BAE Systems: Британияның қорғаныс және әскери-өнеркәсіптік кешені

Кіріспе

Британдық қорғаныс, қауіпсіздік және аэроғарыш компаниясы

BAE Systems plc – Лондон қаласында орналасқан британдық көпұлтты аэроғарыш, қорғаныс және ақпараттық қауіпсіздік компаниясы. 2017 жылы Ұлыбританиядағы ең ірі өндіруші болып табылады. Ол Еуропадағы ең ірі қорғаныс мердігері және 2021 жылғы кіріске сәйкес, әлемдегі жетінші ірі компания. Оның ең ірі операциялары Ұлыбританияда және АҚШ-та, оның BAE Systems Inc. еншілес компаниясы АҚШ Қорғаныс министрлігіне ең ірі алты жеткізушінің бірі. Оның келесі ірі нарықтары – Сауд Арабиясы, одан кейін Австралия; басқа да ірі нарықтар – Канада, Жапония, Үндістан, Түркия, Катар, Оман және Швеция. Компания көптеген танымал британдық ұшақтар, қорғаныс электроникасы және әскери кемелер өндірушілерінің мұрагері. Алдыңғы компаниялар Comet әлемдегі алғашқы коммерциялық реактивті ұшағын, Harrier "jump jet" – әлемдегі алғашқы тік ұшып/қысқа ұшып-қону (VTOL) ұшағын, Sea Harrier FA2 ұшақтарында қолданылған және Eurofighter CAPTOR радарының негізін құраған "жаңашыл" Blue Vixen радарын, сондай-ақ Aérospatiale компаниясымен бірлесіп Concorde үстіркілді ұшағын жасады. British Aerospace – азаматтық және әскери ұшақтар өндіруші, сондай-ақ әскери құрлықтағы жүйелерді жеткізуші. Компания Ұлыбританиядағы ұшақ өндірушілердің Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі бірігуінің нәтижесінде құрылды. British Aerospace 1977 жылғы 29 сәуірде British Aircraft Corporation (BAC), Hawker Siddeley Group және Scottish Aviation компанияларының бірігуі арқылы құрылды. Marconi Electronic Systems – британдық инженерлік фирма General Electric Company (GEC) компаниясының қорғаныс еншілес компаниясы, ол негізінен әскери жүйелерді интеграциялаумен, сондай-ақ теңіз және құрлық жүйелерімен айналысады. Marconi компаниясының тарихы 1897 жылы құрылған Гульельмо Марконидің сымсыз телеграф және сигнал компаниясына дейін жетеді. GEC 1968 жылы English Electric (оның ішінде Marconi) компаниясын сатып алды және содан кейін Marconi брендін қорғаныс бизнесінде (GEC Marconi және кейіннен Marconi Electronic Systems ретінде) пайдаланды. GEC компаниясының қорғаныс саласындағы тарихы Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін, соғысқа оның қосқан үлесі радио және шамдарды қамтиды. Екінші дүниежүзілік соғыс бұл позицияны нығайтты, өйткені компания радарға арналған қуыс магнитрон сияқты маңызды технологиялық жетістіктерге қатысты. 1945 және 1999 жылдар аралығында GEC Marconi/Marconi Electronic Systems әлемдегі ең маңызды қорғаныс мердігерлерінің бірі болды. GEC компаниясының қорғанысқа байланысты ірі сатып алуларына 1967 жылы Associated Electrical Industries, 1985 жылы Yarrow Shipbuilders, 1990 жылы Ferranti компаниясының қорғаныс бизнесінің бір бөлігі және 1999 жылы Kværner Govan кірді. 1998 жылдың маусым айында MES ірі американдық қорғаныс мердігері Tracor компаниясын 830 миллион фунт стерлингке (шамамен 1,4 миллиард АҚШ долларына) сатып алды.

BAE Systems plc is a British multinational aerospace, defence and information security company, based in London, England. It is the biggest manufacturer in Britain as of 2017. It is the largest defence contractor in Europe and the seventh largest in the world based on applicable 2021 revenues. Its largest operations are in the United Kingdom and in the United States, where its BAE Systems Inc. subsidiary is one of the six largest suppliers to the US Department of Defense. Its next biggest markets are Saudi Arabia, then Australia; other major markets include Canada, Japan, India, Turkey, Qatar, Oman and Sweden. The company is the successor to many of the most famous British aircraft, defence electronics and warship manufacturers. Predecessor companies built the Comet, the world's first commercial jet airliner; the Harrier "jump jet", the world's first operational vertical/short take off and landing (VTOL) aircraft; the "groundbreaking" Blue Vixen radar carried by Sea Harrier FA2s and which formed the basis of the Eurofighter's CAPTOR radar; and co produced the Concorde supersonic airliner with Aérospatiale. British Aerospace was a civil and military aircraft manufacturer, as well as a provider of military land systems. The company had emerged from the massive consolidation of UK aircraft manufacturers since World War II. British Aerospace was formed on 29 April 1977, by the nationalisation and merger of the British Aircraft Corporation (BAC), the Hawker Siddeley Group and Scottish Aviation. Marconi Electronic Systems was the defence subsidiary of British engineering firm the General Electric Company (GEC), dealing largely in military systems integration, as well as naval and land systems. Marconi's heritage dates back to Guglielmo Marconi's Wireless Telegraph & Signal Company, founded in 1897. GEC purchased English Electric (which included Marconi) in 1968 and thereafter used the Marconi brand for its defence businesses (as GEC Marconi and later Marconi Electronic Systems). GEC's own defence heritage dates back to World War I, when its contribution to the war effort included radios and bulbs. World War II consolidated this position, as the company was involved in important technological advances, notably the cavity magnetron for radar. Between 1945 and 1999, GEC Marconi/Marconi Electronic Systems became one of the world's most important defence contractors. GEC's major defence related acquisitions included Associated Electrical Industries in 1967, Yarrow Shipbuilders in 1985, parts of Ferranti's defence business in 1990, and Kværner Govan in 1999. In June 1998, MES acquired Tracor, a major American defence contractor, for £830 million (about US$1.4 billion).

Құрылу

1997 жылы американдық корпорациялар Boeing және McDonnell Douglas бірігуі, 1995 жылы әлемдегі ең ірі қорғаныс мердігері Lockheed Martin компаниясы құрылғаннан кейін, еуропалық қорғаныс компанияларына бірігу үшін күшті қысым жасады. 1997 жылдың маусым айында British Aerospace Defence басқарушы директоры Джон Уэстон: «Еуропа АҚШ-тың бюджетінің жартысынан да аз қаражатқа үш есе көп мердігерлерді ұстап тұр» деді. Еуропалық үкіметтер өздерінің қорғаныс өндірушілерін «Еуропалық аэроғарыш және қорғаныс компаниясы» деген жалғыз бір құрылымға біріктіруді қалады. 1995 жылдан бері British Aerospace және неміс әуе-ғарыш және қорғаныс компаниясы DaimlerChrysler Aerospace (DASA) халықаралық әуе-ғарыш және қорғаныс компаниясын құруға мүдделі екені айтылды. Екі компания Еуропаның тағы бір ірі әуе-ғарыш компаниясы Aérospatiale-ді де қосуды жоспарлады, бірақ тек оны жекешелендіргеннен кейін ғана. Бұл интеграцияның бірінші қадамы – Airbus консорциумын (British Aerospace, DASA, Aérospatiale және Construcciones Aeronáuticas SA) біріктірілген компанияға айналдыру болды; осы мақсатта British Aerospace және DASA Aérospatiale-дің қарсылығына қарсы бірікті. Airbus-тан басқа, British Aerospace және DASA Panavia Tornado және Eurofighter Typhoon ұшақ жобаларында да серіктес болды. 1998 жылдың шілдесінде British Aerospace және DASA арасында бірігу туралы келісімдер басталды, сол кезде Aérospatiale Matra компаниясымен бірігуі және француз үкіметінің үлесінің азаюы туралы хабарланды, бұл француздық қатысудың күшеюіне себеп болды. British Aerospace төрағасы Ричард Эванс пен DASA бас директоры Юрген Шремпп бірігу туралы келісімге келді. Сонымен қатар, GEC де қорғаныс өнеркәсібін шоғырландыруға қатысуға қысым көрсетіліп жатты. 1996 жылы Джордж Симпсонның GEC басқарушы директоры болып тағайындалғаны туралы хабарлаған The Independent газеті: «Кейбір сарапшылар Симпсонның BAe компаниясы туралы ішкі білімі, GEC-тің ұзақ уақыттан бері айтылып келе жатқан ұсынысы, оның тағайындалуына түйін тікелей себеп болды деп санайды. GEC BAe компаниясымен бірлесіп АҚШ-тың алып ұйымдарымен бәсекелесу үшін ұлттық «чемпион» қорғаныс тобын құруды қалайды» деді. 1998 жылдың 22 желтоқсанында GEC MES-ті сатуға ұсынған кезде British Aerospace DASA-мен бірігуден бас тартып, британдық бәсекелесін сатып алуға бейімделді. British Aerospace және MES бірігуі 1999 жылдың 19 қаңтарында жарияланды. Эванс 2004 жылы американдық қорғаныс мердігерінің MES-ті сатып алып, British Aerospace және DASA-ға қарсы шығу қаупінен қорқып қалғанын айтты. Мысалы, Eurofighter ұшағын жасаушы және ұшақтың көптеген электрондық жүйелерін жеткізуші компанияны біріктіру; British Aerospace MES-тің ең ірі тұтынушысы болды. Ал DASA бірігу туралы келісімдердің бұзылуына жауап ретінде Aérospatiale-мен бірігіп, Еуропалық аэроғарыш, қорғаныс және ғарыш компаниясын (EADS) құрды, бұл көлденең интеграция болды. BAE Systems Сауда және өнеркәсіп министрлігіне 17 міндеттеме берді, бұл бірігуді Монополиялар және бірігулер комиссиясына жіберуге жол бермеді. Бұл негізінен біріктірілген компанияның сыртқы компанияларға еншілес компанияларымен тең құқықта қосалқы келісімшарттар жасауын қамтамасыз ету үшін жасалды. Тағы бір талап – бұрынғы British Aerospace және MES командаларын қорғаныс жобаларында, мысалы, Бірлескен шабуыл ұшағы (JSF) жобасында бөліп ұстау болды. 2007 жылы үкімет «жағдайдың өзгеруіне» байланысты BAE Systems-ті он міндеттемеден босатуға келіскенін мәлімдеді. BAE Systems British Aerospace жекешелендірілген кезде құрылған Ұлыбритания үкіметіне тиесілі «алтын» үлесті мұра етті. Бұл ерекше үлес компанияның жарғысының кейбір бөліктерін Мемлекеттік хатшының рұқсатысыз өзгертуге тыйым салады. Осы жарғылар бойынша шетелдік тұлға немесе бірлесіп әрекет ететін тұлғалар компанияның акцияларының 15%-нан астамын иеленуге құқылы емес.

The 1997 merger of American corporations Boeing and McDonnell Douglas, which followed the formation in 1995 of Lockheed Martin, the world's largest defence contractor, increased the pressure on European defence companies to consolidate. In June 1997, British Aerospace Defence managing director John Weston commented "Europe is supporting three times the number of contractors on less than half the budget of the U. S." European governments wished to see the merger of their defence manufacturers into a single entity, a "European Aerospace and Defence Company". As early as 1995, British Aerospace and the German aerospace and defence company DaimlerChrysler Aerospace (DASA) were said to be keen to create a transnational aerospace and defence company. The two companies envisaged including Aérospatiale, the other major European aerospace company, but only after its privatisation. The first stage of this integration was seen as the transformation of Airbus from a consortium of British Aerospace, DASA, Aérospatiale and Construcciones Aeronáuticas SA into an integrated company; with this aim British Aerospace and DASA were united against the various objections of Aérospatiale. As well as Airbus, British Aerospace and DASA were partners in the Panavia Tornado and Eurofighter Typhoon aircraft projects. Merger discussions began between British Aerospace and DASA in July 1998, just as French participation became more likely with the announcement that Aérospatiale was to merge with Matra and emerge with a diluted French government shareholding. A merger was agreed between British Aerospace chairman Richard Evans and DASA CEO Jürgen Schrempp. Meanwhile, GEC was also under pressure to participate in defence industry consolidation. Reporting the appointment of George Simpson as GEC managing director in 1996, The Independent said "some analysts believe that Mr Simpson's inside knowledge of BAe, a long rumoured GEC bid target, was a key to his appointment. GEC favours forging a national 'champion' defence group with BAe to compete with the giant US organisations." When GEC put MES up for sale on 22 December 1998, British Aerospace abandoned the DASA merger in favour of purchasing its British rival. The merger of British Aerospace and MES was announced on 19 January 1999. Evans stated in 2004 that his fear was that an American defence contractor would acquire MES and challenge both British Aerospace and DASA. for example combining the manufacturer of the Eurofighter with the company that provided many of the aircraft's electronic systems; British Aerospace was MES's largest customer. In contrast, DASA's response to the breakdown of the merger discussion was to merge with Aérospatiale to create the European Aeronautic Defence and Space Company (EADS), a horizontal integration. Seventeen undertakings were given by BAE Systems to the Department of Trade and Industry which prevented a reference of the merger to the Monopolies and Mergers Commission. These were largely to ensure that the integrated company would tender sub contracts to external companies on an equal basis with its subsidiaries. Another condition was the "firewalling" of former British Aerospace and MES teams on defence projects such as the Joint Strike Fighter (JSF). In 2007 the government announced that it had agreed to release BAE Systems from ten of the undertakings due to "a change in circumstances". BAE Systems inherited the UK government owned "golden" share that was established when British Aerospace was privatised. This unique share prevents amendments of certain parts of the company's Articles of Association without the permission of the Secretary of State. These Articles require that no foreign person or persons acting together may hold more than 15% of the company's shares.

2000 жылдар

BAE Systems компаниясының алғашқы жылдық есебінде Airbus, әскерилерге қолдау көрсету және әуе, құрлық және теңіз қолданысына арналған интеграцияланған жүйелер өсудің басты салалары ретінде көрсетілді. Компания АҚШ-та кеңейіп, Еуропадағы консолидация процесіне қатысуға ниетті екенін де мәлімдеді. BAE Systems 2001 жылды еуропалық бірлескен кәсіпорындары үшін «маңызды жыл» деп атады, олар айтарлықтай қайта ұйымдастырылды. Компания АҚШ-та кеңейтудің себебін былай түсіндірді: «Бұл ең ірі қорғаныс нарығы, шығындары Батыс Еуропа елдерінің жалпы шығындарынан шамамен екі есе көп. Ең маңыздысы, АҚШ-тың ғылыми-зерттеу және әзірлемелерге жұмсайтын қаражаты Батыс Еуропадан әлдеқайда жоғары». Дик Олвер 2004 жылдың шілдесінде төраға болып тағайындалғаннан кейін компанияның бизнесін қарау жөнінде тапсырма берді, нәтижесінде Еуропадағы қосымша сатып алулар мен бірлескен кәсіпорындар тоқтатылып, АҚШ-та кеңейту мен инвестицияларға «стратегиялық басымдық» берілді. Сондай-ақ, 2004 және 2005 жылдары жасалған екі сатып алу арқасында BAE жер жүйелерін жеткізуші компаниядан әлемдегі екінші ірі компанияға айналды. Financial Times бұл стратегиялық өзгерісті «ерекше» деп сипаттады. 2008 жылдан 2011 жылдың басына дейін BAE үкіметтердің «соғыс кемелері мен танктер сияқты дәстүрлі қорғаныс тауарларына» жұмсайтын қаражатының азаюын ескере отырып, стратегиялық өзгеріс ретінде бес киберқауіпсіздік компаниясын сатып алды. 2000 жылы BAE Systems/Matra компаниясының бірлескен кәсіпорны Matra Marconi Space, DASA компаниясының ғарыш бөлімшесімен бірігіп, Astrium құрылды. 2003 жылдың 16 маусымында BAE Astrium-дағы 25% үлесін 84 миллион фунт стерлингке сатты, бірақ компанияның зиянға ұшырауына байланысты BAE Systems «қайта құрылымдауға» бірдей сомада инвестиция жасады. BAE Systems сәуір айында BAE Systems Canada компаниясының 54% көпшілік үлесін 310 канад долларына (2010 жылдың желтоқсанына қарай шамамен 197 миллион фунт стерлинг) сатты. 2001 жылдың қарашасында компания Вудфордтағы Avro Regional Jet (Avro RJ) өндіріс желісін жабық, ал ұшақ отбасының озық сериясы Avro RJX жобасы тоқтатылды, себебі бизнес «өмір сүруге жарамсыз» болды. Соңғы Avro RJ британдық азаматтық авиалайнердің соңғысы атанды. 2001 жылдың қарашасында BAE Thomson Marconi Sonar компаниясының 49,9% үлесін Thales компаниясына 85 миллион фунт стерлингке сатты. Кейіннен EADS (қазір Airbus SE) MBDA компаниясының толық бақылауын алуға қызығушылық танытқаны хабарланды, бірақ BAE Airbus-тан айырмашылығы MBDA «негізгі бизнес» екенін мәлімдеді. 2002 жылдың маусым айында BAE Systems TRW компаниясын сатып алу туралы келіссөздер жүргізіп жатқанын растады, бұл Northrop Grumman-ның 2002 жылдың ақпанында TRW үшін жасаған 4,1 миллиард фунт стерлингтік (шамамен 6 миллиард АҚШ доллары) жауыздық ұсынысына жауап ретінде болды. BAE Systems, Northrop және General Dynamics арасындағы бәсекелестік 1 маусымда Northrop-тың ұсынысын қабылдауымен аяқталды. 2002 жылдың 11 желтоқсанында BAE Systems Nimrod MRA4 теңіздік барлау/шабуыл ұшағы және жобалардың құнының жоғарылауына байланысты күтпеген пайда туралы ескерту жасады. 2003 жылдың 19 ақпанында BAE осы жобаларға байланысты 750 миллион фунт стерлингтік шығын жазды, ал Қорғаныс министрлігі (MoD) шығындардың тағы 700 миллион фунт стерлингін төлеуге келісті. 2000 жылы компания Nimrod келісім-шарты бойынша «ағымдағы келісім-шартты аяқтаудың барлық шығындарын жабу» үшін 300 миллион фунт стерлингтік «жоғалту» жазды. Нимрод жобасы 2010 жылғы Стратегиялық қорғаныс және қауіпсіздік сараптамасының (СҚҚЖ) аясында тоқтатылды. Ұлыбритания үкіметі «1985 жылғы Вестлендтік тікұшақ дауынан бері қорғаныс келісімшарттары бойынша ең қатал келіспеушіліктердің бірі» деп сипатталған кабинеттік даудан кейін 2003 жылдың шілдесінде 20 BAE Hawk жаттықтырушы ұшағына 24 опциямен 800 миллион фунт стерлингтік келісім жасады. Бұл келісім маңызды болды, өйткені ол Үндістанның 2004 жылдың наурызында 66 Hawk ұшағын сатып алу туралы 1 миллиард фунт стерлингтік тапсырысын жасауына ықпал етті. 2003 жылдың шілдесінде BAE Systems және Finmeccanica үш бірлескен кәсіпорын құруға ниетті екенін жариялады, олар Eurosystems деп аталады. Бұл компаниялар екі компанияның авиациялық, C4ISTAR және байланыс бизнесін біріктірді. Алайда компанияларды осылай біріктірудің қиындықтары ұсынысты қайта қарауға әкелді; BAE Systems компаниясының 2004 жылғы жылдық есебінде «Finmeccanica компаниясымен бұрын ұсынылған Еуросистемалық операцияның күрделілігін мойындап, біз қарапайым модельге көштік» деп жазылған. Бұл келісімнің негізгі бөлігі AMS-ті тарату және SELEX Sensors and Airborne Systems-ті құру болды; BAE Systems соңғысының 25% үлесін Finmeccanica-ға 400 миллион евроға (2007 жылға қарай шамамен 270 миллион фунт стерлинг) сатты. 2004 жылдың мамырында компания өзінің кеме жасау бөлімшелерін, BAE Systems Naval Ships және BAE Systems Submarines сатуды қарастырып жатқаны хабарланды. General Dynamics суасты кемелерін құрастыру мекемесін Барроу-ин-Фернесте сатып алуға ниеттенгені белгілі болды, ал VT Group Клайдтағы қалған кемежайларды сатып алуға қызығушылық танытты. 2004 жылдың 4 маусымында BAE Systems General Dynamics-ты Alvis Vickers компаниясын сатып алуда озып кетті, бұл Ұлыбританияның брондалған көліктердің басты өндірушісі. Alvis Vickers компаниясы BAE Systems Land Systems құру үшін компанияның RO Defence бөлімшесімен біріктірілді. Бұл бизнестің General Dynamics-пен салыстырғандағы шағын көлемін ескере отырып, BAE Systems басшылары General Dynamics-қа басты бәсекелес UDI (United Defense Industries) американдық қорғаныс компаниясын басты сатып алу нысаны ретінде анықтады. UDI, қазір BAE Systems Land and Armaments, жауынгерлік көліктерді, артиллериялық жүйелерді, теңіздік зеңбіректерді, зымыран ұшырғыштарын және дәлдікпен басқарылатын оқ-дәрілерді өндіреді. 2005 жылдың желтоқсанында BAE Systems өзінің неміс теңіз жүйелерінің еншілес компаниясы Atlas Elektronik-ті ThyssenKrupp және EADS компанияларына сатқанын жариялады. Financial Times бұл сатуды «арзанға сату» деп сипаттады, өйткені француздық Thales компаниясы 300 миллион евро ұсынды, бірақ неміс үкіметі ұлттық қауіпсіздік мақсатымен Atlas компаниясын сатып алуға тыйым салды. 2006 жылдың 31 қаңтарында компания BAE Systems Aerostructures компаниясын Spirit AeroSystems, Inc. компаниясына сатқанын жариялады, өйткені 2002 жылдан бері өзі «негізгі бизнес» санамайтын мүлікті сатуға ниеттенген. 2006 жылдың 18 тамызында Сауд Арабиясы 72 Eurofighter Typhoon ұшағын жеткізуге 6 миллиард фунт стерлингтен 10 миллиард фунт стерлингке дейін құны бар келісімге қол қойды. 2006 жылдың 10 қыркүйегінде компания 80 Royal Saudi Air Force Tornado IDS ұшағын жаңартуға 2,5 миллиард фунт стерлингтік келісім алды. BAE Systems компаниясының 2005 жылғы жылдық есебінде басымдықтардың бірі Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы технологиялық алмастың ұлғаюы болды. Бұл күш-жігердің назар орталығына F 35 (JSF) бағдарламасы айналды, Ұлыбританияның қорғаныс сатып алу министрі лорд Дрейсон сияқты министрлер Ұлыбритания технологияны алмастыру болмаса жобадан шығады деп мәлімдеді. 2006 жылдың 12 желтоқсанында лорд Дрейсон ұшақты пайдалану үшін «бұзылмайтын британдық басқару тізбегін» қамтамасыз ететін келісімге қол қойды. 2006 жылдың 22 желтоқсанында BAE Royal Air Force (RAF) Tornado ұшақтарының кепілді қолжетімділігін қамтамасыз етуге 947 миллион фунт стерлингтік келісім алды. 2007 жылдың мамырында компания өзінің еншілес компаниясы BAE Systems Inc. Armor Holdings компаниясын 2,3 миллиард фунт стерлингке (2007 жылға қарай шамамен 4,5 миллиард АҚШ доллары) сатып алатынын хабарлады және мәмілені 2007 жылдың 31 шілдесінде аяқтады. Компания тактикалық дөңгелекті көліктерді өндіруші және көлік құралдары мен жеке брондау жүйелері мен өмірге жарамдылық технологияларын ұсынатын компания еді. Әуелде серіктестік McLaren F1 машинасының аэродинамикасына, содан кейін көміртекті талшықтарға, сымсыз жүйелерге және жанармайды басқаруға бағытталды. BAE Systems серіктестікке қызығушылығының басты себебі McLaren-ның жоғары жылдамдықта құрастыру және жұмыс істеу процесін үйрену болды. Қорғаныс министрлігі (MoD) 2008 жылдың тамызында 3 миллиард фунт стерлингке дейін құны бар 15 жылдық оқ-дәрі келісімін жасады, ол Munition Acquisition Supply Solution (MASS) деп аталды. Келісім Ұлыбритания Қарулы күштерінің оқ-дәрісінің 80% қамтамасыз етіп, BAE-ны модера...

BAE Systems' first annual report identified Airbus, support services to militaries and integrated systems for air, land and naval applications as key areas of growth. It also stated the company's desire to both expand in the US and participate in further consolidation in Europe. BAE Systems described 2001 as an "important year" for its European joint ventures, which were reorganised considerably. The company has described the rationale for expansion in the US; "[it] is by far the largest defence market with spend running close to twice that of the Western European nations combined. Importantly, US investment in research and development is significantly higher than in Western Europe." When Dick Olver was appointed chairman in July 2004 he ordered a review of the company's businesses which ruled out further European acquisitions or joint ventures and confirmed a "strategic bias" for expansion and investment in the US. The review also confirmed the attractiveness of the land systems sector and, with two acquisitions in 2004 and 2005, BAE moved from a limited land systems supplier to the second largest such company in the world. This shift in strategy was described as "remarkable" by the Financial Times. Between 2008 and early 2011 BAE acquired five cybersecurity companies in a shift in strategy to take account of reduced spending by governments on "traditional defence items such as warships and tanks". In 2000 Matra Marconi Space, a joint BAE Systems/Matra company, was merged with the space division of DASA to form Astrium. On 16 June 2003 BAE sold its 25% share of Astrium for £84 million, however due to the lossmaking status of the company, BAE Systems invested an equal amount for "restructuring". BAE Systems sold its 54% majority share of BAE Systems Canada, an electronics company, in April for CA$310 (approx. £197 million as of December 2010). In November 2001, the company announced the closure of the Avro Regional Jet (Avro RJ) production line at Woodford and the cancellation of the Avro RJX, an advanced series of the aircraft family, as the business was "no longer viable". The final Avro RJ to be completed became the last British civil airliner. In November 2001 BAE sold its 49.9% share of Thomson Marconi Sonar to Thales for £85 million. Although EADS (now Airbus SE) was later reported to be interested in acquiring full control of MBDA, BAE said that, unlike Airbus, MBDA is a "core business". In June 2002, BAE Systems confirmed it was in takeover discussions with TRW, an American aerospace, automotive and defence business. This was prompted by Northrop Grumman's £4.1 billion (approx. US$6 billion c. 2002) hostile bid for TRW in February 2002. A bidding war between BAE Systems, Northrop and General Dynamics ended on 1 June when Northrop's increased bid of £5.1 billion was accepted. On 11 December 2002, BAE Systems issued a shock profit warning due to cost overruns of the Nimrod MRA4 maritime reconnaissance/attack aircraft and the projects. On 19 February 2003 BAE took a charge of £750 million against these projects and the Ministry of Defence (MoD) agreed to pay a further £700 million of the cost. In 2000 the company had taken a £300 million "loss charge" on the Nimrod contract which was expected to cover "all the costs of completion of the current contract". The troubled Nimrod project would ultimately be cancelled as part of the 2010 Strategic Defence and Security Review (SDSR). The UK government, following a cabinet row described as "one of the most bitter Cabinet disputes over defence contracts since the Westland helicopter affair in 1985", ordered 20 BAE Hawk trainer aircraft with 24 options in July 2003 in a deal worth £800 million. The deal was significant because it was a factor in India's decision to finalise a £1 billion order for 66 Hawks in March 2004. Also in July 2003 BAE Systems and Finmeccanica announced their intention to set up three joint venture companies, to be collectively known as Eurosystems. These companies would have pooled the avionics, C4ISTAR and communications businesses of the two companies. However the difficulties of integrating the companies in this way led to a re evaluation of the proposal; BAE Systems' 2004 Annual Report states that "recognising the complexity of the earlier proposed Eurosystems transaction with Finmeccanica we have moved to a simpler model". The main part of this deal was the dissolution of AMS and the establishment of SELEX Sensors and Airborne Systems; BAE Systems sold its 25% share of the latter to Finmeccanica for €400 million (approx. £270 million c. 2007) in March 2007. In May 2004, it was reported that the company was considering selling its shipbuilding divisions, BAE Systems Naval Ships and BAE Systems Submarines. It was understood that General Dynamics wished to acquire the submarine building facilities at Barrow in Furness, while VT Group was said to be interested in the remaining yards on the Clyde. On 4 June 2004, BAE Systems outbid General Dynamics for Alvis Vickers, the UK's main manufacturer of armoured vehicles. Alvis Vickers was merged with the company's RO Defence unit to form BAE Systems Land Systems. Recognising the lack of scale of this business compared to General Dynamics, BAE Systems executives soon identified the US defence company United Defense Industries (UDI), a major competitor to General Dynamics, as a main acquisition target. UDI, now BAE Systems Land and Armaments, manufactures combat vehicles, artillery systems, naval guns, missile launchers and precision guided munitions. In December 2005, BAE Systems announced the sale of its German naval systems subsidiary, Atlas Elektronik, to ThyssenKrupp and EADS. The Financial Times described the sale as "cut price" because French company Thales bid €300 million, but was blocked from purchasing Atlas by the German government on national security grounds. On 31 January 2006 the company announced the sale of BAE Systems Aerostructures to Spirit AeroSystems, Inc., having said as early as 2002 that it wished to dispose of what it did not regard as a "core business". On 18 August 2006 Saudi Arabia signed a contract worth £6 billion to £10 billion for 72 Eurofighter Typhoons, to be delivered by BAE Systems. On 10 September 2006 the company was awarded a £2.5 billion contract for the upgrade of 80 Royal Saudi Air Force Tornado IDSs. One of BAE Systems' major aims, as highlighted in the 2005 Annual Report, was the granting of increased technology transfer between the UK and the US. The F 35 (JSF) programme became the focus of this effort, with British government ministers such as Lord Drayson, Minister for Defence Procurement, suggesting the UK would withdraw from the project without the transfer of technology that would allow the UK to operate and maintain F 35s independently. On 12 December 2006, Lord Drayson signed an agreement which allows "an unbroken British chain of command" for operation of the aircraft. On 22 December 2006 BAE received a £947 million contract to provide guaranteed availability of Royal Air Force (RAF) Tornados. In May 2007 the company announced its subsidiary BAE Systems Inc. was to purchase Armor Holdings for £2.3 billion (approx. US$4.5 billion c. 2007) and completed the deal on 31 July 2007. The company was a manufacturer of tactical wheeled vehicles and a provider of vehicle and individual armour systems and survivability technologies. The partnership originally focused on McLaren's F1 car's aerodynamics, eventually moving on to carbon fibre techniques, wireless systems and fuel management. BAE Systems' main interest in the partnership was to learn about the high speed build and operations processes of McLaren. The MoD awarded BAE Systems a 15 year munitions contract in August 2008 worth up to £3 billion, known as Munition Acquisition Supply Solution (MASS). The contract guaranteed supply of 80% of the UK Armed Forces' ammunition and required BAE to modernise its munitions manufacturing facilities. BAE Systems expanded its intelligence and security business with the £531 million purchase of Detica Group in July 2008. It continued this strategy with purchases of Danish cyber and intelligence company ETI for approximately $210 million in December 2010, and Norkom Group PLC the following month for €217 million. The latter provides counter fraud and anti money laundering solutions to the global financial services industry where its software assists institutions to comply with regulations on financial intelligence and monitoring.

Airbus-тың үлесі

BAE Systems компаниясы British Aerospace компаниясының Airbus Industrie компаниясындағы үлесіне ие болды, ол Broughton және Filton қалаларындағы екі зауыттан тұрды. Бұл зауыттар Airbus ұшақтарының қанаттарын өндірді. 2001 жылы Airbus акционерлік қоғам ретінде Airbus SAS болып тіркелді. Жаңа компаниядағы 20% үлесінің орнына BAE Systems өзінің Airbus зауыттарының (Airbus UK деп белгілі) меншік құқығын жаңа компанияға берді. 2000 жылдан бастап BAE Systems компаниясы Airbus-тағы 20% үлесін сатуға ниетті екендігі бірнеше рет айтылса да, компания бұл мүмкіндікті жоққа шығарды. Алайда, 2006 жылдың 6 сәуірінде компания өзінің үлесін сатуға келісімін берді, ол кезде ол "сақтықпен бағаланған" 2,4 миллиард фунт стерлингке тең еді. Бейресми келіссөздердің баяу жүргеніне байланысты BAE Systems өзінің сатып алу опциясын пайдаланды, нәтижесінде Rothschild инвестициялық банкі тәуелсіз бағалау жүргізу үшін тағайындалды. Бұл процеске кіріскеннен кейін алты күн өткен соң Airbus A380 ұшағының шығарылуын кейінге шегерді, бұл Airbus акцияларының құнына елеулі әсер етті. 2006 жылдың 2 маусымында Rothschild компанияның үлесін 1,87 миллиард фунт стерлингке бағалады, бұл олардың өз сарапшыларының және тіпті EADS-тің күтуінен әлдеқайда төмен болды. BAE Systems басқармасы компанияға сатуды аяқтауды ұсынды. Акционерлер қолдау білдірді және сату 13 қазанда аяқталды. Осылайша Ұлыбританияның азаматтық авиация өндірісіне қатысуы тоқтатылды. Airbus Operations Ltd (бұрынғы Airbus UK) 9500-ден астам адамды жұмыспен қамти отырып, қанаттарды өндірудегі Airbus-тың "Үздік орталығы" статусын сақтап қалады.

2010 жылдар

2010 жылдың ақпан айында BAE Systems компаниясы 2009 жылы Орташа тактикалық көліктер отбасы келісім-шартының жоғалуына байланысты бұрынғы Armor Holdings бизнесінің 592 миллион фунт стерлинг сомасына есептен шығарылғанын жариялады. Oshkosh Corporation 2,3 миллиард фунт стерлинг (3,7 миллиард доллар) құнды келісімшарт бойынша ұсынысын арттырды. Land and Armaments BAE Systems компаниясының еншілес компаниялары арасындағы "көшбасшы" атанды, 2004 жылы 482 миллион фунт стерлинг көлемінде сатудан 2009 жылы 6,7 миллиард фунт стерлингке дейін өсті. Ұшақтарды экспорттау кампанияларының бірнешесі парақорлық және сыбайлас жемқорлық айыптамаларына ұшырады. 2010 жылғы SDSR баяндамасында Astute класты су асты кемелері мен Type 26 фрегаттарының сатып алынуы расталды. 2016 жылы жаңа буын ядролық зымыран тасушы су асты кемелері – Dreadnought класы тапсырыс берілді. BAE Systems 2011 жылдың мамырында өңірлік ұшақтарды жалға беру және активтерді басқару бөлімін, Regional Aircraft бизнесінің бір бөлігін сатты. Бұл бөлім BAe 146/Avro RJ, BAe ATP, Jetstream және BAe 748 ұшақтарын жалға береді. Компания қолдау және инженерлік қызметтерді сақтап қалды. 2011 жылдың қыркүйегінде BAE Systems компаниясы кәсіподақтармен және жұмыскерлермен әскери ұшақтар бөлімінде 3000-ға жуық жұмыс орнын қысқарту жоспарлары бойынша консультациялар жүргізе бастады. 2012 жылдың жарты жылдық есебінде компания 30 маусымға дейінгі алты айда қару-жараққа сұраныстың төмендеуіне байланысты кірістің 10%-ға төмендегенін хабарлады. 2012 жылдың мамырында Ұлыбритания және Сауд Арабиясы үкіметтері 55 Pilatus PC 21 және 22 BAE Systems Hawk ұшақтарын жеткізуге байланысты 1,6 миллиард фунт стерлингтік келісімге келді. Оман сұлтандығы 2012 жылдың желтоқсанында 2,5 миллиард фунт стерлингке тең Typhoon және Hawk ұшақтарын тапсырыс берді. 2012 жылдың қыркүйегінде BAE Systems және EADS бірігу мүмкіндігін талқылап баққандары хабарланды, нәтижесінде пайда болатын компанияда BAE акционерлерінің 40% үлесі болуы мүмкін еді. 2012 жылдың 10 қазанында компаниялар бірігу туралы келіссөздерді тоқтатып қойғанын мәлімдеді. The Guardian газеті бұл Германия үкіметінің біріккен компаниядағы француздық үлестің болу мүмкіндігі және топтың бас кеңсесі орналасқан жеріне қатысты келіспеушіліктерге байланысты болғанын жазды. 2013 жылдың қарашасында BAE Systems компаниясы 2014 жылы Портсмут қаласындағы кеме жасауды тоқтатып, 940 жұмыс орнын жоғалтатынын, ал Бристоль маңындағы Филтон қаласында және Шотландиядағы Гован, Розит және Скоттстаун кеме жасау кешендерінде тағы 835 жұмыс орны қысқартылатынын хабарлады. 2014 жылдың 9 қазанында компания ел бойынша 440 басқарушылық қызмет орнын жоғалтқанын, оның 286-сы Ланкаширде болғанын мәлімдеді. 2014 жылдың шілдесінде АҚШ-тың барлау компаниясы Signal Innovations Group Inc. сатып алынғаны туралы хабарланды, бұл компанияның Intelligence & Security бизнес бөліміндегі бейне және деректерді талдау технологияларын күшейтуге бағытталған. 2014 жылдың тамызында BAE британ үкіметінен үш жаңа жағалау күзеті кемесін салуға 248 миллион фунт стерлингтік келісім алды. 2014 жылдың қазанында BAE Systems Қорғаныс министрлігінен Портсмут теңіз базасын бес жыл бойы күтуге 600 миллион фунт стерлингтік келісім жеңіп алды. 2014 жылы BAE Systems АҚШ-тағы Silversky киберқауіпсіздік фирмасын 232,5 миллион долларға сатып алды. Премьер-министр Тереза Мэйдің 2017 жылдың қаңтарында Түркияға жасаған сапары барысында BAE және TAI компанияларының өкілдері BAE-нің TAI TF Kaan ұшағын әзірлеуге көмектесуі үшін шамамен 100 миллион фунт стерлингтік келісімге қол қойды. 2017 жылдың 10 қазанында BAE компаниясы Ұлыбританиядағы шамамен 35 000 қызметкерінің 2000-ға жуығын, негізінен Typhoon истребителіне тапсырыс тапшылығына байланысты жұмыстан шығаратынын хабарлады.

In February 2010 BAE Systems announced a £592 million writedown of the former Armor Holdings business following the loss of the Family of Medium Tactical Vehicles contract in 2009. It was outbid by Oshkosh Corporation for the £2.3 billion ($3.7 billion) contract. Land and Armaments had been the "star performer" of BAE Systems' subsidiaries, growing from sales of £482 million in 2004 to £6.7 billion in 2009. Several of the export campaigns for the aircraft were subject to allegations of bribery and corruption. The purchases of s, the Astute class submarines, and the Type 26 frigates were all confirmed in the 2010 SDSR. A new generation of nuclear missile submarines, the Dreadnought class, was ordered in 2016. BAE Systems sold the regional aircraft leasing and asset management arm of its Regional Aircraft business in May 2011. This unit leases the BAe 146/Avro RJ family, BAe ATP, Jetstream and BAe 748. The company retained the support and engineering activities of the business. In September 2011, BAE Systems began consultation with unions and workers over plans to cut nearly 3,000 jobs, mostly in the company's military aircraft division. In its 2012 half year report, the company revealed a 10% decline in revenue in the six months up to 30 June due to falling demand for armaments. In May 2012 the governments of the UK and Saudi Arabia reached an agreement on an arms package which saw a £1.6 billion contract awarded to BAE for the delivery of 55 Pilatus PC 21 and 22 BAE Systems Hawk aircraft. The Sultanate of Oman ordered Typhoon and Hawk aircraft worth £2.5 billion in December 2012. In September 2012, it was reported that BAE Systems and EADS had entered merger talks which would have seen BAE shareholders own 40% of the resulting organisation. On 10 October 2012, the companies said the merger talks had been called off. The Guardian reported that this was due to the German Government's concern about the "potential size of the French shareholding in the combined company, as well as disagreements over the location of the group's headquarters". In November 2013, BAE Systems announced that shipbuilding would cease in Portsmouth in 2014 with the loss of 940 jobs, and a further 835 jobs would be lost at Filton, near Bristol, and at the shipyards in Govan, Rosyth, and Scotstoun in Scotland. On 9 October 2014, the company announced the loss of 440 management jobs across the country, with 286 of the job cuts in Lancashire. In July 2014 it announced the acquisition of US intelligence company Signal Innovations Group Inc. to augment imagery and data analysis technologies in its Intelligence & Security business. In August 2014, BAE was awarded a £248 million contract from the British government to build three new offshore patrol vessels. In October 2014, BAE Systems won a £600 million contract from the MoD to maintain Portsmouth naval base for five years. During 2014 BAE Systems acquired US based cybersecurity firm Silversky for $232.5 million. During Prime Minister Theresa May's visit to Turkey in January 2017, BAE and TAI officials signed an agreement, worth about £100 million, for BAE to provide assistance in developing the TAI TF Kaan aircraft. On 10 October 2017, BAE announced that it would lay off nearly 2,000 out of its approximately 35,000 employees in Britain, mainly due to an order shortage for the Typhoon fighter.

2020 жылдар

2020 жылдың тамызында BAE Systems компаниясы United Technologies компаниясының әскери GPS бизнесін 1,9 миллиард долларға және Raytheon компаниясының әскери әуедегі радио бизнесін 275 миллион долларға сатып алды. Осы екі бизнесті сату, олардың екі бас компаниясының бірігіп, Raytheon Technologies компаниясын құруға рұқсат берген бірігуді мақұлдау шарты болды. 2020 жылдың қарашасында Қорғаныс министрлігі BAE компаниясына 20 жылдық, 2,4 миллиард фунт стерлингтік оқ-дәрі келісімшартын беру туралы хабарлады. Бұл BAE-нің Ұлыбритания қарулы күштері үшін 39 түрлі оқ-дәрі өндіретінін және 2008 жылғы MASS келісімшартының орнын басатынын көрсетеді. 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде BAE Systems-ті қоса, ірі қару-жарақ өндірушілер аралық сату мен пайданың күрт өскенін хабарлады. 2023 жылдың тамызында BAE АҚШ-та орналасқан Ball Corporation компаниясының аэроғарыш бөлімшесін 5,6 миллиард долларға (шамамен 4,5 миллиард фунт стерлинг) қолма-қол ақшамен сатып алуға келісті; бұл BAE-нің сол кезге дейінгі ең ірі сатып алуы болды. 2023 жылдың қазанында BAE компаниясына 2028 жылға дейін Aukus класты суасты кемелерін әзірлеу жұмыстарына 3,95 миллиард фунт стерлингтік келісімшарт берілді. Ball компаниясымен жасалған келісім 2024 жылдың 16 ақпанында жабылды.

Өнімдер

BAE Systems әскери техниканы өндіруде маңызды рөл атқарады. 2017 жылы BAE Systems компаниясының жалпы сатылымының 98% әскери салаға қатысты болды. Ол әскери ұшақ өндірісінде маңызды рөл атқарады. Компанияның Тайфун истребителі – Корольдік әуе күштерінің негізгі ұшақтарының бірі. Компания F 35 Lightning II бағдарламасының маңызды серіктесі болып табылады. Оның Hawk әуежайы кеңінен экспортталған. 2006 жылдың шілдесінде британ үкіметі HERTI (High Endurance Rapid Technology Insertion) – автономды түрде бағытталатын ұшқышсыз әуе аппаратын (UAV) құпиядан шығарды. Қазіргі уақытта ол RAF үшін алтыншы буын реактивтік истребителін әзірлеуде, ол "Tempest" деп аталады және Қорғаныс министрлігімен, Rolls Royce, Leonardo және MBDA бірлесіп сатылады. Ол 2035 жылдан бастап RAF қызметіндегі Тайфун истребителін алмастырып, пайдалануға беріледі. BAE Systems Land and Armaments M2/M3 Брэдли жауынгерлік машинасы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің озық қару жүйесі (AGS), M113 бронетранспортері (APC), M109 Paladin, Archer, M777 гаубицасы, Британ армиясының Challenger 2, Warrior Tracked Armoured Vehicle, Panther Command and Liaison Vehicle және SA80 шабуылдық мылтығын өндіреді. Ірі теңіз жобаларына Astute класындағы суасты кемелері, Type 26 фрегаттары және Dreadnought класындағы суасты кемелері кіреді. BAE Systems тікелей емес, ядролық қару өндірісіне қатысады – MBDA-дағы үлесі арқылы ол ASMP зымыранын өндіруге және оған қолдау көрсетуге қатысады. ASMP – бұл әуеден ұшырылатын ядролық зымыран, ол Францияның ядролық тежелу құралының бір бөлігі болып табылады. Компания сонымен қатар Ұлыбританияның жалғыз ядролық суасты кемелерін өндірушісі болып табылады және осылайша Ұлыбританияның ядролық қару қабілетінің маңызды бөлігін өндіреді. BAE 1999 жылдан бері Теннесси штатындағы Холстон армиялық оқ-дәрі зауытын, ал 2012 жылдан бері Вирджиния штатының Радфорд қаласындағы Радфорд армиялық оқ-дәрі зауытын басқарады.

Іскерлік бағыттары

BAE Systems компаниясының ең ірі нарықтары 2022 жылғы мәліметтер бойынша АҚШ – 44%, Ұлыбритания – 20%, Сауд Арабиясы – 11% және Австралия – 4% құрайды. Салыстырмалы түрде, екінші ірі жеткізуші – Babcock International Group және оның еншілес компаниялары, Қорғаныс министрлігінен 1,1 миллиард фунт стерлинг кіріс алған. Oxford Economic Forecasting компаниясының мәліметінше, 2002 жылы компанияның Ұлыбританиядағы бизнесі 111 578 адамды жұмыспен қамтып, 3 миллиард фунт стерлингтік экспорттық сатылымға қол жеткізіп, 2,6 миллиард фунт стерлинг салық төлеген. Бұл көрсеткіштер Airbus UK-тің үлесін қамтымайды. Құрылғаннан кейін BAE Systems Қорғаныс министрлігімен қиын қарым-қатынасқа түсті. Бұл, компанияның жобаларды тиімсіз басқарғанымен, сондай-ақ «белгілі бір бағамен жасалған келісімшарттардың» (fixed price contracts) кемшіліктерімен байланысты болды. 2006 жылы бас директор Майк Тернер: «Біз бұрынғы бәсекелестік ережелері бойынша келісімшарттар жасадық, шындығында біз оларды қабылдамауымыз керек еді» деді. Бұл бәсекелестік ережелерін Лорд Левин 1980-ші жылдары тәуекелді мердігерге ауыстыру үшін енгізген, бұл «шығын плюс келісімшарттарынан» (cost plus contracts) өзгеше болды, онда мердігерге өнім құны мен келісілген пайда төленеді. BAE Systems «шын мәнінде ашық қорғаныс нарығында» жұмыс істеді, яғни ол британдық қорғаныс жобалары үшін АҚШ және еуропалық компаниялармен бәсекелесіп отырды, ал олар өздерінің ішкі нарықтарында қорғалған. АҚШ қорғаныс нарығы бәсекеге толы, бірақ көбінесе американдық компаниялар арасында, ал шетелдік компаниялар мүлдем қатыстырылмайды. 2005 жылдың желтоқсанында Қорғаныс министрлігі Қорғаныс индустриялық стратегиясын (DIS) жариялады, ол BAE Systems компаниясын Ұлыбританияның «ұлттық чемпионы» деп мойындады. Үкімет DIS «ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін қажетті өндірістік мүмкіндіктерді Ұлыбританияда сақтайтын тұрақты өнеркәсіптік базаны дамытуға» көмектесетінін мәлімдеді. DIS жарияланғаннан кейін BAE Systems бас директоры Майк Тернер: «Егер бізде DIS болмаса және біздің кірістілігіміз бен сауда шарттары бұрынғыдай қалса, онда Ұлыбританиядағы болашағымыз күмәнді болар еді» деді. Лорд Левин ақшаның құндылығы мен өмір сүруге қабілетті өнеркәсіптік базаны сақтау арасындағы тепе-теңдікті сақтауда DIS «барлық жағынан да мүмкіндігінше орта жолды табуға және екі бағытта да максималды нәтижеге қол жеткізуге тырысады. Біз ешқашан толыққанды шешімге ие болмаймыз».

BAE Systems' biggest markets are the US 44%, UK 20%, Saudi Arabia 11% and Australia 4%, as of 2022. In comparison, the second largest supplier is Babcock International Group and its subsidiaries, with a revenue of £1.1 billion from the MoD. Oxford Economic Forecasting states that in 2002 the company's UK businesses employed 111,578 people, achieved export sales of £3 billion and paid £2.6 billion in taxes. These figures exclude the contribution of Airbus UK. After its creation, BAE Systems had a difficult relationship with the MoD. This was attributed to deficient project management by the company, but also in part to the deficiencies in the terms of "fixed price contracts". CEO Mike Turner said in 2006 "We had entered into contracts under the old competition rules that frankly we shouldn't have taken". These competition rules were introduced by Lord Levene during the 1980s to shift the burden of risk to the contractor and were in contrast to "cost plus contracts" where a contractor was paid for the value of its product plus an agreed profit. BAE Systems was operating in "the only truly open defence market", which meant it was competing with US and European companies for British defence projects, while they were protected in their home markets. The US defence market is competitive, however largely between American firms, while foreign companies are excluded. In December 2005 the MoD published the Defence Industrial Strategy (DIS) which has been widely acknowledged to recognise BAE Systems as the UK's "national champion". The government claimed the DIS would "promote a sustainable industrial base, that retains in the UK those industrial capabilities needed to ensure national security." After the publication of the DIS BAE Systems CEO Mike Turner said "If we didn't have the DIS and our profitability and the terms of trade had stayed as they were then there had to be a question mark about our future in the UK". Lord Levene said in the balance between value for money or maintaining a viable industrial base the DIS "tries as well as it can to steer a middle course and to achieve as much as it can in both directions. We will never have a perfect solution."

Америка Құрама Штаттары

British Aerospace компаниясына MES-тің тартылуы негізінен оның Tracor компаниясына, ірі американдық қорғаныс мердігеріне ие болуымен байланысты болды. BAE Systems Inc. қазір АҚШ Қорғаныс министрлігіне (DOD) Ұлыбритания Қорғаныс министрлігіне қарағанда көбірек сатады. Компанияға АҚШ-тағы маңызды қорғаныс мердігерлерін сатып алуға рұқсат берілді, бірақ оның Ұлыбритания компаниясы мәртебесіне сәйкес, оның АҚШ-тағы еншілес компаниялары арнайы қауіпсіздік шараларымен американдық басшылардың бақылауында болуы тиіс. Осы жағынан компания еуропалық әріптестеріне қарағанда аз кедергілерге тап болады, себебі АҚШ және Ұлыбританияның қорғаныс мекемелері арасындағы интеграция деңгейі жоғары. BAE Systems компаниясының 2000 жылдың қараша айында Lockheed Martin Aerospace Electronic Systems компаниясын сатып алуын Стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығының бас директоры және бұрынғы қорғаныс министрінің орынбасары Джон Хамре «прецеденттік жағдай» деп сипаттады, өйткені осы компанияның көптеген өнімдері жоғары деңгейде құпиялы және жетілдірілген. BAE Systems Inc. пен Солтүстік Американың ірі қорғаныс мердігерлерінің, оның ішінде Boeing, General Dynamics, Lockheed Martin және Raytheon компанияларының бірігу мүмкіндігі туралы көптен бері хабарлар тарап жүр.

Әлемнің қалған бөлігі

BAE Systems Australia – Австралиядағы ең ірі қорғаныс мердігерлерінің бірі, 2008 жылы Tenix Defence компаниясын сатып алғаннан кейін көлемі екі еседен астамға ұлғайды. Ұлыбритания мен Сауд Арабиясы арасындағы Аль-Ямама келісімдері «Сауд Арабиясы Корольдігіне толық қорғаныс пакетін ұсынуды» талап етеді; BAE Systems елде 5300 адамды жұмыспен қамтиды. 2022 жылдың наурыз айына қарай, BAE Systems Сауд Арабиясында 7000-нан астам адамды жұмыспен қамтып, ал қызметкерлердің 75 пайызы Сауд Арабиясының азаматтарын құрайды. BAE Systems-тің Швециядағы мүдделері Alvis Vickers және UDI компанияларын сатып алу нәтижесінде туындады, олар тиісінше Hägglunds және Bofors компанияларына ие болған; қазір бұл компаниялар BAE Systems AB құрамына кіреді. 2022 жылдың 6 сәуірінде BAE Systems Жапонияда, Токио қаласында орналасқан BAE Systems Japan еншілес компаниясын құрғанын хабарлады. Жаңа компания жапондық өнеркәсіппен жан-жақты ынтымақтастық орнатып, Жапония Қорғаныс министрлігімен және Жапонияның Өзін-өзі қорғау күштерімен қарым-қатынасты нығайтуды мақсат етеді. 2023 жылдың тамыз айының соңында BAE Systems Украинада кеңсе ашқанын және Украина аумағында L119 гаубицаларын жөндеу, қосалқы бөлшектермен қамтамасыз ету және өндіру бойынша ынтымақтастық туралы келісімге қол қойғанын мәлімдеді. 2024 жылдың 4 қаңтарында BAE Systems АҚШ армиясы үшін M777 гаубицаларына титан құрылымдарын қайта өндіруге қатысты алғашқы келісімге қол жеткізгенін хабарлады, оның құны 50 миллион долларға дейін жетеді. Алғашқы партияның 2025 жылы жеткізілуі күтілуде.

Акционерлер

BAE Systems компаниясының 2022 жылғы жылдық есебінде мыналар "маңызды" акционерлер деп тізілген: Barclays – 3,98%, BlackRock – 9,90%, Capital Group Companies – 14,18%, Invesco – 4,97% және Silchester International Investors – 3,01%. Лондонның орталық кеңсесінен өзге, компанияның Гэмпширдегі Фарнборо қаласында да кеңсесі бар, онда функционалдық мамандар мен көмекші қызметтер орналасқан.

Корпоративтік басқару

BAE Systems компаниясының төрағасы – Крессида Хогг, CBE. Атқарушы директорлар – Чарльз Вудберн (бас директор), Брэд Грев және Том Арсенаулт. Атқарушы емес директорлар: Кэролин Фэрбэрн, Кристал Э. Эшби, Элизабет Корли, Крис Григг, Эван Кирк, Иан Тайлер, Николь Пиасецки, Стивен Пирс, Джейн Гриффитс және Ник Андерсон. Компанияның алғашқы бас директоры Джон Уэстон 2002 жылы кеңес бөлмесіндегі «төңкеріс» кезінде отставкаға кетуге мәжбүр болды және оның орнына Майк Тернер келді. The Business басылымы Уэстонның атқарушы емес директорлар төрағаға оған деген сенімін жоғалтқанын хабарлағаннан кейін қызметтен босатылғанын хабарлады. Сонымен қатар, BAE Systems пен үкімет арасындағы қарым-қатынастың нашарлауына байланысты Қорғаныс министрлігі кем дегенде бір атқарушы емес директорды осындай қадам жасауға ынталандырған деген болжам бар. Нимрод келісімшартының шарттарымен қатар, Уэстон Қорғаныс министрлігінің алғашқы үш Type 45 эсминецінің біреуін VT Group компаниясы салуы керек деген талабына қарсы тұрды. The Business газетінде ол мұны «сайыс саясатының ақылдан безіп кеткені» деп атады. Тернердің Қорғаныс министрлігінің жоғары лауазымды шенеуніктерімен, мысалы, бұрынғы Қорғаныс министрі Джефф Хунмен жұмыс қарым-қатынасының жаман болғаны белгілі. Оливер мен Хунның алғашқы кездесуі жақсы өтті дегенді айтты; Қорғаныс министрлігінің бір өкілі: «Біз онымен іс жасай аламыз» деді. Тернер мен Ольвердің қарым-қатынасы шиеленіскен болуы мүмкін. 2007 жылдың 16 қазанында компания Майк Тернердің 2008 жылдың тамызында зейнеткерлікке шығатынын жариялады. The Times газеті оның бұрынғы мәлімдемелерінде 2013 жылы 65 жасқа келгенде зейнеткерлікке шығуға ниеттенгендігін еске салып, оның кету жоспарларын «күрт» және «таң қалдыратын» деп сипаттады. BAE Systems компаниясы АҚШ қорғаныс нарығының компания үшін маңыздылығының артуына және Al Yamamah келісімшарттарына қатысты сыбайлас жемқорлық айыптаулары мен тергеулерден жаңа бастау жасау мүмкіндігіне байланысты американдық бас директорды қалауы мүмкін деген болжамдарға қарамастан, компания 2008 жылғы 27 маусымда компанияның бас операциялық директоры Иан Кингті 1 қыркүйек 2008 жылдан бастап Тернердің орнына таңдағанын жариялады. Financial Times басылымы Кингтің Marconi компаниясындағы мансабы оны British Aerospace басқаруымен жүзеге асырылған Al Yamamah жобасынан алшақтатқанын атап өтті. Чарльз Вудберн 2017 жылдың 1 шілдесінде Иан Кингтің орнын бас директор лауазымына иеленді. Вудберн 2016 жылдың мамырында BAE Systems компаниясына мұнай және газ саласындағы жоғары басқарушылық лауазымдарда 20 жылдан астам халықаралық тәжірибе жинағаннан кейін бас операциялық директор және атқарушы кеңес директоры болып келді.

BAE Systems' Chair is Cressida Hogg, CBE. The executive directors are Charles Woodburn (CEO), Brad Greve and Tom Arsenault. The non executive directors are Carolyn Fairbairn, Crystal E. Ashby, Elizabeth Corley, Chris Grigg, Ewan Kirk, Ian Tyler, Nicole Piasecki, Stephen Pearce, Jane Griffiths and Nick Anderson. The company's first CEO, John Weston, was forced to resign in 2002 in a boardroom "coup" and was replaced by Mike Turner. The Business reported that Weston was ousted when non executive directors informed the chairman that they had lost confidence in him. Further, it was suggested that at least one non executive director was encouraged to make such a move by the MoD due to the increasingly fractious relationship between BAE Systems and the government. As well as the terms of the Nimrod contract, Weston had fought against the MOD's insistence that one of the first three Type 45 destroyers should be built by VT Group. The Business said he considered this "competition policy gone mad". It is understood that Turner had a poor working relationship with senior MoD officials, for example with former Defence Secretary Geoff Hoon. The first meeting between Oliver and Hoon was said to have gone well; a MoD official commented "He is a man we can do business with". It has been suggested that relations between Turner and Olver were tense. On 16 October 2007 the company announced that Mike Turner would retire in August 2008. The Times called his departure plans "abrupt" and a "shock", given previous statements that he wished to retire in 2013 at the age of 65. Despite suggestions that BAE Systems would prefer an American CEO due to the increasing importance of the United States defence market to the company and the opportunity to make a clean break from corruption allegations and investigations related to the Al Yamamah contracts, the company announced on 27 June 2008, that it had selected the company's chief operating officer, Ian King, to succeed Turner with effect from 1 September 2008. The Financial Times noted that King's career at Marconi distances him from the British Aerospace led Al Yamamah project. Charles Woodburn succeeded Ian King as CEO on 1 July 2017. Woodburn joined BAE Systems in May 2016 as Chief Operating Officer and Executive Board Director following over 20 years' international experience in senior management positions in the oil and gas industry.

Қалпына келтіру

BAE Systems компаниясы Сыбайлас жемқорлықпен күрес басқармасының (SFO) тергеуіне түсіп, Чили, Чехия, Румыния, Сауд Арабиясы, Оңтүстік Африка, Танзания және Катар елдеріне қару-жарақ сатуда сыбайлас жемқорлық көмектескені анықталды. Жауап ретінде BAE Systems компаниясының 2006 жылғы Корпоративтік жауапкершілік туралы есебінде: "Біз бұл айыптауларды жоққа шығарамыз. Заң алдындағы міндеттемелерімізді өте сезімталдықпен қабылдаймыз және әлемдегі барлық заң талаптарын орындауды жалғастырамыз" делінген. 2007 жылдың маусым айында Лорд Вулф BBC-нің "қорғаныс алып компаниясының қару-жарақ саудасын қалай жүргізетінін зерттеу үшін тәуелсіз этикалық комитет" деп сипаттаған тергеуді басқаруға тағайындалды. "BAE Systems plc-дегі этикалық іскерлік жүріс-туралы" есепте 23 ұсыным мен шара қабылданды, оларды компания іске асыруға міндеттенді. Есепте "BAE Systems бұрынғыда бизнес жүргізу кезінде этикалық стандарттарға жеткілікті назар бөлмегені" айтылды және BBC бұл жайтты "ұятты мойындау" деп бағалады. 2009 жылдың қыркүйегінде SFO BAE Systems компаниясын шетелдегі сыбайлас жемқорлыққа қатысты қылмыстар үшін сотқа беруге ниеттенгенін мәлімдеді. The Guardian газеті 500 миллион фунттан астам айыппұл төлеуге келісім жасау мүмкін екенін хабарлады. 2010 жылдың 5 ақпанында BAE Systems АҚШ-қа 257 миллион фунт стерлинг (400 миллион АҚШ доллары), ал Ұлыбританияға 30 миллион фунт стерлинг айыппұл төлеуге келісті. 400 миллион долларлық айыппұл АҚШ Әділет министрлігімен (DOJ) жасалған келісім нәтижесінде болды, оған сәйкес BAE Systems АҚШ үкіметін алдауға қатысқандығы үшін кінәлі деп танылды. Бұл DOJ тарихындағы ең ірі айыппұлдардың бірі болды. Сот судьясы Бейтс компанияның іс-әрекетін "алдау, екіжүзділік және заң бұзушылық, менің ойымша, зор масштабта" деп сипаттады. BAE Systems пара алу фактісін тікелей мойындаған жоқ, сондықтан болашақ келісімшарттар бойынша халықаралық қара тізімге енгізілмеді. Компания төлейтін 30 миллион фунт айыппұлдың бір бөлігі Танзания халқының игілігі үшін қайтарылады. 2010 жылдың 2 наурызында Қару-жарақ саудасына қарсы науқан (CAAT) және Corner House Research SFO-ның BAE Systems-пен жасаған келісіміне қатысты Жоғары соттан бұйрық алды; алайда 2010 жылдың сәуірінде екі ұйым сот тексеруіне қатысты өтініштерін кері қайтарып алды.

BAE Systems has been investigated by the Serious Fraud Office (SFO) for the use of corruption to help sell arms to Chile, Czech Republic, Romania, Saudi Arabia, South Africa, Tanzania and Qatar. In response, BAE Systems' 2006 Corporate Responsibility Report states "We continue to reject these allegations We take our obligations under the law extremely seriously and will continue to comply with all legal requirements around the world. In June 2007 Lord Woolf was selected to lead what the BBC described as an "independent review [an] ethics committee to look into how the defence giant conducts its arms deals". The report, Ethical business conduct in BAE Systems plc – the way forward, made 23 recommendations, measures which the company committed to implement. The finding stated that "in the past BAE did not pay sufficient attention to ethical standards in the way it conducted business", and was described by the BBC as "an embarrassing admission". In September 2009, the SFO announced that it intended to prosecute BAE Systems for offences relating to overseas corruption. The Guardian claimed that a penalty more than £500 million might be an acceptable settlement package. On 5 February 2010, BAE Systems agreed to pay criminal fines of £257 million (US$400 million) to the US and £30 million to the UK. The $400 million fine was a result of a plea bargain with the US Department of Justice (DOJ) whereby BAE Systems was convicted of felony conspiracy to defraud the United States government. This was one of the largest fines in the history of the DOJ. Judge Bates said the company's conduct involved "deception, duplicity and knowing violations of law, I think it's fair to say, on an enormous scale". BAE Systems did not directly admit to bribery, and is thus not internationally blacklisted from future contracts. Some of the £30 million penalty the company will pay in fines to the UK will be paid ex gratia for the benefit of the people of Tanzania. On 2 March 2010, Campaign Against Arms Trade (CAAT) and Corner House Research were successful in gaining a High Court injunction on the SFO's settlement with BAE Systems; however in April 2010 the two organisations withdrew their application for a judicial review.

Сауд Арабиясы

BAE Systems компаниясы да, оның алдыңғы компаниясы да (BAe) ұзақ уақыттан бері Сауд Арабиясындағы бизнесіне байланысты пара алуда деп айыпталып келеді. Ұлыбританияның Ұлттық аудит басқармасы (NAO) Al Yamamah келісімшарттарын тергеді және осы уақытқа дейін өз қорытындыларын жарияламады, бұл NAO-ның жасырылған жалғыз есебі. Қорғаныс министрлігі «Жетіспелі есеп әлі де өзекті болып қала береді. Бұл халықаралық қатынастарға да, Ұлыбританияның коммерциялық мүдделеріне де зиян келтіреді» деді. Компания Сауд Арабиясының 60 миллион фунт стерлингтік құпия қорын ұстап отыр деп айыпталды. 2006 жылдың қарашасында Сауд Арабиясы британ үкіметін 72 «Тайфун» ұшақтары үшін жаңа келісім бойынша келіссөздерді тоқтату арқылы SFO тергеуін аяқтау үшін қысымға алды. 2006 жылдың 14 желтоқсанында SFO компанияға қатысты тергеуді «тоқтататынын» хабарлады. Ол өзінің директоры мен Бас прокуроры лорд Голдсмитке берілген ұсыныстар «ұлттық және халықаралық қауіпсіздікті қорғау» деген кеңінен қоғамдық мүдделер одан әрі тергеудің кез келген әлеуетті пайдасынан асып түсетіндігі туралы қорытындыға әкелгенін мәлімдеді. Тергеуді тоқтату даулы болды. 2007 жылдың маусым айында BBC-дің «Панорама» бағдарламасында BAE Systems компаниясы «АҚШ-тағы Сауд Арабиясының бұрынғы елшісі, принц Бандар бин Сұлтанға» «Аль-Ямама» келісімдеріндегі рөлі үшін жүздеген миллион фунт төлеген» деп мәлімдеді. 2007 жылдың маусым айының соңында Әділет министрлігі BAE-нің сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңдарға сәйкестігін ресми тергеуді бастады. 2008 жылғы 19 мамырда BAE Systems компаниясының бас директоры Майк Тернер мен атқарушы емес директор Найджел Раддтың өткен аптада АҚШ-тың екі әуежайында «шамамен 20 минутқа» ұсталғанын және BAE Systems plc және BAE Systems Inc қызметкерлеріне АҚШ-та Әділет министрлігі «өзінің жүргізіп жатқан тергеуінің аясында бірқатар қосымша сотқа шақыру қағаздарын» шығарғанын растады. «Таймс» газетінде «Әділет министрлігінің осындай қорлаушылық мінез-құлқы» толық серіктестікке қатысқан компанияға қатысты ерекше екені жазылған. 2008 жылғы 10 сәуірде Жоғары сот SFO-ның тергеуді тоқтатуы арқылы «заңсыз әрекет еткенін» анықтады. «Таймс» газетінде бұл шешім «үкімет әрекетіне жасалған ең қатаң сот шабуылдарының бірі» деп сипатталды, онда «министрлердің терроризмге қарсы күрестегі саудиялық ынтымақтастық тергеуді тоқтатпаса, аяқталады деген «ашық қауіптерге» қалай «басы ісіп» жатқаны» айыпталды. 24 сәуірде SFO-ға Лордтар палатасына үкімге қарсы шағымдануға рұқсат берілді. 2008 жылдың 7 және 8 шілдесінде Лордтар алдында екі күндік тыңдау өтті. 30 шілдеде Лордтар палатасы бірауыздан Жоғары соттың шешімін жоққа шығарып, тергеуді тоқтату туралы шешім заңды деп тапты.

Both BAE Systems and its predecessor (BAe) have long been the subject of allegations of bribery in relation to its business in Saudi Arabia. The UK National Audit Office (NAO) investigated the Al Yamamah contracts and has so far not published its conclusions, the only NAO report ever to be withheld. The MoD has stated "The report remains sensitive. Disclosure would harm both international relations and the UK's commercial interests." The company has been accused of maintaining a £60 million Saudi slush fund. In November 2006, Saudi Arabia put pressure on the British government to end the SFO investigation by suspending negotiations over a new deal for seventy two Typhoon fighter jets. On 14 December 2006 it was announced that the SFO was "discontinuing" its investigation into the company. It stated that representations to its Director and the Attorney General Lord Goldsmith had led to the conclusion that the wider public interest "to safeguard national and international security" outweighed any potential benefits of further investigation. The termination of the investigation has been controversial. In June 2007, the BBC's Panorama alleged BAE Systems "paid hundreds of millions of pounds to the ex Saudi ambassador to the US, Prince Bandar bin Sultan" in return for his role in the Al Yamamah deals. In late June 2007 the DOJ began a formal investigation into BAE's compliance with anti corruption laws. On 19 May 2008 BAE Systems confirmed that its CEO Mike Turner and non executive director Nigel Rudd had been detained "for about 20 minutes" at two US airports the previous week and that the DOJ had issued "a number of additional subpoenas in the US to employees of BAE Systems plc and BAE Systems Inc as part of its ongoing investigation". The Times suggested that such "humiliating behaviour by the DOJ" is unusual toward a company that is co operating fully. On 10 April 2008 the High Court ruled that the SFO "acted unlawfully" by dropping its investigation. The Times described the ruling as "one of the most strongly worded judicial attacks on government action" which condemned how "ministers 'buckled' to 'blatant threats' that Saudi cooperation in the fight against terror would end unless the investigation was dropped." On 24 April the SFO was granted leave to appeal to the House of Lords against the ruling. There was a two day hearing before the Lords on 7 and 8 July 2008. On 30 July the House of Lords unanimously overturned the High Court ruling, stating that the decision to discontinue the investigation was lawful.

Басқалар

2005 жылдың қыркүйегінде The Guardian газеті BAE Systems компаниясының Чилидің бұрынғы диктаторы Аугусто Пиночетке 1 миллион фунт стерлинг төлегені туралы банктік деректерді жариялады. The Guardian сонымен қатар 2003 жылдан бері Чили мен Ұлыбританияда "жасырын қару-жарақ саудасы" тергеліп жатқанын және British Aerospace және BAE Systems компанияларының Пиночеттің кеңесшілеріне бірнеше төлем жасағанын хабарлады. BAE Systems компаниясы HMS London және HMS Coventry кемелерін Румыния теңіз күштеріне сату үшін 7 миллион фунт стерлингтен астам "құпия офшорлық комиссиялар" төлегені айтылуда. Компания кемелерді жеткізу алдында жаңарту жөнінде 116 миллион фунт стерлингтік келісімшарт алды; алайда британдық салық төлеушілер сатудан әрқайсысы үшін 100 000 фунт стерлинг ғана алды. BAE Systems 2002 жылы Танзанияға сатылған радар жүйесінің тым қымбаттылығына байланысты дауға ұшырады. Сатуды бірнеше оппозициялық депутаттар мен Дүниежүзілік банк сынға алды; Халықаралық даму министрі Клэр Шорт BAE Systems дамушы елдерді "алдап" алғанын мәлімдеді. 2007 жылдың қаңтар айында BAE Systems компаниясының Оңтүстік Африкаға қатысты сату тактикасын SFO тергеп жатқаны туралы мәліметтер жарияланды, онда Hawk оқу ұшақтары мен Gripen истребительдерін жеткізу жөніндегі 2,3 миллиард фунт стерлингтік келісім күдікті деп танылды. 2011 жылдың мамыр айында Оңтүстік Африканың Gripen сатып алуына байланысты пара алу туралы айыптаулар жалғасып жатқанда, компанияның серіктесі Saab AB кез келген заңсыз төлемдер жасалғанын күшпен жоққа шығарды; алайда 2011 жылдың маусым айында Saab BAE Systems компаниясы консультантқа шамамен 3,5 миллион доллар көлемінде есепке алынбаған төлемдер жасағанын хабарлады; бұл жаңалық Оңтүстік Африка оппозициялық партияларын жаңа тергеуді талап етуге итермеледі. 2006 жылы SFO Чехияның Gripen сатып алуын пара алу туралы айыптаулар бойынша тергеді.

Шымкенттік шұғыл

2003 жылдың қыркүйегінде The Sunday Times газеті BAE Systems компаниясы CAAT ұйымында жұмыс істейтін адамдар мен олардың қызметі туралы ақпарат жинау үшін жеке қауіпсіздік қызметін ұсынатын компанияны жалдағанын хабарлады. 2007 жылдың ақпан айында корпорация CAAT ұйымынан жеке құпия ақпаратты тағы да алғанын хабарлады. 2012 жылы компания F 35 Lightning II ұшағына қатысты құпия ақпаратты ұрлаған болуы мүмкін қытайлық кибер-шпионаждың нысанасы болды деп хабарланды.

Классты бомбалар

2003 жылы BAE Systems компаниясы каскадтық бомбалар өндірісіндегі рөлі үшін, азаматтық адамдардың жарақаттануы немесе қаза болу қаупіне байланысты сынға ұшырады. 2008 жылғы Осло конвенциясы кластерлік оқ-дәрілерге қатысты болғаннан кейін, BAE Systems оларды өндіруді тоқтатқан алғашқы қорғаныс компанияларының бірі болды және 2012 жылға қарай оқ-дәрілердің басым бөлігі жойылды.

Сауд Арабиясының Йемендегі соғысы

Сауд Арабиясы BAE үшін үшінші ірі нарық болып табылады. "The Independent" газеті BAE ұшақтары Йемендегі Қызыл Крест пен MSF ауруханаларын бомбалауға қолданылғанын хабарлады. Сэр Роджер Карр Сауд Арабиясындағы BAE жұмысын жалғастыруға байланысты сынды жоққа шығарып: "Бізге тоқтатуды айтқанда тоқтатамыз. Біз соғыс жасауға қабілеттілігіміз арқылы бейбітшілікті сақтаймыз, және бұл уақыттың сынағынан өтті" деді. BAE Systems Йемен соғысы кезінде Сауд Арабиясына 17,6 миллиард фунт стерлингке қару-жарақ сатты.

Израильдің Газадағы соғысы

Біріккен Корольдікте, соның ішінде BAE Systems компаниясына қарсы тікелей шаралар қолданылды, олар 2023 жылғы Израиль-Хамас соғысында Израильге қару-жарақ жеткізген. Мысалы, 2023 жылдың 10 қарашасында Кент қаласының Рочестер аймағындағы кәсіби одақ өкілдері BAE Systems зауытының кіреберісін тосып, Газа секторын бомбалауға қолданылатын әскери ұшақтардың құрамдас бөліктері осы зауытта жасалатынын мәлімдеді.

Саяси ықпал ету және қайырымдылық

Бұрынғы Сыртқы істер министрі Робин Кук өзінің қызметтегі уақыты туралы былай деді: "BAE төрағасының 10-шы номердегі бақша есігінің кілті бар сияқты екенін ұқтым. Әрине, мен 10-шы номердің BAE-ге қиындық тудыратын ешқандай шешім қабылдамағанын көрдім". АҚШ-та BAE Systems демократтар мен республикашылдарға үлкен саяси қаржы көмегі көрсететін маңызды донор болып табылады. 2016 жылы оның саяси әрекеттер комитетінің (PAC) жарналары UBS компаниясынан кейін екінші орында тұрды. 2021 жылдың қаңтар айында АҚШ Капитолийіне жасалған шабуылдан кейін BAE Systems АҚШ-тағы саяси жарналарын тоқтататынын мәлімдеді. 30 наурызда ол қайтадан ірі саяси жарналар беруді бастады, соның ішінде Ұлттық республикалық сенаторлар комитетіне де қаржы бөлді.