Кіріспе

Тайваньдық қорғаныс компаниясы Ұлттық Чунг Шан ғылым және технология институты (NCSIST;) – Тайвань мемлекеттік корпорациясы, бұрын Ұлттық қорғаныс министрлігінің қару-жарақ бюросының бөлігі, түрлі қару жүйелерін және екі мақсатта қолданылатын технологияларды әзірлеу, өндіру, қолдау және күтіп ұстау саласында жұмыс істейді. NCSIST Тайвань үкіметінің әскери ғылыми-зерттеу және жүйелерді интеграциялау орталығы ретінде қызмет етуі үшін құрылды. 2014 жылы ол Тайвань Үкіметіне тиесілі әкімшілік корпорацияға айналды. NCSIST өнімдерді әзірлеу, өндіру, жеткізу, толық өмірлік цикл бойында күтіп ұстау және техникалық қызмет көрсетумен айналысады. NCSIST американдық Қорғаныс жоғары технологиялық зерттеулер агенттігімен (DARPA) салыстырылатын функцияларды орындайды, бірақ сонымен қатар ғылыми-зерттеу және даму, интеграция және өндіріс келісімшарттарын алуда да бәсекелестікке қатысады. Әуе-ғарыш өнеркәсібін дамыту корпорациясымен бірге NCSIST Тайваньның екі ірі қорғаныс мердігерінің бірі саналады. Бұл әлемдегі ең ірі 100 қорғаныс компаниясының бірі. NCSIST-тің құрылысына дайындық 1965 жылы басталды, 1966 жылы Шиншин кампусының іргесі қаланды, ал институт 1969 жылы ресми түрде ашылды. Алғашқы жұмыстарға түрлі зымыран және радар жүйелері, сондай-ақ Тайвань Республикасының (РОК) әскери ұшақтары мен кемелері үшін жүйелерді интеграциялау кірді. NCSIST сонымен қатар әскери құрылыс саласында да белсенді жұмыс істеді және осы саламен айналысып келеді. АҚШ дипломатиялық тануын Қытай Республикасынан Қытай Халық Республикасына ауыстырғаннан кейін институт Тайвань билігі үшін одан да маңыздырақ болды, себебі Тайваньдық шенеуніктер АҚШ-ты сенімді қорғаныс серіктесі деп санамайтындығын сезінді. РОК Оңтүстік Вьетнамнан 9М14 «Малютка» зымырандарын алған. Оның көне конструкциясы және қарулы күштердің танкке қарсы қару-жараққа салған төмен басымдылығы салдарынан ол кеңінен қолданылмады. 1970 жылдардың ортасына қарай институтте 2000-ға жуық маман жұмыс істеді. 1980 жылдары институт Honeywell компаниясымен бірлесіп Тайваньдың Gearing класты эсминецтеріндегі ескірген MK 37 Gun Fire Control System жүйесін алмастыру үшін бөлінген ашық архитектуралы жауынгерлік жүйені жобалады. «Модульді жауынгерлік жүйе» (MCS) деп аталған бұл жүйе әлемдегі алғашқы ашық архитектуралы жауынгерлік жүйе болды және оңай жаңартылатын COTS компоненттерін қамтыды. Жүйеде қиындықтар болды, бірақ ол жұмыс істеді және архитектурасы, компьютері мен бағдарламалық қамтамасыз етілуі Тайваньда жасалғандықтан қолжетімді болды.

Қазіргі тарих

2014 жылы NCSIST үкімет шешімімен әкімшілік корпорацияға айналды, бұл оның құпиялылық кезеңін аяқтады және шетелдік корпорациялармен серіктестік орнатуға, жабдықтарды халықаралық деңгейде экспорттауға мүмкіндік берді. Жаңа корпоративтік директорлар кеңесі алғашқы отырысын 2014 жылдың 18 сәуірінде өткізді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің SM 1 зымырандық жүйесіне қолдау көрсетуі тоқтатылғаннан кейін NCSIST жүйеге қолдау көрсетуді, соның ішінде ауыстыруға арналған зымыран қозғалтқыштарын өндіруді өз міндетіне алды. 2017 жылы NCSIST "Вега жобасының" (織女星計畫) басталуын жариялады, мақсаты – F CK 1-дің ізбасары болатын отандық жойғыш ұшақты жасау. Жұмыс жалпы жобалау және қозғалтқыш өндірісі екі бөлікке бөлінді, өндіріс 2027 жылы басталуы тиіс. Қозғалтқыш F125XX деп аталды және 16 400 фунт күш (73 кН) қуатын өндіруі күтілуде. 2021 жылы NCSIST жобаның екі бөлігіндегі жұмыстар жоспардан озады және 2024 жылға дейін аяқталады деп мәлімдеді. 2017 жылы NCIST он екі жылдық үзілістен кейін Әбу-Дабидегі Халықаралық қорғаныс көрмесіне қайта қатысты. Көрмеде 39 экспонат ұсынылды. 2010 жылдың ортасында NCSIST AIDC және Қытай Республикасы Әуе күштерімен (ROCAF) бірлесіп F CK 1 негізіндегі озық жаттығу ұшағын жасады. AIDC жобаның бас мердігері, ал NCSIST қолдаушы рөл атқарады. Алғаш XT 5 Blue Magpie деп аталған, кейін T 5 Brave Eagle деп аталды. Ұшақ F CK 1 екі орындық нұсқасына негізделген, бірақ жанбайтын қозғалтқыштармен, үлкен отын сыйымдылығымен, жақсартылған қанат пішінімен және ішкі қару-жарақтың алынып тасталуымен ерекшеленеді. Бірінші прототип, A1, 2019 жылдың қыркүйек айында таныстырылды. 2023 жылдың соңына дейін 31 Brave Eagle ұшағы жасалды немесе сынақтан өтті. Жалпы тапсырыс 66 ұшаққа. NCSIST алғашқы отандық тайвандық автономиялық су астындағы аппаратын (AUV) әзірлеуге қатысады. 2019 жылы NCSIST 80 тонналық, 28 метрлік жоғары жылдамдықты катамаран зерттеу және сынақ кемесін – Glorious Star (光榮之星) іске қосты. Lungteh Shipbuilding компаниясының Йилан округіндегі кеме құрылыс кемежайында салынған бұл кеменің мақсаты – теңіз қару-жарақ жүйелерін зерттеу және әзірлеу процесін үдету. 2019 жылы Тайвань президенті Цай Ин Вэнь Қытайдың әскери күшінің және агрессивті саясатының күшеюіне жауап ретінде NCSIST-ке TK 3 және HF 3 қаруын жаппай өндіруді жеделдетуді тапсырды. Ракета өндірісін арттырумен қатар, президент NCSIST басшылығына талантты мамандарды дамытуға және отандық және шетелдік академиялық, өнеркәсіптік және үкіметтік ұйымдармен серіктестікті күшейтуге назар аударуды тапсырды. Ұзын қашықтықтық Yun Feng гиперкөлденең зымыранының жаппай өндірісі 2019 жылы басталды. 2019 жылы NCSIST Тайваньтағы алғашқы ұшқышсыз әуе кемесін сынау алаңын Мяоли округінде ашты. Сынақ алаңын NCSIST, Мяоли округі әкімдігі және Көлік және коммуникация министрлігі (Тайвань) бірлесіп басқарады. Алаңда 20 метрлік ұшу-қону жолағы бар және 150 кг дейін салмақты ұшқышсыз кемелерді сынауға арналған. Сондай-ақ, Asustek Computer Inc компаниясымен бұлтты сақтау, жасанды интеллект және заттар интернеті технологиясы бойынша ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. 2019 жылдың қарашасында NCSIST Glorious Star кемесінен жаңа қысқа қашықтықтық кемеге қарсы зымыранды сынақтан өткізді, оның салмағы Hsiung Feng II-ден әлдеқайда аз болғанымен, қашықтығы осыған тең деп хабарланды. 2020 жылдың наурыз айында NCSIST күндіз және түнде артиллериялық және БПҰ анықтау сынақтарын жүргізді, оларды Халықтық азаттық армиясының әскери-теңіз күштерінің Хсян Ян Хунг класындағы зерттеу кемесі бақылады. 2020 жылдың сәуірінде Чанг Чун Чен (張忠誠) Гао Чун Хсингті (杲中興) NCSIST президенті лауазымынан алмастырды. Гао Жасырын ұлттық қауіпсіздік туралы ақпаратты қорғау туралы заңды қасақана дұрыс түсіндірмегені үшін сынға ұшырады. Чанг Чун Ченг – қару-жарақ басқармасында және біріктірілген логистикалық қолбасшылығында қызмет еткен зейнеткер генерал-майор. 2021 жылы Тайвань әскері NCSIST-тен 50 ұшқышсыз тікұшақты 2022 жылдың бірінші тоқсанына дейін жеткізуге тапсырыс берді. 2021 жылы NCSIST директорының орынбасары Ленг Чин Хсу Тайвань парламентіне NCSIST-те бұрын жарияланбаған үш ұзын қашықтықты зымыран әзірленіп жатқанын мәлімдеді. Қорғаныс министрі Чиу Куо Ченг NCSIST-тің мұндай қарулар бойынша жұмысы тоқтамағанын және басымдыққа ие болып қалатынын қосты. 2021 жылдың мамыр айында Тайвань әскери-теңіз күштері NCSIST-тен жағалауға орналасқан орта және ұзақ қашықтықты теңіздік бақылау радарларының жаңа сериясын тапсырыс берді. 2021 жылдың тамызында Әуе күштері TC 2 ұшағының ұзартылған нұсқасын NCSIST-тен 250-300 данаға тапсырыс бергені хабарланды, бір данасының құны 30 миллион NT$ (1,07 миллион АҚШ доллары) құрады. 2021 жылдың қыркүйек айында Тайвань заң шығарушыларының делегациясы NCSIST-ке сапар жасады, осыған дейін отандық қару-жарақ сатып алуға арналған 240 миллиард NT$ (8,63 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі арнайы бюджетті мақұлдағаннан кейін. 2022 жылы SIPRI NCSIST-ті әлемдегі ең ірі 100 қару-жарақ өндірушінің тізіміне енгізді, 60-шы орынды иеленді, 2022 жылғы операциялық табысы 2 миллиард АҚШ доллары және 2023 жылғы күтілетін операциялық табысы 4 миллиард АҚШ доллары құрады.

ҚҰҚ

Институт "салқын соғыс" кезінде ядролық қару жасады. 1967 жылы CSIST-тің Ядролық Энергияны Зерттеу Институтының (INER) басшылығымен ядролық қару бағдарламасы басталды. Халықаралық Атом Энергиясы Агенттігі Қытай Республикасының (ROC) қаруға қолданылатын плутоний өндіруге тырысқандығының дәлелдерін тапқаннан кейін, Тайбэй 1976 жылдың қыркүйегінде АҚШ-тың қысымымен ядролық қару бағдарламасын таратуға келісті. Ядролық реактор көп ұзамай тоқтатылды және плутонийдің көп бөлігі АҚШ-қа қайтарылды, бірақ INER-дегі ядролық зерттеулер жөніндегі директорының орынбасары полковник Чанг Сяньи 1987 жылдың желтоқсанында АҚШ-қа қашып өтіп, қылмыстық құжаттарды ұсынғаннан кейін құпия бағдарлама ашылды. Қазіргі таңда ядролық қару бағдарламасы жүргізіліп жатыр деген ешқандай мәлімдеме жоқ.

Басқа қару жүйелері

Thunderbolt 2000 (LT 2000): жергілікті деңгейде әзірленген MLRS. Kung Feng 6 (KF 6): жергілікті деңгейде жасалған MLRS. Kestrel 2015 жылы ROCMC қатарына қабылданды. Kestrel платформасы танкіге қарсы басқарылатын зымыран жүйесін әзірлеу үшін бастапқы платформа ретінде қолданылады. XTR 101/102: 20 мм автоматты жақын қорғаныс құрылғылары. 2013 жылдың қыркүйегінде прототиптері көрсетілді. 2015 жылы алғаш рет көрмеге қойылды. CS/MPQ 90 Bee Eye: SHORAD батареяларын қолдау үшін қысқа және орташа қашықтықтағы көп функциялы AESA радары. Теңіз күштерінде де қолданылуы жоспарлануда. Бистатикалық радар жүйесі. Екі жүйе 2018 жылы қабылданып, сынақтарда жақсы нәтиже көрсетсе, 2020 жылы жаппай өндіріс басталады. 2021 жылы Пэнхуға жеткізілген одан да жетілдірілген нұсқасы байқалды. AV2 Ұзақ қашықтықтағы Chaff зымыраны: Кеменің өзін-өзі қорғануы үшін қолданылатын Chaff зымыраны. 2.75 дюймдік зымыран: AH 64, OH 58D, F 5E/F, F 16, P 3 Orion және т.б. ұшақтарында қолданылатын 2.75 дюймдік авиациялық зымыран. Mk4 және Mk66 екі нұсқасы бар. CAPTOR минасы: No. 1 Ван Сяң CAPTOR минасы деп белгіленген. CAPTOR миналарында торпеда және нысана алу жүйесі бар. WSM II деп аталатын, терең суларда қолдануға арналған интеллектуалды мина. Жағаға бекітілген мина: Ағынға бекітіліп, ағынмен қозғалатын қашықтан басқарылатын немесе автоматты мина.

Ұйым

Институт алты зерттеу бөліміне және бес орталыққа бөлінген. Зерттеу бөлімдері жобаға бағытталған және негізгі ғылыми зерттеулерді жүргізеді. 2022 жылы Пингтунгтегі NCSIST-тің Цзюпен кешеніндегі жергілікті құрастырылған жанармай зауыты аяқталды. Бұл нысан зымырандар мен ракеталардың өндірісін ұлғайтуға мүмкіндік береді.