрғындарының қатынау жолдарын қадағалау үшін пайдалануды ұсынды. Ұялы телефон пайдаланушылардың жалпы саны жеке құпияны сақтай отырып қадағалануы мүмкін. Бұл орналасу деректері 2022 жылы Пекинде болған наразылықтарда наразылық білдірушілерді табу үшін қолданылды.

Еуропа

Еуропаның көптеген елдерінде хат алмасу құпиялылығы конституциялық түрде кепілдендірілген, ал ұялы телефон желілерінен алынған орналасқан жер туралы мәліметтер, әдетте, байланыстың өзімен бірдей қорғауға ие.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та төртінші түзету арқылы телекоммуникацияның құпиялылығына конституциялық кепілдік қарастырылған. Орналасу деректерін пайдалану заңдармен, әкімшілік актілермен және сот шешімдерімен қосымша шектеледі. Азаматтың орналасқан жері туралы жеті күндік деректерге полицияның қол жеткізуі төртінші түзету бойынша іздеу болып есептеледі және оны жүргізу үшін нақты себептер мен сот ордеры қажет. 2017 жылдың қараша айында АҚШ Жоғарғы Соты «Карпентерге қарсы АҚШ» ісінде үкіметтің ұялы телефондардың физикалық орналасқан жерін көрсететін тарихи деректерге іздеу ордерысыз қол жеткізуі төртінші түзетуді бұзу болып табылады деп шешті.