Кіріспе
Лос-Аламос (исп. Los Alamos, "Пахта ағаштары") – АҚШ, Калифорния штатының Санта-Барбара округінде орналасқан халық қонысы. Лос-Аламос аңғарында орналасқан Лос-Аламос қаласы Санта-Инес аңғарының бір бөлігі саналады. Лос-Аламос Ванденберг Әскери-әуе базасы, Ломпок, Бюэллтон, Солванг және басқа Санта-Барбара округінің қалаларымен байланысты. Бұл Лос-Анджелестен 225 шақырым солтүстік-батысқа, ал Сан-Францискодан 452 шақырым оңтүстікке қарай орналасқан. 2020 жылғы халық санағы бойынша тұрғындар саны 1839 адамды құрады, бұл 2010 жылғы санақтағы 1890 адамнан азырақ. Статистикалық мақсаттар үшін АҚШ Халық санағы бюросы Лос-Аламосты халық санағына белгіленген аудан (CDP) деп белгілеген.
Los Alamos (lang es, meaning The Cottonwoods) is an unincorporated community in Santa Barbara County, California, United States. Located in the Los Alamos Valley, the town of Los Alamos is considered to be a part of the Santa Ynez Valley community. Los Alamos is also connected to other cities Vandenberg SFB, Lompoc, Buellton, Solvang, and other Santa Barbara County cities. It is 140 mile (225 km) northwest of Los Angeles and 281 mile (452 km) south of San Francisco. The population was 1,839 at the 2020 census, down from 1,890 at the 2010 census. For statistical purposes, the United States Census Bureau has defined Los Alamos as a census designated place (CDP).
Тарих
1839 жылы Хосе де ла Гуера мен Нориеганың ұлы Хосе Антонио де ла Гуера Мексиканың Лос-Аламос ранчосына жер грантын алды. Лос-Аламос ранчосының төбелері бандит Саломон Пиконың жасырынған жеріне айналды, оның ерліктері "Зорро" кейіпкері арқылы танымал болды. 1876 жылы, АҚШ-тың 100 жылдығында Томас Белл, оның жүрегіндегі інісі Джон С. Белл және доктор Джеймс Б. Шоу (барлығы Сан-Францискодан) Лос-Аламос ранчосынан және көршілес Ла Лагуна ранчосынан жер сатып алды. Екі отбасы да жаңа ранчоларының әрқайсысынан жарты шаршы мильді бөліп, "Сентенниал көшесін" орталық бағыты ретінде пайдалана отырып, Лос-Аламос қалашығын құрды. Лос-Аламос аңғары 1861 жылдан 1901 жылға дейін танымал дилижанс аялдамасы ретінде өркендеп, тез өсті. 1880 жылы түнгі саяхатшыларға қызмет көрсету үшін "Юнион" қонақ үйі ашылды. Тынық мұхитының жағалау темір жолы да 1882 жылдан 1940 жылға дейін Сан-Луис-Обисподан Лос-Аламосқа дейін қатынайтын. 1901 жылы Оркутт кен орнында, ал 1903 жылы Ломпок мұнай кен орнында, аңғардың оңтүстігіндегі Пурисима тауларында мұнай табылды, бұл экономикалық өркендеуге қосымша мүмкіндік берді. Қаланың ту тірегі 1918 жылы Сентенниал және Белл көшелерінің қиылысында орнатылды. Сауда-өнер палатасы 1920 жылдан 1932 жылға дейін белсенді жұмыс істеді және жарықтандыру ауданын құру, телефон байланысын орнату, көшелерді асфальттау және пошта қызметін ұйымдастыруға үлкен үлес қосты. Бүгінгі күнде тұрғындар әлі де поштаны қала орталығындағы пошта бөлімшесінен алып жүреді, себебі үйге жеткізілмейді.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, CDP-ның жалпы ауданы 3,9 шаршы миль (10 км²), оның 99,98 пайызы құрлық, ал 0,02 пайызы су. Лос-Аламос Санта-Барбара шарап аймағының ортасында, Санта-Инес аңғарының жанында, АҚШ 101 тас жолында орналасқан. Лос-Аламос тар аңғарда орналасқан, ал айналасындағы жер бедері төбелі төбелерден тұрады. Лос-Аламос АҚШ 101 тас жолынан шамамен 10 миль (16 км) Бюэллтоннан солтүстікке және 15 миль (24 км) Санта-Мариядан оңтүстікке қарай орналасқан. Лос-Аламос шамамен 140 миль (225 км) Лос-Анджелестен солтүстік-батысқа және 281 миль (452 км) Сан-Францискодан оңтүстікке қарай орналасқан. Лос-Аламос салыстырмалы түрде шалқарыңқы жерде орналасқан. Ол Бюэллтон, Калифорния, және Сольванг, Калифорния, мен Лос-Оливос, Калифорнияға оңтүстік-шығысқа қарай, ал Гуадалупе, Оркутт және Санта-Мария, Калифорнияға солтүстік-батысқа қарай 101, 135 тас жолдар, Ванденберг жолы және Кабрильо тас жолы бойында 10 миль (16 км) қашықтықта орналасқан. Ломпок, Калифорния, және Ванденберг әуе күштері базасы тиісінше батыста және оңтүстік-батыста орналасқан. Калифорнияның 135 мемлекеттік тас жолы базаға апаратын басты жол. Үлкен Cat Canyon мұнай алабы солтүстік-шығыста, Zaca мұнай алабы шығыста, оңтүстік-шығыста, ал Orcutt мұнай алабы қаладан солтүстік-батыста орналасқан. Сан-Антонио ағысы мұхитқа қарай қаладан өтеді.
Климат
Бұл аймақта жылы (бірақ ыстық емес) және құрғақ жаз мезгілі болады, ешқандай айдың орташа температурасы жоғарыламайды. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Лос-Аламос жылы жазғы Жерорта теңізі климатына жатады, климат карталарында "Csb" деп белгіленеді.
2010 жыл
2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша Лос-Аламостың халқы 1890 адамды құрады. Лос-Аламос қаласының нәсілдік құрамы: 1667 (88,2 пайыз) ақ нәсілді, 5 (0,3 пайыз) афроамерикалық, 10 (0,5 пайыз) американдық үнді, 32 (1,7 пайыз) азиялық, 0 (0,0 пайыз) Тынық мұхиты аралдарынан, 134 (7,1 пайыз) басқа нәсілдерден және 42 (2,2 пайыз) екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары 773 адамды (40,9 пайыз) құрады. Халық санағы мәліметтері бойынша, 1890 адам (халықтың 100 пайызы) тұрғын үйлерде, 0 (0 пайыз) мекемелік емес топтық жатақтарда және 0 (0 пайыз) мекемелерде тұрды. Барлығы 628 тұрғын үй болды, оның 244-інің (38,9 пайыз) құрамында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 369-ы (58,8 пайыз) әр түрлі жынысты үйленген жұбайлардың бірлескен тұрғын үйі болды, 55-інің (8,8 пайыз) басшысы күйеуі жоқ әйел, ал 37-сінің (5,9 пайыз) басшысы әйелі жоқ еркек болды. Сондай-ақ, 30 (4,8 пайыз) никесі заңдастырылмаған әр түрлі жынысты серіктестіктер және 8 (1,3 пайыз) бір жынысты үйленген жұбайлар немесе серіктестіктер тіркелді. 124 тұрғын үй (19,7 пайыз) жалғыз тұратын адамдардан тұрды, ал 28 тұрғын үйдің (4,5 пайыз) құрамында 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрды. Тұрғын үйдің орташа мөлшері 3,01 адамды құрады. Барлық тұрғын үйлердің 73,4 пайызын құрайтын 461 отбасы болды; отбасының орташа мөлшері 3,52 адамды құрады. Халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер 495 адамды (26,2 пайыз), 18-24 жастағылар 173 адамды (9,2 пайыз), 25-44 жастағылар 454 адамды (24,0 пайыз), 45-64 жастағылар 589 адамды (31,2 пайыз) және 65 жасқа жоғарылар 179 адамды (9,5 пайыз) құрады. Орташа жас 38,2 жасқа тең. Әр 100 әйелге 100,2 еркек шамасында келді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 95,4 еркек шамасында келді. Барлығы 681 тұрғын үй бірлігі болды, оның орташа тығыздығы құрады, оның 386-сы (61,5 пайыз) жеке меншік, ал 242-сі (38,5 пайыз) жалға алынған. Жеке меншік тұрғын үйлердің бос тұрғандары 1,5 пайызды, жалға алынған тұрғын үйлердің бос тұрғандары 6,4 пайызды құрады. Халықтың 60,4 пайызын құрайтын 1141 адам жеке меншік тұрғын үйлерде, ал 39,6 пайызын құрайтын 749 адам жалға алынған тұрғын үйлерде тұрды.
2000 жыл
2000 жылғы санақ бойынша, CDP-де 1372 адам, 471 үй шаруашылығы және 349 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 488 тұрғын үйдің орташа тығыздығы болды. CDP-нің нәсілдік құрамы: 76,90 пайыз ақ нәсілді, 0,22 пайыз афроамерикандық, 1,82 пайыз американдық индейлер, 0,73 пайыз азиялықтар, 0,51 пайыз Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары, 15,09 пайыз басқа нәсілдерден және 4,74 пайыз екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілдегі испандық немесе латын американдықтар халықтың 34,69 пайызын құрады. 471 үй шаруашылығының 44,2 пайызында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 58,0 пайызы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,3 пайызы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 25,9 пайызы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 20,4 пайызы жеке адамдардан тұрды, ал 6,8 пайызы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдардан құралды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,91 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,36 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер 31,9 пайызды, 18-ден 24 жасқа дейінгілер 7,7 пайызды, 25-тен 44 жасқа дейінгілер 34,2 пайызды, 45-тен 64 жасқа дейінгілер 19,3 пайызды және 65 жасқа толған немесе одан асқандар 7,0 пайызды құрады. Орташа жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 102,7 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 96,0 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 47 321 доллар, ал отбасының орташа табысы 49 125 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 32 206 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 30 714 долларды құрады. CDP-нің жан басына шаққандағы орташа табысы 18 013 доллар болды. Отбасылардың 10,3 пайызы және халықтың 13,1 пайызы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 18,2 пайызы және 65 жастан асқандардың 2,2 пайызы.
Экономика
Бұл шағын, муниципалитет құрамына кірмейтін қала, мал шаруашылығы, мұнай кен орындары, көкөніс шаруашылықтары (брокколи, салат және құлпынай) және жүзімдіктерге толы аймақта орналасқан. Лос-Аламостағы басты көше – Белл көшесі, немесе Калифорнияның 135 тас жолы. Осы бойда көптеген кәсіпорындар орналасқан. Осы дәмханалар мен шарап заводтарының бірнешеуі 2012 жылғы жазғы нөмірінде Edible Santa Barbara журналында жарияланған.
Саябақтар мен демалыс
Жергілікті бастауыш мектеп, Ольга Рид мектебі, Лос-Аламос округі саябағының қасында орналасқан. Лос-Аламостағы екінші саябақ – Артур Феррини паркі, ол Лос-Аламос базарының жанында. Көптеген жергілікті тұрғындар қалада жаяу немесе велосипедпен жүреді.
Өнер және мәдениет
Лос-Аламос ескі күндері – жыл сайын қыркүйек айында Белл көшесінде өткізілетін мереке. Лос-Аламос ескі күндері әдетте екі күнге созылады және сауда орындары мен стендтерді, сондай-ақ Лос-Аламос аңғары мен «Пахта ағаштарының аңғары» деп аталатын аймақтың ауыл шаруашылығы мен тарихын тойлайтын шеру ұсынады. Жергілікті испан тілінде "álamo" сөзі осы өңірге тән Фримонт пахта ағаштарын (Populus fremontii) білдіреді. Осы «пахта ағаштарының» көптегені Сан-Антонио ағысының жағасында өсті.
Танымал мәдениетте
Қала Huell Howser бағдарламасының 1022-шы эпизодында көрсетілді. 2004 жылғы "Sideways" фильмінде Сандра О ойнаған төрт негізгі кейіпкердің бірі – Стефани Лос-Аламоста тұрады. Қала, әсіресе Юнион қонақ үйі, Майкл Джексон мен Пол Маккартнидің "Say Say Say" музыкалық видеосының түсірілім алаңы болды.