Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Инозин қышқылы немесе инозин монофосфаты (IMP) – нуклеотид (яғни, нуклеозид монофосфаты). Дәмді күшейту үшін кеңінен қолданылады, көбінесе тауық өнімдерінен немесе басқа ет өнеркәсібінің қалдықтарынан алынады. Инозин қышқылы метаболизмде маңызды рөл атқарады. Бұл гипоксантиннің рибонуклеотиді және пурин нуклеотидтерін синтездеу кезінде түзілетін алғашқы нуклеотид. Ол сондай-ақ АМФ деаминаза ферменті арқылы аденозин монофосфатының деаминациялануы нәтижесінде де пайда болуы мүмкін. Инозинге гидролизделген. *Saccharomyces cerevisiae* ішінде YJR069C генімен кодталған және (d)ITPase және (d)XTPase активтілігін қамтитын дезоксирибонуклеозид трифосфат пирофосфогидролаза ферменті инозин трифосфатын (ITP) гидролиздейді, нәтижесінде пирофосфат және IMP бөлінеді. Инозин қышқылының маңызды туындылары – нуклеин қышқылдарында кездесетін пурин нуклеотидтері және бұлшық еттер мен басқа тіндерде химиялық энергияны сақтау үшін қолданылатын аденозин трифосфаты. Тамақ өнеркәсібінде инозин қышқылы және оның тұздары, мысалы, динатрий инозинаты дәмді күшейту үшін қолданылады. Ол E630 E нөмірімен танылады.
Inosinic acid or inosine monophosphate (IMP) is a nucleotide (that is, a nucleoside monophosphate). Widely used as a flavor enhancer, it is typically obtained from chicken byproducts or other meat industry waste. Inosinic acid is important in metabolism. It is the ribonucleotide of hypoxanthine and the first nucleotide formed during the synthesis of purine nucleotides. It can also be formed by the deamination of adenosine monophosphate by AMP deaminase. It can be hydrolysed to inosine. The enzyme deoxyribonucleoside triphosphate pyrophosphohydrolase, encoded by YJR069C in Saccharomyces cerevisiae and containing (d)ITPase and (d)XTPase activities, hydrolyzes inosine triphosphate (ITP) releasing pyrophosphate and IMP. Important derivatives of inosinic acid include the purine nucleotides found in nucleic acids and adenosine triphosphate, which is used to store chemical energy in muscle and other tissues. In the food industry, inosinic acid and its salts such as disodium inosinate are used as flavor enhancers. It is known as E number reference E630.
Инозинат синтезі
Инозинат синтезі күрделі, 5 фосфорибозил-1-пирофосфаттан (PRPP) басталады. IMP синтезіне қатысатын ферменттер жасушада көпферментті кешен құрайды. Дәлелдер көпфункционалды ферменттердің бар екенін көрсетеді, олардың кейбіреулері жол бойындағы тізбектелмеген қадамдарды катализдейді.
The inosinate synthesis is complex, beginning with a 5 phosphoribosyl 1 pyrophosphate (PRPP). Enzymes taking part in IMP synthesis constitute a multienzyme complex in the cell. Evidence demonstrates that there are multifunctional enzymes, and some of them catalyze non sequential steps in the pathway.
Басқа пурин нуклеотидтерінің синтезі
Бірнеше қадам ішінде инозинат AMP немесе GMP-ға айналады. Екі қосылыс та РНК нуклеотидтері болып табылады. GMP инозинаттың ксантилатқа (XMP) тотығуы арқылы түзіледі, содан кейін 2-көміртекке амин тобы қосылады. Инозинат тотығудағы сутегін қабылдаушы NAD+ болып табылады. Ақырында, 2-көміртек АТФ молекуласын жұмсау арқылы амин тобын қосады (соның нәтижесінде АМФ+2Pi түзіледі). АМФ синтезіне GTP қажет болса, GMP синтезі АТФ-ты пайдаланады. Бұл айырмашылық маңызды реттеу мүмкіндігін ұсынады.
Within a few steps inosinate becomes AMP or GMP. Both compounds are RNA nucleotides. GMP is formed by the inosinate oxidation to xanthylate (XMP), and afterwards adds an amino group on carbon 2. Hydrogen acceptor on inosinate oxidation is NAD+. Finally, carbon 2 gains the amino group by spending an ATP molecule (which becomes AMP+2Pi). While AMP synthesis requires GTP, GMP synthesis uses ATP. That difference offers an important regulation possibility.
Пурин нуклеотидтер биосинтезін реттеу
Инозинат және көптеген басқа молекулалар 5 фосфорибосиламиннің 5 фосфорибозил 1 пирофосфаттан (PRPP) синтезін тежейді, соның салдарынан реакцияны катализдейтін фермент – глутамин 5 фосфорибозил 1 пирофосфат амидотрансферазасы бұзылады. Яғни, инозинат деңгейі жоғары болғанда, глутамин 5 фосфорибозил 1 пирофосфат амидотрансферазасы тежеледі де, осының нәтижесінде инозинат деңгейі төмендейді. Сонымен қатар, аденолат және гуанилат та өндірілмейді, ал бұл РНК синтезінің осы екі маңызды РНК нуклеотидтерінің жетіспеуінен толық аяқталмауына себеп болады.
Inosinate and many other molecules inhibit the synthesis of 5 phosphoribosylamine from 5 phosphoribosyl 1 pyrophosphate (PRPP), disabling the enzyme that catalyzes the reaction: glutamine 5 phosphoribosyl 1 pyrophosphate amidotransferase. In other words, when levels of inosinate are high, glutamine 5 phosphoribosyl 1 pyrophosphate amidotransferase is inhibited, and, as a consequence, inosinate levels decrease. Also, as a result, adenylate and guanylate are not produced, which means that RNA synthesis cannot be completed because of the lack of these two important RNA nucleotides.
Қолданбалар
Инозин қышқылы динатрий иннозинаты (E631), дикалий иннозинаты (E632) және кальций иннозинаты (E633) сияқты әртүрлі тұздарға айналуы мүмкін. Бұл үш қосылыс дәмді күшейту үшін қолданылады, әсіресе негізгі «умами» немесе дәмділік сезімін арттыруда олардың тиімділігі жоғары. Көбінесе олар сорпа, соустар мен дәмдеуіштерде еттің дәмін күшейту және теңгерлеу үшін пайдаланылады.
Inosinic acid can be converted into various salts including disodium inosinate (E631), dipotassium inosinate (E632), and calcium inosinate (E633). These three compounds are used as flavor enhancers for the basic taste umami or savoriness with a comparatively high effectiveness. They are mostly used in soups, sauces, and seasonings for the intensification and balance of the flavor of meat.