Кіріспе

Ат тұқымы

Фел пони – Англияның солтүстік-батысындағы Камберленд және Вестморленд шаруашылықтарында шыққан, тау және сорталдарда жұмыс істеуге бейімделген ат тұқымы. Бұл понилер мінуге және керуге қолданылады. Фел пони тұқымы географиялық жақын туысы – Дейлс понисімен тығыз байланысты, бірақ одан сәл кішкентай және дене бітімі жағынан пониге көбірек ұқсайды. Фел понилердің қаталдығымен, ептілігімен, күшімен және сенімді басуымен ерекшеленеді.

Тұқымның ерекшеліктері

Фелл понилері салмағы мен мөлшері жағынан әртүрлі келеді, сондықтан кез келген атты мінгізуге жарамды. Бұл тұқымның орташа бойы – , ал ең жоғары бой шегі – . Тұқым Англияның солтүстік-батысындағы Камбрияның қатал таулы аймағында өсірілген, сондықтан олар кез келген қоңыржай климатқа бейімделе алады. Тұқымда қара, қоңыр, құмыра, сұр және кез келген түсті (егер ата-анасының екеуі де тіркелген болса) аттар қабылданады. Домалақ және ала аттарға рұқсат етілмейді. Басында жұлдыз және/немесе артқы аяқтарының білезігінде немесе төменінде ақ түсті кішкене дақтар болуы мүмкін. Дегенмен, көп мөлшерде ақ түсті белгілерге ұсыныс жасалмайды. Фелл понисі берік болуы керек және мықты, жалпақ сүйектері сияқты жақсы пони ерекшеліктерін көрсетуі керек. Ол британдық таулы және жазықтық пони тұқымдарына тән зиялылық пен өзін-өзі сақтау қабілетін көрсетуі керек, сонымен бірге, жанды және сергек мінезді болуы керек. Тұқымның мінезі көбінесе тұрақты болады. Фелл понисі дұрыс қозғалысымен ерекшеленетін қалыпты жүріс-тұрысқа ие және қиын жерде сенімді болып саналады. Фелл понилері сенімді секіруге қабілетті және епті, бұл оларды жаяу жүруге немесе аң аулауға пайдалы етеді. Тұқымның көптеген өкілдері жоғары деңгейдегі секіру понилерін жасауға жеткіліксіз, бірақ Фелл понилері көбінесе жергілікті көрмелердің немесе Пони клубының талаптарына сай келеді.

Тұқым тарихы

Фелл пониінің тегі қазір жойылып кеткен Галлоуэй пониімен ортақ, ол Дейлс пониінің де бастауы болды. Ол Англия мен Шотландия шекарасында пайда болған деп саналады, тіпті Рим заманынан бұрынғы кездерде де болған болуы мүмкін. "Fell Pony Society" қоғамы бұл понилермен Римнің әскери тайыншаларын шағылыстыру туралы ешқандай мәлімдеме жасамайды. Алғашқы тұқымдық тізімдерде понилердің 50 пайызы қоңыр түсті болған, бірақ соңғы он жылдықтарда қара түс басымдыққа ие болды, одан кейін қоңыр, құлын және сұр түстер келеді. Олар негізінен жұмыс атқаратын пони тұқымы, олардың белсенділігі, төзімділігі, күштілігі және интеллектуалдық қабілеттері көлді аймақтағы таулы жерлерде өмір сүруге және дамуға мүмкіндік береді.

Жүк таситын жылқы ретінде пайдалану

Фелл понисі бастапқыда жүк таситын жылқы ретінде қолданылған, тақта, қорғасын, мыс және темір кендерін тасыған. Олар жеңіл шаруашылық жұмыстарына және жүн сияқты көлемді шаруашылық тауарларын тасымалдауға да пайдаланылды. Мүгедектерге атқа міну және керуге өте ыңғайлы. Фелл понисі отбасылық ат ретінде қолданылуы мүмкін. Ол балаларды да, ересектерді де тасымалдай алады және екі немесе үш мамандықталған жануардың орнына түрлі жұмыстарды атқаруға жеткілікті мүмкіндіктерге ие. Көліктік құралдарды демалыс ретінде пайдаланудың артуы Феллге ғасырлар бойы дәстүрлі түрде атқарып келген жаңа жұмыс берді. Шотландияда әлі де бірнеше Фелл понисі еліктер мен қарақасқырларды таудан түсіру үшін қолданылады. Елизавета II патшайымының кейбір понилері кейде Балморалда осы мақсатта пайдаланылады, ал қалғандары патшалық отбасы мүшелері атқа міну және керу үшін қолданады. Соңғы кезде Фелл понилері Көмкер ауданындағы жаяу жолдарды жөндеу үшін жабдықтарды тауға тасуға қолданылды және олар британдық дрессаждың "Командалық іздеу" жарыстарында жиі пайдаланылады (FPS Magazine, Spring 2016, 61-бет).

Фелл Пони қоғамы

1916 жылы Фелл пони комитеті "солтүстік төбелерде жылдар бойы шабысқан ескі пони тұқымын таза сақтау" мақсатымен қоғам құруға шешім қабылдады. Бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ғана бұл шешім іске асты. 1922 жылы қоғам Фелл пониін қолдау үшін көбірек мүшелерді тарту мақсатында "әлдеқайда либералды принциптер" бойынша қайта құрылды. Дегенмен, 1945 жылға дейін тұқымның саны күрт азайды, сол кезде "тұқымдық биелерді" өсіру бағдарламасы және сапасын арттау жүйесі қолға алынды. 1970 жылы бұл бағдарлама тоқтатылды. 1950 жылдары, елдің әл-ауқаты артқан кезде, демалыс үшін атпен жүру танымал бола бастады, соның арқасында көптеген британдық жергілікті тұқымдардың болашағы сақталды. Фелл Пони Қоғамына тіркелетін понилердің саны біртіндеп артып келеді. Барлық Фелл понилері қоғам арқылы тіркеледі, және әр жыл сайын жылдық тұқымдық кітап жарияланады. Қоғамның меценаты Елизавета II болды.