Кіріспе

Балық түрлері

Тынық мұхитының жыланбалығы (Chauliodus macouni) – Солтүк Тынық мұхитында кездесетін жыртқыш терең теңіз балығы. Олар әдетте 30 сантиметрге дейін (1 фут) жетеді және терең теңіз гигантизмінің мысалы саналады. Тынық мұхитының жыланбалығының ұзындығы мен салмағы арасындағы байланыс жынысына қарай өзгереді, аналықтары әдетте аталықтарынан ұзын және ауыр болады.

Сипаттама

Тынық мұхитының жыланбалығы өз өлшеміне қарағанда ең қатыгез теңіз балықтарының бірі саналады. Олар тірі кезінде жарықтандырылған қою күміс-көк түсті, ақшыл қанаттарымен кездеседі. Сонымен қатар, олар көк қанаттары бар ашық қара түсті де болуы мүмкін. Тынық мұхитының жыланбалығының түсін анықтайтын өте қара тері, айналасындағы биолюминесценцияның шағылысуын азайтып, терең теңізде жақсы жасыруға көмектеседі. Бұл өте қара тері жыланбалықтың денесінен шағылысатын жарықтың мөлшерін азайтады, терідегі меланосомалар арқылы жарықты шашыратады, олар шағылысуды азайту үшін жақсартылған. Жыланбалықтың аузы мен тістерінің қисықтығына қарап, оны оңай тануға болады. Тынық мұхитының жыланбалығының тістері тым ұзын болғандықтан, оның жақ сүйегі сыртқа қарай созылып, тістері аузынан шығып тұрады. Осы тістер жыланбалықтың көзінің жанында орналасқан. Бұл тістер жыланбалықтың балықтарды өлтіру құралы, ол жоғары жылдамдықпен олжасына жүзіп, оны тіске басады. Тынық мұхитының жыланбалығының жауыры үлкен өлшемдегі олжаны қабылдау үшін икемді. Сонымен қатар, оның икемді бас сүйегі шабуыл жасағанда жоғары қарай бұрылуына және үлкен олжаны жұтуына мүмкіндік береді. Жоғары жылдамдықты соқтығысулар мен тістеу күші жыланбалықтың жоғары соққыға бейімделуіне әкелді. Басының артындағы омыртқалар ауа қаптамасы сияқты соққыны жұмсарту үшін қолданылады. Олар күн сәулесі аз түсетін аймақтарда жақсы маневр жасайды. Бұл родопсин деп аталатын, трансмембраналық опсин протеині мен ретинадан тұратын таяқшалардағы протеинге байланысты. Жыланбалықта жүзу қабысы жоқ және оның желе тәрізді тіндерінде көп мөлшерде қышқыл гликозаминогликандар бар, олардың жүзу механизмі ретінде қолданылуы мүмкін деп болжанады.

Аң аулау және тамақтандыру

Тынық мұхитындағы жыланбалықтар да түнде балықпен қоректену үшін тік бойымен көшіп жүретін терең теңіз балықтарының бірі болып табылады. Бұл қоректену механизмі күндізгі тік көші-қон (DVM) деп аталады. Жыланбалықтар көбінесе бос асқазандарымен ұсталады. Жыланбалықтың рационында миктофидтер және жіңішке тісті балықтар басым. О'Дэйдің (1973) сөзіне сәйкес, люминесценттік көлеңкелер балықтарға жұптасуға, аулау кезінде арақашықтықты сақтауға, өз түрлестерінің топтасуын қамтамасыз етуге, ықтимал жыртқыштарды өздерінің үлкен өлшемдерімен ескертуге немесе оларды уақытша соқыр ету арқылы жыртқыштардан қашуға көмектеседі. Алайда, бұл функциялар әлі де болжамды болып қала береді. Фотофор Тынық мұхиты жыланбалығының арқалық қанатында орналасқан. Фотофор биолюминесценцияны пайдаланып, жарық шығару арқылы жемді қызықтырады. Жем, балық аулауға арналған жалқа сияқты, жыпылықтайтын жарыққа тартылады. Арқалық қанаттағы созылған фотоформен қатар, жыланбалықтың денесінің бүйірінде де және астында да фотофорлары бар. Астыңғы жарықтар төменнен балықтарды жасыруға көмектеседі. Фотофор сондай-ақ байланыс құралы ретінде де қызмет етеді; жыланбалық оны жұптасқа сигнал беру үшін немесе аймақтағы ықтимал бәсекелестерді қорқыту үшін пайдаланады. Тынық мұхиты жыланбалығы аң аулау тактикасы үшін нашар көріну және қараңғылықты пайдаланады. Тынық мұхиты жыланбалығы қараңғыда қозғалмай тұрып, тамағы келгенше басын жоғары-төмен қозғалтып, жыпылықтайтын жалқасын шайқап тұрады. Олардың асқазаны өте үлкен, және олардың негізгі метаболизмінің деңгейі төмен, бұл оларға бірнеше күн тамақсыз жүруге және қоректік заттарды жинақтауға мүмкіндік береді. Шағылысу жыл бойы жүзеге асады деп есептеледі, бірақ қаңтар және наурыз айларында жас дернәсілдердің саны артады. Туған кезде баласы шамамен алты миллиметрге жетеді. Балалар есейгенше өздерін қорғауға тиіс. Эпуральді хондроциттер қаудалық қанат иілуінен кейін пайда болады және дамиды.

Паразиттер

Тынық мұхитындағы жыланбалықтың бір ғана құрамы анықталған паразиті бар. 2018 жылы Сусуму Оцука, Дхугал Дж. Линдсей және Кунихико Изава Жапонияның Суруга шығанағының терең суларынан ұсталған Тынық мұхиты жыланбалығын қоздырған, жұмыртқасы бар бір ғана аналықтан Protosarcotretes nishikawai деген жаңа туыс пен түрді сипаттады. Авторлардың сөзіне сүйенсек, жаңа туыс пленеллі копеподтардың бірінші-төртінші аяқтарындағы ең алғашқы белгілерге ие болған. Табылған паразит балықтың оң көзіне жабысқан, және бұл осы түрдің тіркелген жалғыз жағдайы болып табылады. Тынық мұхитындағы жыланбалықтар табиғи ортада 15-40 жылға дейін өмір сүреді. Кейбір түрлері ұсталған, бірақ олар өлер алдында бірнеше сағатқа ғана тірі қалды.