Кіріспе

Вашингтон қаласындағы ресторан.

Тарих

Бен Али 1958 жылдың 22 тамызында (жұма күні) Үндістандық тегі бар Тринидад туған иммигрант, жақын жердегі Говард университетінде стоматологияны оқыған және Вирджиния штатында туған Вирджиния Роллинзбен бірге «Беннің Chili Bowl» ашты. Екеуі ресторан ашылғаннан кейін жеті аптадан соң үйленді. Олар таңдаған ғимарат – 1911 жылы құрылған Вашингтондағы алғашқы үнсіз кинотеатр «Миннехаха» еді. Бұл ғимарат Үлкен U Street тарихи ауданының құрамдас бөлігі болып табылады. Ресторандағы жиһаздың көп бөлігі 1950-ші жылдарға тән. Сол кезде U көшесі «Қара Бродвей» деп белгілі болған. Дьюк Эллингтон, Майлз Дэвис және Нэт Кинг Коул сияқты сол заманғы көптеген джаз шеберлері U Street клубтарында өнер көрсеткенде ресторанға соғып тұратын. 1968 жылдың сәуір айында Мартин Лютер Кингтің қазасынан кейін болған тәртіпсіздіктер U Street дәлізін қиратты. Тәртіпсіздіктер кезінде студенттік зорлық-зомбылықсыз үйлестіру комитетінің жетекшісі, қара белсенді Стокли Кармайкл Беннен мейрамханасын ашық ұстауын өтінді, ал Алилер комендант сағатынан кейін де ашық болуға рұқсат алды. Ресторан полиция қызметкерлері мен өрт сөндірушілерге, сондай-ақ қара нәсілді белсенділерге тамақ берді. Зорлық-зомбылық пен өртке салулар соншалықты күшті болды, Бен ашулы толғандарды тоқтату үшін алдыңғы терезеге сабынмен «Рухты туыс» деп жазды. Көптеген бизнестің жойылуы тұрғындардың қала маңына қашуына және 1970 жылдардың ортасынан 1980 жылдардың ортасына дейін ауданның экономикалық құлдырауына әкелді. Аймақ есірткіге тәуелді адамдармен танымал болғандықтан, «Беннің Chili Bowl» компаниясы штаттық қызметкерлерін бір адамға дейін қысқартты. Метро және қылмыстың төмендеуі ауданның біртіндеп жандануына және жаңаруына көмектесті. 1990 жылдардың басында бизнес кірісі жылына 10% өсті, 2005 жылы 1,5 миллион долларға жетті, ал ресторандағы қызметкерлердің саны да 20 адамға дейін өсті. «Нью-Йорк Пост» газеті Низам Алидің: «Біз бұл істі аудан үшін, қала үшін жақсы нәрселерге қатысудың бір бөлігі деп есептейміз. Бұл қоршаған ортаға көмектесетін және бәріміз үшін экономикалық тұрғыдан тиімді болатын жақсы идея» деген сөзін келтірді. Бірақ ондағы таңдау бастапқы ресторандағыдан азырақ. 2009 жылдың 7 қазанында Бен 82 жасында қайтыс болды. Ол әйелі Вирджиниямен бірге ресторан бизнесінен шығып, «Беннің Chili Bowl» мекемесінің күнделікті басқаруын ұлдары Камал мен Низамға тапсырды. 2009 жылы Беннің ұлдары Низам мен Камал 1211 U St, NW мекенжайында, бастапқы ғимаратқа іргелес орналасқан, жоғары деңгейдегі ресторан мен бар – «Беннің жанындағысы» ашты. Низамның айтуынша, алкоголь (Беннің Chili Bowl-да болмаған нәрсе) ұсынылатын бұл ресторанның мақсаты Бенге «қосымша» болу, яғни «өзімізге адал болу».

Клиенттер мен танымалдық

"Бостон глобусы" Беннің алуан түрлі клиенттерін "панк стильді жастар, сәнді бизнесмендер және олардың арасындағы барлық адамдар" деп сипаттады. Ең танымал тұрақты тұтынушысы – комедиялық актер Билл Косби, ол болашақ әйелімен кездескен кезде оны Бенге алып барған. Косби Мэриленд университетінде студент болған Камиллмен бірге болған кездерін еске алып, "бір ретте алты жартылай шашлык жегенін" айтады. 2008 жылдың 3 қарашасында "Обама отбасы" деген жаңа жазу қойылды. 2012 жылдан бастап ғимараттың қабырғасын Косбидің суреті безендірді, бірақ 2017 жылдың қаңтар айында комедиантқа қатысты сексуалдық шабуылдар туралы айыптаулар орын алғанда алынып тасталды. Крис Таккер мен Боно сияқты көптеген танымал адамдар жылдар бойы мейрамханаға келіп тұрды. Журналист Тед Коппел Nightline бағдарламасын тоқтатып, 2005 жылы мейрамханада қоштасу кешін өткізді. "Вашингтон пост" газеті былай деп мәлімдейді: "1990 жылдардың соңына қарай, ешбір Вашингтон саясаткері Бенге соқпай сайлауға түсуді ойламады". Дегенмен, Бендегі танымал адамдар тек америкалықтармен ғана шектелмейді. 1998 жылы Вашингтонның бұрынғы мэрі Марион Барри Ганаға сапар шеккенін және Говард университетінің түлегі Аккра мэрімен кездескенін айтты, ол оларды "Аккраға келгеніңізге қуаныштымын. Беннің Chili Bowl әлі де бар ма?" деп сәлемдеді. 2010 жылдың наурызында Франция президенті Николя Саркози мен оның әйелі Карла Бруни Саркози Вашингтонға келгенде, мейрамханаға барған кезде әрқайсысы Беннің екі жартылай шашлығын жегені хабарланды. "The Pelican Brief" және "State of Play" сияқты фильмдердің эпизодтары мейрамханада түсірілді, сондай-ақ "көптеген телешоуларда" пайда болды. "Бенде таңғы ас" атты қысқаметражды фильм мейрамханада толығымен түсірілді. Расизм туралы виртуалды шындық жобасы – "Traveling While Black" деректі фильмі 2019 жылы мейрамхананы негізгі түсірілім алаңы ретінде пайдаланды. Бұған қоса, ол романдарда ойдан шығарылған кездесулер үшін, әсіресе Джордж Пелеканостың "King Suckerman" романындағыдай, "заңның екі жағындағы" адамдардың қатысуымен өтетін кездесулер үшін де қолданылды. Бен мен Вирджиния Али Вашингтонның Даңқ залына енгізілді, ал 1999 жылы мейрамханаға жақын аллея "Бен Али көшесі" деп аталды.

Пікірлер

2004 жылы Джеймс Бирд қоры Бенді «Америка тамақ мәдениетінде ерекше орын алған қарапайым тамақханалардың» бірі деп атады. АҚШ аймақтық тағамдарына маманданған жазушы Майкл Стерн 2008 жылы жазған мақаласында «Жартылай ысталған шұжық сенсациялық!» деп бағалап, «Беннің асханасы кез келген жердегі ең дәмді тәтті картоп пирогын ұсынады» деді, ал чилиді «тамаша нәрсе: қалың, бұрышты, толыққанды дәмі бар және керемет тәуелділік тудырады» деп сипаттады. 2009 жылдың қаңтар айында Bon Appétit журналы Бенді елдің он үздік чили орнының бірі деп жариялап, «Бұл U Street мекемесін атамай, ұлы чили орындары туралы әңгіме қозғау мүмкін емес» деді. 2016 жылы The Washington Post газетінің мейрамханаға берген бағасында Бен бір жұлдыз алды және тағамы «дәмсіз» деп сипатталды.