Кіріспе

Марк Шварцер (ағылш. Mark Schwarzer; 6 қазан 1972 жылы туған) – австралиялық футболшы, қақпашы. 1993 жылдан 2013 жылға дейін Австралия құрамасының құрамында халықаралық деңгейде өнер көрсетті және 2006 және 2010 жылғы ФИФА Әлем чемпионаттарына қатысты. Colo Cougars, Penrith, Blacktown Association және Marconi Stallions жастар командаларында тәжірибе жинағаннан кейін, Шварцер 1990 жылы Ұлттық футбол лигасының Marconi Stallions клубында кәсіби футболшы болды. Клуб сапында 58 ойын өткізген соң, 1994 жылы Германия Бундеслигасының Dynamo Dresden клубына ауысты, онда екі рет ойнады, ал 1995 жылы Бундеслигадағы 1. FC Kaiserslautern клубында төрт ойынға қатысты. 1996 жылы Шварцер екінші лигадағы Bradford City клубына қосылды және 16 ойын өткізді. 1997 жылдың ақпанында Англия Премьер-лигасының Middlesbrough клубына өтті. Middlesbrough үшін 445 матч өткізіп, 2008 жылдың мамырында клубтан кетуді шешті. Содан кейін Премьер-лиганың Fulham клубына ауысып, 2013 жылы Chelsea клубына дейін клуб үшін 218 ойын өткізді. Ол Премьер-лигада 500-ден астам ойын өткізген бірінші және, қазіргі күнге дейін, жалғыз британдық емес футболшы (осылайша Премьер-лига тарихында ең көп ойын өткізген британдық емес ойыншы атанды), сонымен қатар УЕФА Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңінде ойнаған ең ескі ойыншы. 2015 жылдың қаңтарында Leicester City клубына тегін трансфермен өтті және 2015–16 жылғы Премьер-лига жеңімпазы болған маусымның соңында клубтан кетті. Австралияның 17 және 20 жасқа дейінгі құрамаларында ойнаған Шварцер 1993 жылы Канадаға қарсы Әлем чемпионатына іріктеу ойынында Роберт Забицаның 17-ші минутта алаңнан қуылғаннан кейін қосымша ойыншы ретінде тұңғыш рет халықаралық деңгейде дебют жасады. Халықаралық карьерасы барысында ел құрамасы сапында 109 матч өткізді. 2011 жылдың қаңтарында Алекс Тобиннің рекордын басып өткен кезде Австралияның ең көп ойын өткізген ер адам футболшысы атанды.

Жеке өмір

Шварцер Солтүстік Ричмондта, Сиднейдің солтүстік-батыс бөлігіндегі жартылай ауылдық қалашықта дүниеге келді және Ричмонд Солтүстік мемлекеттік мектебі мен Коло орта мектебінде оқыды. Ол жергілікті "Коло Кугарс" футбол клубында ойнады. Оның ата-анасы Ханс Жоахим мен Дорис 1968 жылы Батыс Германиядағы Штутгарттан Австралияға көшіп келген. Ол ағылшын тілінде еркін сөйлейді. 2007 жылдың маусым айында Шварцер футбол карьерасынан басқа салаға қадам басып, Нил Монтагнана Уоллеспен бірге "Мегс және воутбол балалары" атты кітап жазды. Бұл қысқа балалар романы "Мегс", яғни Эдвард Морисонның, туған елі Англиядан Австралияға көшіп келгендегі өміріне толы болды. Жаңа ортаға бейімделген кезде Мегс бастауыш мектепте жұмыс істейтін эксцентрикті венгрлік тазалаушымен дос болады. Роман сәттілікке ие болды және одан кейін төрт жалғасы жарық көрді: "Мегс, шарфтар және сомбреро", "Мегс және толық сол аяқ", "Мегс және еңбекқор аяқтар" және "Мегс және керемет соққы". 2016 жылы А лигасы клубтары Сидней ФК мен Перт Глориден түскен ұсыныстарды қабылдамай, Шварцер 43 жасында футболдан кетуге бел буды. Ол Optus Sport телеарнасына видео байланыс арқылы сарапшы ретінде қосылды, бұл бағдарлама кейіннен тоқтатылды. Шварцер сондай-ақ UEFA Euro 2020 турнирін көрсетуге қатысып, арнаның GegenPod подкастында жиі қонақ ретінде танылады. Ол басқа автормен бірлесіп The Sydney Morning Herald газетінде футболға қатысты емес мақалалар да жариялады. Шварцердің ұлы Джулиан Индонезияның "Арема" клубының қақпашысы. Шварцердің әйелі (Жулианның анасы) филиппин азаматы болғандықтан, кіші Шварцер Филиппин ұлттық футбол құрамасынан ойнауға құқылы.

Ерте мансап

Шварцердің алғашқы клубы Ричмондтағы Коло Кугарс болды. Кәсіби карьерасын 19 жасында Ұлттық футбол лигасының (National Soccer League) Маркони Сталионс командасында бастады. 1994 жылы Германияда «Динамо Дрезден» және «1. ФК Кайзерслаутерн» клубтарында ойнады. Содан кейін 1996 жылы Англияға Брэдфорд Сити клубына барды. «Лестер Ситиге» қарсы финалда ойнады, ойын 1:1 есебімен тең аяқталды, бірақ қайта ойнауға қатыса алмады. Алты жылдан кейін «Болтон Уондерерс» клубын 2:1 есебімен жеңіп, финалда жеңіске жеткен команданың құрамында болды. Бірақ, BBC Sport сипаттаған «қате жіберуі» Кевин Дэвиске «Болтон» үшін жұбаныш голын соқтыруға мүмкіндік берді. 2004–05 маусымының соңғы матчында «Манчестер Ситиге» қарсы ойынның қосымша уақытында Робби Фаулердің пенальтісін қақпадан қайтарды, нәтиже 1:1 есебімен тең аяқталды. Бұл тең түсу «Миддлсброу» клубын лига кестесінде жетінші орынға шығарды және УЕФА кубогына іріктеуге мүмкіндік берді. Егер Фаулер пенальтіні соққан болса, «Манчестер Сити» «Миддлсброу» есебінен УЕФА кубогына қатысатын еді. Бірақ ол 2006 жылдың 20 қаңтарында өтінішін кері алып, командаға қайта қосылды. Алайда, «Вест Хэм Юнайтедке» қарсы ойында жақ сүйегінің сынуы маусымның қалған бөлігінде ойнауына кедері келтірді, бірақ ол қорғаныш маскасымен ойнап, «Севильяға» қарсы УЕФА кубогының финалына оралды. 2007 жылдың 29 желтоқсанында «Портсмутқа» қарсы өткен ойында «Миддлсброу» 1:0 есебімен жеңіске жеткенде, Шварцер бір клубта ең ұзақ қызмет еткен шетелдік футболшы атанды, Деннис Бергкамптың 315 матчтық рекордын басып өтті. Шварцердің «Миддлсброу» клубындағы соңғы ойыны 2007–08 маусымының соңғы күні «Манчестер Ситиге» қарсы өткен матчта 8:1 есебімен жеңіске жетті, ол барлық жарыстарда 446 ойын өткізген еді. Бапкер Гарет Саутгейт жаңа қақпашы іздеуге мәжбүр болды, өйткені 2008 жылдың 21 мамырында Шварцер «Фулхэм» клубымен екі жылдық келісімшартқа қол қойып, «Тизсайд» клубымен 11 жылдық қарым-қатынасын аяқтады. The World Game басылымына берген сұхбатында Шварцер «Бавария» мен «Ювентустан» ұсыныстар алғанын, бірақ олар оған бірінші қақпашы позициясын кепілдік бере алмағандықтан, ұсыныстарды қабылдамағанын айтты. Шварцер «Фулхэм» сапындағы дебюттік ойынында жаңадан Премьер-лигаға көтерілген «Халл Сити» клубына 2:1 есебімен жеңіліп, ал келесі ойында «Арсеналға» қарсы 1:0 есебімен жеңіске жетіп, таза алаңда ойнады және 2008–09 маусымының барлық минуттарында алаңда болды. 2008–09 маусымында барлық жарыстарда он рет таза алаңда ойнады. Шварцердің үлесі маңызды болды, өйткені оның өнері «Фулхэмді» жетінші орынға және келесі маусымда Еуропа чемпионатына жолдама алуға көмектесті, ал клуб 2007–08 маусымында жаңадан құлап кетпеу үшін күрескен еді. Ол клубтағы алғашқы жылында 2008–09 жылғы «Фулхэмнің үздік ойыншысы» атанды. Сондай-ақ, ол 2010 жылдың ақпан айында Премьер-лиганың «Айдың үздік ойыншысы» атанды, ол сол айда командасының екі жеңісі мен екі тең ойынында бір ғана гол жіберді, бұл оны осы құрметке ие болған алғашқы австралиялық етті. Ол 2010 жылы «Фулхэмнің» Еуропа лигасының финалына жеткеніне үлкен үлес қосты, бірақ Шварцер екінші Еуропа финалында «Атлетико Мадридке» ең тар есеппен жеңіліске ұшырады. 2009–10 маусымындағы өнерінен кейін «Арсенал» бапкері Арсен Венгер Шварцерді сатып алуға тырысты. 2010 жылдың мамырында Шварцер үшін шамамен 2 миллион фунт стерлингтік ұсыныс жасалғаны және 2010 жылдың тамызында шамамен бірдей сомада екінші ұсыныс жасалғаны хабарланды; алайда екеуі де «Фулхэм» клубынан қабылданбады. 2010 жылдың 31 тамызында «Арсенал» трансферлік терезе жабылу алдында Шварцерді «Эмирейтс» стадионына әкелу үшін шамамен 4 миллион фунт стерлингтік соңғы ұсыныс жасағаны хабарланды. Шварцер 2012 жылдың қарашасында Микель Артетаға қарсы пенальтіні қақпадан қайтарып, «Фулхэмнің» «Арсеналға» қарсы 3:3 есебімен тең түсуіне көмектесті. 2013 жылдың сәуірінде ол «Арсеналға» қарсы өткен ойында 500-ші Премьер-лига матчын өткізіп, бұл процесте британдық немесе ирландтық емес алғашқы футболшы атанды. 2013 жылдың 5 маусымында Шварцер Мартен Стекленбургтың келуіне байланысты «Фулхэмді» тастап кететінін мәлімдеді. Ол: «Мен мұны біраз уақыттан бері естіп жүрмін», - деді. «Стекленбургтің келуі мен үшін күтпеген жағдай емес, мен басқа клубты іздеймін». Шварцер 2012–13 маусымының соңында «Фулхэм» клубынан босатылған 12 футболшының бірі болды.

Челси

2013 жылдың 9 шілдесінде Шварцер «Фулхэмнің» Батыс Лондондағы қарсыласы «Челсимен» еркін трансфер бойынша бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол: «Бұл әлемдегі ең үлкен және ең жақсы клубтардың бірі, ал «Челсиге» қол қою – мен үшін үлкен мәртебе. Мені мұнда келуге көп көндірудің қажеті болмады», – деген пікір білдірді. Ол Лига кубогында «Суиндон Таунға» қарсы өткен сыртқы ойында 2:0 есебімен жеңіске жетіп, тұңғыш рет жарысқа қатысты. Шварцердің «Челси» сапындағы екінші ойынында ол тағы бір құрғақ есепті сақтап, 29 қазанда «Челси» Лига кубогында «Арсеналды» 2:0 есебімен жеңіп, турнирден шығарды. 11 желтоқсанда Шварцер 41 жас 65 күндік шағында УЕФА Чемпиондар лигасындегі дебютін жасаған ең қарт ойыншы атанды. Ол «Челси» сапындағы үш ойынында үшінші құрғақ есепті сақтап, «Стяуа Букурешті» 1:0 есебімен жеңіске жеткізіп, команданың топтан бірінші орынмен шығуына көмектесті. Шварцер 2014 жылдың 19 сәуірінде «Сандерлендке» қарсы өткен Премьер лига матчында 41 жас 195 күндік шағында «Челсидің» ең қарт ойыншысы болды. 22 сәуірде ол жарақат алған Петр Чехтің орнына Чемпиондар лигасының жартылай финалында «Атлетико Мадридке» қарсы өткен ойынның бірінші жартысында алаңға шығып, есепті 0:0 деңгейінде ұстады. 27 сәуірде ол «Анфилдте» «Ливерпульге» қарсы маңызды ойынды бастады, себебі «Челси» титул үшін күресте қалу керек еді. Ол құрғақ есепті сақтап, «Ливерпульдің» теңестіру әрекеттерін тамаша сейістермен тоқтатып, «Челсиге» 2:0 есебімен жеңіс сыйлады. Шварцер маусым соңында «Челси» босатып жіберген ойыншылар тізіміне енді, бірақ 30 маусымда клубпен жаңа бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Шварцер 2014/15 маусымында «Лестер Ситиге» ауысудан бұрын Премьер лигада ешқандай ойын өткізбесе де, «Челси» клубының бас жаттықтырушысы Жозе Моуринью оның сол маусымдағы үлесі үшін жеңімпаздық медалін алатынын және маусым соңында мерекелік кешкі асқа шақырылатынын мәлімдеді.

Лестер Сити

2015 жылдың 6 қаңтарында Шварцер 18 айлық келісімге қол қойғаннан кейін, жарақат алған Каспер Шмейхельді алмастыру үшін тегін трансфер бойынша «Лестер Сити» (Премьер-лига) клубына қосылды. «Челси» клубының бас жаттықтырушысы Жозе Моуринью Шварцердің бұрынғы клубына жасаған үлесін жоғары бағалап, оны сағынатынын айтты. Шварцер «Лестер» сапындағы тұңғыш ресми ойынын 24 қаңтарда «Тоттенхэм Хотспур» клубына қарсы өткізіп, осы маусымдағы Англия кубогының (ФА Кубогы) төртінші турында 2:1 есебімен жеңіске жетті. Осылайша ол «Лестер» клубының тарихындағы ең егде жастағы ойыншы атанды. Бір аптадан соң ол «Олд Траффордта» «Манчестер Юнайтед» клубына қарсы Премьер-лигада дебют жасады, бұл ойында «Лестер» 3:1 есебімен жеңілді. Шварцер «Кинг Пауэр» стадионында өткізген алғашқы маусымында сегіз ойынға қатысты, оның алтауы Премьер-лигада қалу үшін жасалған сәтті әрекеттер болды. 2015-16 маусымында «Лестер» чемпион атанғанымен, Шварцер лигада ешқандай ойын өткізбеді, сондықтан жеңімпаз медаліне ие бола алмады (кемінде бес лига ойыны қажет). Дегенмен, ол Эрик Кантонадан кейін қатарынан екі маусымда әртүрлі клубтармен чемпиондық жеңіске жеткен алғашқы футболшы болды. Шварцер 2015-16 маусымының соңында 43 жасында «Лестер» клубынан босатылды.

Халықаралық мансап

Шварцер 1993 жылы 1994 жылғы әлем чемпионатына іріктеу ойынында Канадаға қарсы Эдмонтонда Австралия құрамасы сапында тұңғыш рет өнер көрсетті. Ол бірінші таңдаулы ойыншы Милан Благоевичтің орнына алаңға шықты. Сиднейдегі жауапты матчта ол екі пенальтиді сейіп, Австралияны Аргентинаға қарсы іріктеудің соңғы кезеңіне жолдады. Шварцер бұл ойындарда ойнамады, ал Австралия жалпы есеп бойынша 2:1 есебімен жеңілді. Австралияның 2006 жылғы әлем чемпионатына қатысуына Уругвайға қарсы плей-оффта үлкен үлес қосты. Уругвай бірінші ойында Монтевидеода 1:0 есебімен жеңіске жеткеннен кейін, Австралия 2005 жылғы 16 қарашада Сиднейде 1:0 есебімен жеңіске жетті. Үшінші матчта оның орнына Зелько Калак шықты, бірақ Калак көңіл көншітпейтін ойын көрсеткеннен кейін, Италияға қарсы 1/8 финалда қайтадан негізгі құрамға енді. Ол пенальтидің бағытын дұрыс болжағанмен, сол матчта пенальтиді сейіп ала алмады, оны Франческо Тотти қосымша уақытта соғып, Австралияны әлем чемпионатына шығармай қойды. Оманға қарсы алғашқы матчта екі жақсы сейіс жасады, бұл ойын 1:1 есебімен аяқталды, бірақ Иракқа қарсы 3:1 есебімен жеңілген матчта голға әкеп соққан қателік жіберді. Ширек финалда жапондық қақпашы Йошикацу Кавагучимен пенальти сериясында бәсекелесе алмады, нәтижесінде «Socceroos» турнирдегі дебюттік ойынында жарыстан шығарылды. Шварцер Азия кубогының ширек финалындағы пенальти сериясы карьерасындағы алғашқы жеңілісі болғанын айтты. Ол Дохада Катарға қарсы өткен матчта екінші сары карточка алды, онда Австралия 3:1 есебімен жеңіске жетті, бұл оның Қытайға қарсы келесі матчта дисквалификацияға ұшырауына себеп болды. Шварцер Маскатта Оманға қарсы Азия кубогы іріктеуінде 2:1 есебімен жеңіске жеткенде бірнеше маңызды сейіс жасады, ал гол пенальтиден соққан соңғы соққысынан кейін туды. 2010 жылғы әлем чемпионатында Австралия, Германия, Гана және Сербиядан құралған топтағы топтық кезеңнің барлық үш матчында елдің бірінші нөмірлі қақпашысы болды. Бірінші матчта Австралия немістерден 4:0 есебімен жеңілді, бірақ келесі ойында Ганамен 1:1 есебімен тең түсті. Алайда, 2013 жылғы 5 қарашада ол халықаралық деңгейдегі карьерасын аяқтағанын жариялады. Шварцердің қақпашы орнын Митчелл Лангерак, кейіннен Австралия футбол құрамасында Мэтью Райан иеленді.

Клуб

+ Клубтар бойынша, маусымдар бойынша және жарыстар бойынша кездесулер мен голдарКлубтық маусымЛигаҰлттық кубокЛига кубогыКонтинентальЖалпыДивизионОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарMarconi Fairfield1990–91National Soccer League10000101991–92National Soccer League90000901992–93National Soccer League230002301993–94National Soccer League25000250Жалпы58000580Dynamo Dresden1994–95Bundesliga2000000020Жалпы20000000201. FC Kaiserslautern1995–96Bundesliga4000000040Жалпы4000000040Bradford City1996–97First Division130300000160Жалпы130300000160Middlesbrough1996–97Premier League700030001001997–98First Division3403070004401998–99Premier League3401000003501999–2000Premier League3701050004302000–01Premier League3103000003402001–02Premier League2103010002502002–03Premier League3801000003902003–04Premier League3601070004402004–05Premier League31020001004302005–06Premier League27060301104702006–07Premier League3606000004202007–08Premier League340500000390Жалпы36603202602104450Fulham2008–09Premier League3805010004402009–10Premier League37050001806002010–11Premier League3100010003202011–12Premier League30000101204302012–13Premier League360201000390Жалпы1720120403002180Chelsea2013–14Premier League402030301202014–15Premier League0000000000Жалпы40203030120Leicester City2014–15Premier League60200000802015–16Premier League0000300030Жалпы60203000110Жалпы есеп бойынша62505103505407650