Лоури Дейли: Австралиялық регби лигасының жұлдызы

Кіріспе

Австралиялық регби лигасының қайраткері

Лори Уильям Дейли АМ (20 қазан 1969 жылы туған), сондай-ақ "Лозза" және "Лоз" аттарымен белгілі, – австралиялық кәсіби регби лигасының футбол жаттықтырушысы және 1980-жылдардың соңында, 1990-жылдары және 2000-жылдардың басында ойнаған бұрынғы ойыншы. Ол 26 рет Австралия құрамасы сапында ойнады және содан бері елдің 20 ғасырындағы ең көрнекті ойыншыларының бірі деп танылды. Дейли 1990-жылдары Канберра Рейдерс командасының ең сәтті кезеңінде өнер көрсетті.

Ерте өмір

Дейли Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Джуни қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Жаңа Оңтүстік Уэльстің Нангус деген шағын ауылынан, ал анасы – бұрынғы аборигендік миссиясы болған Уантабаджерри қаласынан шыққан абориген. Дейли сегіз баланың үшінші кішісі, жеті әпкесі бар жалғыз ұл.

Ойын мансабы

Дейли 1988 жылы 19 жасқа толғанға дейін регби лигасында ойнады, содан кейін NSW Country командасының құрамына City vs Country Origin ойынына шақырылды. 1989 жылғы NSWRL маусымында ол он алты әрекетпен екінші орынды иеленді, бұл көрсеткіші командаласы Гэри Белчерден бір әрекет кем болды. Рейдерс сапында 1989 жылы қосымша уақытта өткен ойында ол премьерлік жеңіске жетті, онда Канберра Балмен Тайгерс клубын 19–14 есебімен жеңді. Жеңіс тойында Winfield кубогы сындырылды, бірақ баспасөз құралдарында жазылғандай, Дейли оны тастаған жоқ. Оның орнына, Ford T модельді көліктің артқы бөлігінен құлаған кезде, көлік жолға түспей тұрып, екеуі де ішінде болған. Маусым аяқталған соң, ол Рейдерс командасымен Англияға 1989 жылғы Әлемдік клубтық кубок үшін сапар шекті, Манчестердегі Олд Траффорд стадионында Канберра Виднес клубынан 18–30 есебімен жеңілді, ол осы ойында орталық позициясында ойнады. Дейли Нью-Саут Уэльс құрамасы сапындағы алғашқы ойындарын 1989 жылғы State of Origin сериясында өткізді.

1990 жылдар

1990 жылғы NSWRL премьер-лигасының маусымының ортасында Дейли Францияға қарсы NSW провинциялық Паркс қаласындағы алғашқы матчында Австралия құрамасы сапында дебют жасап, бірден гол соқты. Бір айдан кейін Веллингтонда Жаңа Зеландияға қарсы ойнады. 1990 жылғы маусымның соңында «Рейдерс» екінші рет қатарына Гранд-финалда жеңіске жеткенде, Дейли «Рейдерс» клубының «Жылдың үздік ойыншысы» сыйлығын жеңіп алды, содан кейін 1990 жылғы «Кенгуру» турына шақырылды. Бұрынғы тур матчында «Лидс» клубына қарсы алақан сынығының салдарынан Уэмбли стадионында Ұлыбританияға қарсы Австралияның алғашқы ойынын жіберіп алды, бірақ тур аясында үш тест матчында (екісі Ұлыбританияға, біреуі Францияға қарсы) орталық позициясында ойнады. Алақан сынығы, содан кейін Францияға қарсы екінші тест матчында алған жарақат оны турда 6 ойынға, 3 клубтық ойынға («Сент-Хеленс», «Уиган» және «Лидс» клубтарына қарсы) және 3 тест матчына шектеді. 1990 жылғы маусымда Канберраның бас жаттықтырушысы Тим Шинс Дейлиді орталықтан бесінші позицияға (five-eighth) көшірді. Басқалардың пікірінше, ол карьерасының соңына жақындап қалған Уолли Льюистен бесінші позицияны иеленуге дайындалып жатқан. Дейли «Рейдерс» клубының Сидней футбол стадионында өткен Гранд-финалда «Пенрит» клубын 18:14 есебімен жеңіп, премьер-лиганы жеңуге көмектесті. «Кенгуру» турынан кейін Дейли 1991 жылғы маусымның басында бірнеше жарақат алды, бірақ 1991 жылғы «State of Origin» сериясында (Квинсленд 2:1 есебімен жеңіске жетті) NSW құрамасындағы орнын сақтап қалуға жеткілікті деңгейде ойнады. Мельбурнда Жаңа Зеландияға қарсы «Trans Tasman» сериясының тест матчында қарастырылмағанмен, Сиднейдегі және Брисбендегі Ланг Парктегі соңғы екі тест матчына қайта шақырылды. Мельбурнда жеңілгеннен кейін австралиялықтар (Дейли олардың жұлдыздарының бірі) Сиднейде 44:0, ал Брисбенде 40:12 есебімен жеңіске жетті. Кейін Канберра өзінің титулын қорғап, финалға шықты, бірақ кенеттен жақсы формаға еніп, «Манли Уорринга» және «Норт Сидней» клубтарын жоғары есеппен жеңіп, тағы да «Пенрит» клубымен Гранд-финалда кездесті. Алайда, Рики Стюарт ойынға жамбас жарақатымен, ал Дейли де солай, жамбас бұлшық етіне (hamstring) жарақатпен шықты, нәтижесінде «Рейдерс» клубы Ройс Симмонс және Грег Александр шабыттанған «Пантерс» клубына еңсерілді, олар 19:12 есебімен жеңіске жетті. Дейлидің жарақаты оның Папуа-Жаңа Гвинеяға жасалған «Кенгуру» турының соңындағы маусымдық ойындардан шеттетілді. 1992 жылы Ұлыбританиялық «Лайонс» клубының Австралия және Жаңа Зеландияға жасаған туры кезінде ол Австралияның «The Ashes» кубогын сақтап қалуына көмектесті. 1992 жылы тізе жарақаты салдарынан «Уэйкфилд Тринити» клубымен жасаған келісімшартын орындай алмады және 1992 жылғы NSWRL маусымынан кейін Уэмблиде Ұлыбританияға қарсы Австралияның Әлем чемпионатының финалында жеңіске жете алмады. 1992 жылы Дейли NSW Origin командасының капитаны болды. 1993 жылы Жаңа Зеландияға қарсы алғашқы тест матчында Австралия капитаны Менинга жарақат алғаннан кейін, матчты шешкен далалық голды соқты және Австралияны 14:13 есебімен ұятты жеңістен құтқарып қалды (бұл ойынның екінші далалық голы болды). 1994 жылы тағы да жарақаттармен күресті. Үшінші жыл қатарынан ол Австралияны Квинслендқа қарсы «Origin» сериясында жеңіске жеткізді, содан кейін Сиднейдегі Паррамата стадионында Францияға қарсы маусым ортасындағы тест матчында Австралия құрамасының құрамында ойнады. Тест матчынан кейін Дейли тізе операциясы жасады және «Рейдерс» клубының «Кантербери Банктаун» клубын 36:12 есебімен жеңіп, Гранд-финалда жеңіске жетуіне көмектесу үшін уақытында қалпына келді, ал бірінші жартысында 50 метрлік гол соқты және толыққанды денсаулығына оралғанын көрсетті. Гранд-финалда жеңіске жеткеннен кейін Дейли алты командаласымен бірге (Кенгуру капитаны Менинга, Рики Стюарт, Стив Уолтерс, Бретт Муллинс және Дэвид Фурнер) 1994 жылғы «Кенгуру» турына шақырылды. NSW капитаны ретінде Дейли турда вице-капитан болып тағайындалды. 1994 жылғы тур 1990 жылғыдан гөрі табысты болды, Дейли турдағы 4 тест матчының барлығын қоса алғанда 9 ойында ойнады. 1995 жылы Рики Стюарт Менинга зейнеткерлікке шыққаннан кейін Канберраның капитаны болды, тіпті Дейли Стюарттан бұрын Жаңа Оңтүстік Уэльс және Австралияның капитаны болғанмен. Сонымен қатар, «Суперлига соғысының» басталуы және Дейлидің бәсекелес ұйымды қолдауы оны 1995 жылы өкілдік ойындардан, соның ішінде маусым соңындағы Әлем кубогынан шеттетті. Бұл Дейли және басқа да «Суперлигаға» мүше ойыншылар Австралиялық регби лигасына таңдауға үміткер болу үшін сотқа сәтті жүгінгендігіне қарамастан болды. ARL «Суперлига» ойыншыларын қарастыруға мәжбүр болғанмен, оларды таңдауға мәжбүр болған жоқ, сондықтан Дейли сияқты ойыншылар бір жыл бойы өкілдік ойындардан айырылды. Дегенмен, Дейли 1995, 1996 және 1997 жылдары «Рейдерс» клубының «Жылдың үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды. 1996 жылы «Суперлига» ойыншыларына ARL санкциялаған өкілдік матчтарда ойнауға рұқсат берілді, бұл Дейлиге «State of Origin» турнирінде өнер көрсетуге мүмкіндік берді. Дейли 1992 жылдан 1994 жылға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльс құрамасының капитаны болғанмен, Брэд Фиттлер, сонымен қатар 1995 жылы Австралия құрамасының да капитаны тағайындалды және NSW капитаны ретінде сақталды. Келесі жылы «Суперлига» жарысы басталды, ал Дейли «Суперлига» өкілдік командаларының (Жаңа Оңтүстік Уэльс және Австралия) капитаны болып тағайындалды, олар тиісінше жарыстарда жеңіске жетті. Осы жылы Дейли әке болды, 27 мамырда қызы Жейми Фрэнсис Дейли дүниеге келді. 1997 жылғы маусымның соңында Ұлыбританияға қарсы «Суперлига» тест сериясының ашылу матчында Австралия құрамасы Дейлидің екі күн бұрын қайтыс болған әжесінің естелігіне қара лента тақты. Ол команданың капитаны болды және сол матчта үш гол соқты, «Кенгурулардың» керемет жеңісіне үлкен үлес қосты. Дейли Австралияның үшінші және шешуші матчта да гол соқты. 1998 жылы «Суперлига» мен Австралиялық регби лигасы бірігіп, Ұлттық регби лигасы жарысын құрды. Дейли Стюарт 1999 жылы «Кантербери» клубына өтіп кеткеннен кейін Канберраның капитаны болды және тағы да «Рейдерс» клубының «Жылдың үздік ойыншысы» атанды. Осы жылы Лори әйелі Мишельге үйленді және 17 желтоқсанда 1999 жылы алғашқы қызы Кейтлин Роуз Дейли дүниеге келді. Дейли өкілдік ойындарда ойнауын жалғастырғанмен, жарақаттар оның мүмкіндіктерін шектеді және ол 2000 жылы карьерасын аяқтауға мәжбүр болды. Сол жылдың қыркүйегінде оның «Лоури: Әрқашан жеңімпаз» атты кітабы жарық көрді.

Part way through the 1990 NSWRL Premiership season Daley made his first appearance for Australia at against France in the NSW country town of Parkes, scoring a try on début. He would then play against New Zealand a month later in Wellington. At the end of the 1990 season where the Raiders won their second consecutive Grand Final, Daley won the Raiders' player of the year award and was then selected for the 1990 Kangaroo Tour. He missed Australia's opening loss to Great Britain at Wembley Stadium due to a broken hand suffered in a previous tour match against Leeds, but played centre for three tests on tour (two against Great Britain and one against France). The broken hand, and later a hamstring injury which saw him miss the second Test against France, restricted him to just 6 games on tour, 3 club games (against St Helens, Wigan and Leeds) and the 3 tests. During the 1990 season, Canberra coach Tim Sheens shifted Daley from centre to five eighth at the Raiders and popular theory was that he was being groomed to eventually take over the Test five eighth role from Wally Lewis who was coming to the end of his career. Daley helped the Raiders to back to back premierships when they defeated Penrith 18–14 in the Grand Final at the Sydney Football Stadium. Following the Kangaroo Tour, Daley suffered a number of niggling injuries during the early part of the 1991 season, though he played well enough to retain his place in the NSW side for the 1991 State of Origin series (won 2–1 by Queensland), and although overlooked for the opining Trans Tasman series test against New Zealand in Melbourne, was recalled into the side in the centres for the final two tests in Sydney and at Lang Park in Brisbane. After losing in Melbourne, the Australians (with Daley one of their stars) won 44–0 in Sydney and 40–12 in Brisbane. Canberra then limped into the Finals in defence of their crown, but suddenly found form and won high scoring games over Manly Warringah and North Sydney to again face Penrith in the Grand Final. However, with Ricky Stuart taking a groin injury into the game and Daley doing the same with a dodgy hamstring, the Raiders were eventually no match for the Royce Simmons and Greg Alexander inspired Panthers who won the day 19–12. Daley's injury meant he was ruled out of the season ending Kangaroo tour of Papua New Guinea. During the 1992 Great Britain Lions tour of Australia and New Zealand, he helped Australia retain The Ashes. Affected severely by a knee injury in 1992, which saw him unable to fulfill his contract at Wakefield Trinity, and miss Australia's World Cup final win over Great Britain at Wembley following the 1992 NSWRL season, 1992 also saw Daley take over the captaincy of the NSW Origin team and after being knocked out during the first game in Sydney, Daley recovered to lead the Blues to a 2–1 series win over Queensland now captained by Canberra teammate and Australian team captain Mal Meninga. Daley recovered from injury to captain Australia in the absence of suspended captain Meninga in the first Test against New Zealand in 1993, kicking the match saving field goal and saving Australia from an embarrassing 14–13 loss (it was also his second field goal of the game). 1994 was again plagued by injury. For the third year running he captained NSW to an Origin series win over Queensland, before representing Australia in a mid season test against France at the Parramatta Stadium in Sydney. Following the test Daley underwent knee surgery, and recovered in time to help the Raiders easily win the Grand Final over Canterbury Bankstown 36–12, scoring a 50 metre try in the first half and showing that he was back to 100% fitness. Following the Grand Final win, Daley was selected, along with six of his Canberra team mates (Kangaroo captain Meninga, Ricky Stuart, Steve Walters, Brett Mullins and David Furner), to the successful 1994 Kangaroo Tour. As the incumbent NSW captain, Daley was selected as the vice captain on the tour. His 1994 tour was a happier one than 1990 with Daley playing in 9 games including all 4 tests on the tour. In 1995, Ricky Stuart was preferred for the Canberra captaincy after Meninga's retirement, even though Daley had captained both New South Wales and Australia ahead of Stuart. Furthermore, the outbreak of the Super League War and Daley's subsequent support for the rival organisation saw him barred from representative games in 1995, including the World Cup at the end of the season. This was despite Daley and other Super League aligned players successfully taking the Australian Rugby League to court in a bid to be eligible for selection. While the ARL was forced to consider SL players, they weren't forced to select them, thus players like Daley missed a full year of representative games. Nonetheless, Daley was awarded the Raiders' player of the year award in 1995, 1996 and 1997. In 1996, Super League players were once again allowed to compete in representative fixtures sanctioned by the ARL, allowing Daley to compete in State of Origin. Even though Daley was the incumbent New South Wales captain from 1992 to 1994, Brad Fittler, who had also been appointed Australian captain in 1995, was retained as NSW captain. The following year, the Super League competition was launched, and Daley was appointed to captain the Super League representative teams of both New South Wales and Australia, winning their respective competitions. It was also this year Daley became a father, welcoming daughter Jaimee Frances Daley into the world on 27 May. In the opening match of the Super League Test series against Great Britain at the end of the 1997 season, The Australian side wore black armbands in memory of Daley's grandmother who'd died two days before. He captained the side and scored a hat trick that match in The Kangaroos' emphatic victory. Daley alo scored a try in Australia's victory in the third and deciding match. In 1998, Super League and the Australian Rugby League agreed to combine to launch the National Rugby League competition. Daley took over the Canberra captaincy on a full time basis after Stuart signed with Canterbury in 1999 and was once again named the Raiders' player of the year. This was also the year Laurie married his wife Michelle and welcomed their first daughter, Caitlin Rose Daley, on 17 December 1999. Although Daley continued to make representative appearances, injuries began to limit his opportunities; and he was forced into retirement in 2000. In September of that year, his book, Laurie: Always a Winner was published.

Ойыннан кейінгі

2008 жылдан 2012 жылға дейін ол NSW Country Origin командасының бапкері болды. 2007 жылдың қыркүйегінде Дейли Fox Sports-тегі комментаторлық қызметінен кетіп, Nine Network-пен регби лигасынан көптеген хабарларды бірлесіп жүргізуге келісімшарт жасасты, оның ішінде апталық регби лигасы тақырыбына арналған The Footy Show бағдарламасында қатысып, Nine арнасының демалыс күнгі лига хабарларын түсіндірді. 2010 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс бес (сегіз) рет қатарынан жеңіліске ұшырады және 2000 жылдан бері алғашқы рет Origin сериясында 0–3 есебімен толық жеңіліске ұшырады, осыдан кейін ол штаттық команданы іріктеуші болып қызметтен алынды. Бірақ 2012 жылдың 21 тамызында Дейли 2013 жылдан бастап NSW State of Origin командасының бапкері болып тағайындалды, бұрынғы Канберралық әріптесі Рики Стюартты алмастырды. NSW саясаты бойынша, Origin бапкері қазіргі NRL клубтарының бапкері болмауы керек болғандықтан, Стюарт 2013 жылы Parramatta Eels командасын баптайтын болған соң, бұл лауазымнан шеттетілді. Дейли Трент Барретт, Брэд Фиттлер және Дэниел Андерсон сияқты басқа кандидаттарға қарағанда осы лауазымға ие болды. 2014 жылы Дейли "Блюз" командасын алғашқы сериялық жеңіске жеткізіп, QLD династиясын тоқтатып, "Блюз" командасына 2005 жылдан бері алғашқы жеңісті сыйлады. 2014 жылы Дейли Уэйн Пирстен кейін Квинслендке қарсы сериялық жеңіске жеткен "Блюз" командасының ойыншысы, капитаны және бапкері болған екінші адам атанды. 2015 жылы Дейли Жаңа Оңтүстік Уэльсті 2-ойыннан кейінгі қайта оянудан кейін Квинслендке қарсы 3-ойынды шешуге бапкерлік жасады, бірақ "Блюз" рекордтық есеппен 52–6 жеңіліске ұшырады. 2016 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс тағы да Квинслендтен жеңілді, бірақ NSWRL басқармасы Дейлиді команданы алға жылжытуға лайық адам деп мойындады. 2017 жылы Квинслендтің жұлдызды ойыншыларының жарақаттануына байланысты NSW командасының серияны жеңіп алуы күтілді және Брисбенде өткен бірінші ойында 28–4 есебімен жеңіске жетті. 2-ойында Жаңа Оңтүстік Уэльс 16–6 есебімен алға шығып, 18–16 есебімен жеңіліске ұшырады. 3-ойында NSW Брисбенде 22–6 есебімен жеңілгеннен кейін Квинслендке серияны жоғалтты. 2017 жылдың 25 тамызында Дейли 15 ойынның 6-сында және 5 серияның 1-інде ғана жеңіске жеткені үшін Жаңа Оңтүстік Уэльс бапкері лауазымынан босатылды. Оның орнына Брэд Фиттлер келді, ол кейіннен NSW командасын Квинсленд Марундарына қарсы төрт серияның үшеуінде жеңіске жеткізді (2018, 2019 және 2021 жылдар).

From 2008 to 2012, he was the coach of the NSW Country Origin team. In September 2007, Daley left his commentary position with Fox Sports and signed a contract with the Nine Network to co present much of their rugby league coverage, from appearing on the weekly rugby league topic show The Footy Show, to commentating on Nine's weekend league coverage. In 2010, after New South Wales suffered their fifth (of eight) consecutive series defeat and their first Origin whitewash (a series lost 0–3) since 2000, he was sacked as the state's team selector. However, on 21 August 2012 Daley was appointed the NSW State of Origin coach from 2013, taking over from former Canberra teammate Ricky Stuart who, under NSW policy of their Origin coach not being a current NRL club coach, was ruled out after agreeing to coach the Parramatta Eels in 2013. Daley got the job in preference to other candidates including Trent Barrett, Brad Fittler and Daniel Anderson. Daley led the Blues to their first series win in 2014, finally breaking the QLD dynasty and delivering the Blues their first series win since 2005. In 2014, Daley became only the second man after Wayne Pearce to play, captain and coach a Blues side to a series win over Queensland. In 2015, Daley coached New South Wales to a game 3 decider against Queensland after a spirited comeback in Game 2 but The Blues were defeated 52–6 in a record breaking Origin loss. In 2016, New South Wales were once again defeated by Queensland but the NSWRL board still backed Daley as the man to take the side forward. In 2017, NSW were widely tipped to win the series due to Queensland having suffered injuries to star players and won the first game with an emphatic 28–4 victory in Brisbane. In game 2, New South Wales surrendered a 16 6 halftime lead to lose 18–16. In game 3, NSW lost the series to Queensland after being defeated 22–6 in Brisbane. On 25 August 2017, Daley was terminated as New South Wales coach after only winning 6 out of 15 games and winning only 1 out of 5 series. His replacement was Brad Fittler who has since coached NSW to three out of four series victories over the Queensland Maroons (2018, 2019 & 2021)

2018 жылдың ақпанынан бастап Дейли Сиднейдегі Sky Sports Radio арнасында Big Sports Breakfast бағдарламасын бірлесіп жүргізеді. 2018 жылдың наурызында Дейли Crocmedia иелігіндегі және басқаратын Синдикатталған Регби Лигасы Радиосы – NRL Nation арнасында комментаторлық жұмысына оралды. 2018 жылдың шілдесінен бастап CBS Sports арнасына қосылып, 10 арнасындағы Sports Tonight бағдарламасын бірлесіп жүргізді. 2022 жылы ол "Кенгуру" және "Киви" командаларының матч-фит кездесуіне бапкерлік жасады. 2024 жылдың ақпанында ол Халықаралық Регби Лигасы Басқармасына тәуелсіз директор болып тағайындалды.

Марапаттар

2008 жылдың ақпан айында Дэли Австралияның 1908–2007 жылдар аралығындағы 100 ең үздік ойыншысы тізіміне енді. Бұл тізімді NRL және ARL Австралиядағы регбидің жүз жылдық мерейтойын атап өту үшін дайындаған болатын. 2008 жылдың тамызында Дэли ғасырдың Үнді тайпалары командасында бес нөмірлі ойыншы ретінде таңдалды. 2013 жылдың 11 қаңтарында оның туған қаласы Джуньдегі жергілікті футбол алаңы Лори Дейли алаңы деп аталды.