Кіріспе
Қорғаныс өндірісі конгломераты General Dynamics Corporation (GD) – штаб-пәтері Вирджиния штатының Рестон қаласында орналасқан, американдық ашық саудадағы аэроғарыш және қорғаныс корпорациясы. 2020 жылы ол қару-жарақ сату көлемі бойынша әлемдегі бесінші ірі қорғаныс мердігері және жалпы сату көлемі бойынша АҚШ-та бесінші орында тұрды. Компания Fortune 100 тізіміне кіреді және 2022 жылы рейтингке енді. 1954 жылы су асты кемелерін өндіретін Electric Boat және ұшақтар құрастыратын Canadair компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылған корпорация қазіргі таңдағыда 45 елде қызмет ететін он еншілес компаниядан тұрады. Компанияның өнімдеріне Gulfstream бизнес-джеттері, ядролық қуатпен жұмыс істейтін су асты кемелері, басқарылатын зымырандық эсминецтер, M1 Abrams танктері және Stryker бронетехникалық жауынгерлік машиналарын жатқызуға болады. 2022 жылы General Dynamics компаниясының дүниежүзілік сату көлемі 39,4 миллиард долларды құрады және шамамен 106 500 толық жұмыс күші жұмыс істейді. 1899 жылы Айзек Райс компанияны Голландиядан сатып алып, оны Electric Boat Company деп атады. Electric Boat АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы заманауи су асты кемелерін жасауға жауапты болды, олар 1900 жылы Әскери-теңіз күштеріне сатылды. 1906 жылы Electric Boat су асты кемелерін құрылысына Массачусетс штатының Куинси қаласындағы Fore River Shipyard кеме жасау зауытына тапсырды, осылайша олар жобалаған және келісімшарттар ұтып алған су асты кемелерін салды. 1917-1924 жылдар аралығында компания Submarine Boat Corporation деп аталды. Electric Boat компаниясы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әскери-теңіз күштері үшін 80 су асты кемесін жасады, бірақ соғыстан кейін қолма-қол ақшасы көп болғанымен жұмыс таппады, нәтижесінде 1946 жылға қарай жұмыс күші 13 000-нан 4 000-ға дейін азайды. Суық соғыс басталған кезде қорғанысқа жұмсалатын қаражат артты, ал Canadair Корольдік Канада Әуе күштері үшін көптеген әскери келісімшарттарды жеңіп алып, ірі аэроғарыш компаниясына айналды. Оларға Canadair CT 133 Silver Star оқу ұшағы, Canadair Argus ұзақ қашықтықтағы теңіздік барлау және тасымалдау ұшағы және Canadair F 86 Sabre кірді. 1950-1958 жылдар аралығында 1815 Sabre ұшағы құрастырылды. Canadair сонымен қатар Lockheed F 104-тің лицензиялық нұсқасы болып табылатын 200 CF 104 Starfighter жоғары жылдамдықты ұшақтарды өндірді. 1976 жылы General Dynamics Canadair компаниясын Канада үкіметіне 38 миллион долларға сатты.
General Dynamics Corporation (GD) is an American publicly traded aerospace and defense corporation headquartered in Reston, Virginia. As of 2020, it was the fifth largest defense contractor in the world by arms sales, and fifth largest in the United States by total sales. The company is a Fortune 100 company, and was ranked in 2022. Formed in 1954 with the merger of submarine manufacturer Electric Boat and aircraft manufacturer Canadair, the corporation today consists of ten subsidiary companies with operations in 45 countries. The company's products include Gulfstream business jets, and nuclear powered submarines, guided missile destroyers, M1 Abrams tanks and Stryker armored fighting vehicles. In 2022, General Dynamics had worldwide sales of $39.4 billion and a workforce of approximately 106,500 full time employees. In 1899, Isaac Rice bought the company from Holland and renamed it Electric Boat Company. Electric Boat was responsible for developing the U. S. Navy's first modern submarines, which were purchased by the Navy in 1900. In 1906, Electric Boat subcontracted submarine construction to the Fore River Shipyard in Quincy, Massachusetts, to build the submarines they had designed and won contracts for. Between 1917 and 1924, the company was named Submarine Boat Corporation. Electric Boat was cash flush but lacking in work following World War II, during which it produced 80 submarines for the Navy, with its workforce shrinking from 13,000 to 4,000 by 1946. Defense spending increased with the onset of the Cold War, and Canadair went on to win many Canadian military contracts for the Royal Canadian Air Force and became a major aerospace company. These included Canadair CT 133 Silver Star trainer, the Canadair Argus long range maritime reconnaissance and transport aircraft, and the Canadair F 86 Sabre. Between 1950 and 1958, 1,815 Sabres were built. Canadair also produced 200 CF 104 Starfighter supersonic fighter aircraft, a license built version of the Lockheed F 104. In 1976, General Dynamics sold Canadair to the Canadian Government for $38 million.
"General Dynamics" компаниясының пайда болуы
Canadair-де ұшақ өндірісі маңыздырақ бола бастады, және Хопкинс «Электрлік қайық» деген атау енді сәйкес емес екенін айтты, сондықтан Electric Boat компаниясы 1952 жылдың 24 сәуірінде General Dynamics болып қайта ұйымдастырылды. General Dynamics 1953 жылдың наурыз айында Atlas Group компаниясынан Convair-ді сатып алды. General Dynamics 1957 жылдың қыркүйегінде Liquid Carbonic Corporation компаниясын сатып алып, оны толыққанды еншілес компания ретінде бақылады, бірақ Федералдық антимонополиялық шешім 1969 жылдың қаңтарында оны акционерлерге сатуды талап етті, және сол айдың соңында Хьюстон табиғи газ компаниясы сатып алды.
Басқарушылықтың шығыны
Хопкинс 1957 жылы ауыр сырқатқа шалдығып, сол жылдың соңында Фрэнк Пейс онымен ауыстырылды. GD кейін Нью-Йорктегі Шығыс тобы мен Сан-Диегодағы, Калифорниядағы Батыс тобы болып қайта ұйымдастырылды. Батыс тобы барлық аэроғарыштық қызметті өз мойнына алып, осы процесте ұшақтарынан Convair таңбасын жойды. Фрэнк Пейс 1962 жылы қысыммен зейнетке шықты, ал әуе күштерінің бұрынғы көмекші хатшысы және Pan American Airways бас директоры болған Роджер Льюис бас директор болып тағайындалды. Компания жаңадан гүлденді, бірақ тағы да сол қиындықтарға тап болды. 1970 жылы директорлар кеңесі McDonnell Douglas президенті Дейв Льюисті (есімдері бірдей емес) төраға және бас директор етіп тағайындады, ол 1985 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін қызмет етті. Теңіздік нұсқасы қабылданбағандықтан, экспорттық сауданы қоса алғанда, 2400 F 111 ұшағының өндірісі күрт азайтылды, бірақ GD бұл жобадан 300 миллион доллар пайда тапты.
F-16 сәттілігі
1972 жылы GD АҚШ Әскери-әуе күштерінің Жеңіл Тәуірлер (LWF) жобасына бақ сынасты. GD және Northrop компанияларына прототиптік келісімшарттар берілді. GD-нің F111 бағдарламасы аяқталуға жақын болды, ал компанияға жаңа ұшаққа келісімшарт қажет еді. Ол Lockheed-тің Skunk Works сияқты, Advanced Concepts Laboratory-нің өзіндік нұсқасын құрды және озық технологияларды қолданатын жаңа ұшақ дизайнымен жауап берді. Компания 1972 жылғы жаңа жеңіл тәуірге арналған байқауға өтініш берді және жеңіске жетті. Осылайша F16 Fighting Falcon пайда болды. GD YF 16 алғаш рет 1974 жылдың қаңтарында ұшып, бағалау сынақтарында YF 17-ден сәл артық өнімділік көрсетті. 1975 жылдың қаңтарында өндіріске түсті, алғашқы тапсырыс 650 дананы құрады, ал жалпы саны 1388 данаға жетті. F 16 сонымен қатар әлемдік келісімшарттарды жеңіп алды, шетелдік бәсекеде де F 17-ні басып озды. GD Техас штатының Форт-Уорт қаласында ұшақ құрастыру зауытын салды. F-16 тапсырыстары 4600-ден асып, оны компанияның ең ірі және ең табысты жобасы етті.
Құрлық жүйелері мен теңіз жүйелеріне назар аударылады
1976 жылы General Dynamics компаниясы қиын жағдайдағы Canadair компаниясын Канада үкіметіне 38 миллион долларға сатты. 1984 жылы General Dynamics компаниясының құрамында төрт бөлімше болды: Сан-Диегодағы Convair, General Dynamics Fort Worth, General Dynamics Pomona және General Dynamics Electronics. 1985 жылы тағы бір қайта ұйымдастыру нәтижесінде Convair Space бөлімшесінен Space Systems бөлімшесі құрылды. 1985 жылы GD сондай-ақ Cessna компаниясын сатып алды. 1986 жылы Pomona бөлімшесі (негізінен Navy әскери-теңіз күштері үшін Standard Missile және Phalanx CIWS өндірген) таратылып, Valley Systems бөлімшесі құрылды. Valley Systems Stinger жер-әуе зымыранын және Rolling Airframe Missile (RAM) зымырасын өндірді. Екі бөлімше де 1992 жылы біріктіріліп, бір құрылымға айналдырылды. GD компаниясының ең ірі акционері болған Генри Краун 1990 жылдың 15 тамызында қайтыс болды. Осыдан кейін, бас директор Уильям Андерс басшылығымен компания нашар өнім көрсетіп отырған бөлімшелерін жеделдетіп сата бастады. Cessna 1992 жылдың қаңтарында Textron компаниясына, San Diego және Pomona зымыран өндірісі бөлімшелері 1992 жылдың мамырында General Motors Hughes Aerospace компаниясына, Fort Worth ұшақ өндірісі 1993 жылдың наурыз айында Lockheed компаниясына (жақын орналасқан электроника өндірісі зауыты Израильдегі Elbit Systems компаниясына жеке сатылды, бұл компанияның АҚШ нарығына енуіне әкелді), ал Space Systems бөлімшесі 1994 жылы Martin Marietta компаниясына сатылды. Қалған Convair Aircraft Structure бөлімшесі 1994 жылы McDonnell Douglas компаниясына сатылды. Convair бөлімшесінің қалдықтары 1996 жылы жабылды. GD компаниясы авиация саласынан шығуы ұзаққа соқпады, 1999 жылы компания Gulfstream Aerospace компаниясын сатып алды. Pomona зауыты Hughes Aircraft компаниясына сатылғаннан кейін жабылды. 1995 жылы General Dynamics Мэн штатының Бат қаласындағы Bath Iron Works жеке меншік кеме құрылысы кешенін 300 миллион долларға сатып алып, кеме құрылысы портфелін кеңейтіп, АҚШ әскери-теңіз күштерінің басқарылатын зымырандық эсминецтер сияқты су үстіндегі кемелерін қосты. 1998 жылы компания бұрынғы National Steel and Shipbuilding Company болған NASSCO компаниясын 415 миллион долларға сатып алды. Сан-Диего кеме құрылысы кешені АҚШ әскери-теңіз күштерінің қосалқы және қолдау кемелерін, сондай-ақ Джонс заңы бойынша АҚШ туын көтеруге құқылы коммерциялық кемелерді өндіреді. Авиациялық активтерінен құтылғаннан кейін GD құрлықтағы және теңіздегі өнімдерге назар аударды. GD 1982 жылы Chrysler компаниясының қорғаныс бөлімшелерін сатып алып, оларды General Dynamics Land Systems деп атады. 2003 жылы ол General Motors компаниясының қорғаныс бөлімшелерін де сатып алды. Қазір ол M1 Abrams, LAV 25, Stryker және осы шассилерге негізделген көптеген түрдегі бронетранспорттық құралдардың ірі жеткізушісі болып табылады. Force Protection, Inc. компаниясы 2011 жылдың қарашасында General Dynamics Land Systems компаниясымен 350 миллион долларға сатып алынды.
General Dynamics UK компаниясы
1997 жылы General Dynamics компаниясы Англияның Гастингс қаласында орналасқан Computing Devices Ltd компаниясын сатып алды, ол Panavia Tornado, British Aerospace Harrier II және Hawker Siddeley Nimrod ұшақтары үшін авиациялық және миссиялық жүйелерді әзірлеген. 2001 жылы Computing Devices Canada (CDC) компаниясы Ұлыбритания Қорғаныс министрлігінен Боуман бағдарламасы үшін тактикалық байланыс жүйелерін жеткізу бойынша келісім алды. Бұл жұмыс Уэльстегі Оукдейлдегі жаңа Ұлыбритания штаб-пәтерінде жүзеге асырылды және компания General Dynamics UK Limited деп қайта аталды. 2020 жылға қарай, ол екі бизнес бірлігінен тұрады: General Dynamics Land Systems UK және General Dynamics Mission Systems UK, сонымен қатар Ұлыбританияның сегіз аймағында жұмыс істейді. Қазіргі таңда General Dynamics Ajax бронетранспорттық машиналарының отбасысын, Foxhound жеңіл қорғалған патрульдік машинасы мен Morpheus байланыс жүйесін Ұлыбритания Қорғаныс министрлігіне жеткізуге жауапты.
Жақында болған тарих
2004 жылы General Dynamics британдық компания Alvis plc, бронетранспортты құралдарды өндіруші, жетекші британдық компанияны сатып алуға үсыныс жасады. Наурыз айында Alvis Vickers компаниясының директорлар кеңесі 309 миллион фунт стерлингке сатып алуды мақұлдады. Алайда, соңғы сәтте BAE Systems компаниясы 355 миллион фунт ұсынды. Бұл мәміле 2004 жылдың маусым айында аяқталды. 2008 жылдың 19 тамызында GD АҚШ үкіметінің талабы бойынша 4 миллион доллар төлеуге келісті. Талап бойынша GD бөлімшесі АҚШ әскери ұшақтары мен су асты кемелерінде пайдаланылған, кемшіліктері бар бөлшектер үшін үкіметті алдап есеп берген. АҚШ GD 2001 жылдың қыркүйегінен 2003 жылдың тамызына дейін АҚШ әскери ұшақтарында, мысалы C-141 Starlifter көлік ұшағында қолданылған бөлшектерді нашар сапалы жасап шығарған немесе сынап көрмеген деп айыптады. Глен Ков қаласында (Нью-Йорк штаты) орналасқан GD бөлімшесі 2004 жылы жабылды. 2014 жылы Канада үкіметі, 10 миллиард долларлық келісімнің бөлігі ретінде, Сауд Арабиясы үшін жеңіл бронетранспортты құралдарды өндіру үшін Лондондағы (Онтарио штаты) General Dynamics Land Systems еншілес компаниясын таңдағанын мәлімдеді. 2018 жылдың желтоқсан айында премьер-министр Джастин Трюдо Канада мәмілені тоқтатуы мүмкін екенін айтқаннан кейін, компания бұл «бірнеше миллиард долларлық жауапкершілікке» және мыңдаған жұмыс орындарының жоғалу қаупіне әкелуі мүмкін екенін ескертті. Трюдо Сауд Арабиясының әрекеттеріне сын көзбен қараса да, келісімді тоқтатуға болмайтынын айтты, өйткені «Канада заң үстемдігі ел ретінде өзінің келісімдерін сақтауы керек». 2019 жылдың 30 қаңтарында бас директор Фебе Новакович инвесторларға бұл мәселе компанияның ақша ағынына «эдәуір әсер еткенін» ескертті, себебі Сауд Арабиясы төлемдері бойынша 2 миллиард долларға жуық қарыз болды. 2018 жылы General Dynamics ақпараттық технологиялық қызметтер бойынша ірі CSRA компаниясын 9,7 миллиард долларға сатып алып, оны GDIT компаниясымен біріктірді. Code Pink және Green America сияқты топтар General Dynamics компаниясын «АҚШ-тың ұстау орындарында ұсталған балалардан пайда табу арқылы адам азабынан ақша табуда» деп айыптады. Бұл оның Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментінің босқындарды қоныстандыру кеңсесімен жасасқан IT-қызметтері арқылы жүзеге асты, бұл кеңсе Трамп әкімшілігінің отбасыларын бөлу саясатының аясында отбасыларынан айырылған балаларға арналған баспаналарды басқарады. Компания өз тарапынан ұстау орындарын салуға немесе басқаруға қатыспайтынын, ал оқу және техникалық қызметтер көрсету жөніндегі келісімшарттары 2000 жылы басталып, төрт президенттік әкімшілік кезеңін қамтығанын мәлімдеді. 2018 жылдың қыркүйек айында АҚШ Әскери-теңіз күштері General Dynamics Bath Iron Works және Huntington Ingalls Industries компанияларынан 10 жаңа Arleigh Burke класындағы эсминецтерге келісімшарт бергені туралы хабарлады. АҚШ-тың бұрынғы қорғаныс министрі, генерал Джим Мэттис 2019 жылдың тамызында компанияның директорлар кеңесіне қайта қосылды. Ол бұрын басқарма мүшесі болған, бірақ Қорғаныс министрі болып тағайындалмас бұрын, қызметінен кетіп, акцияларын сатқан. 2020 жылдың қыркүйегінде General Dynamics компаниясы ұшқыштарға қарсы стратегиялық серіктестік туралы жариялады, бұл General Dynamics компаниясының жаһандық желісіне Dedrone компаниясының ұшқыштарды анықтау және жою технологиясына қол жеткізуді қамтамасыз етті. 2020 жылдың желтоқсанында General Dynamics директорлар кеңесі 2021 жылдың 5 ақпанында төленетін 1,10 доллар көлеміндегі тоқсандық дивидендті жариялады. 2020 жылдың 26 желтоқсанында General Dynamics компаниясы өзінің бизнес-бөлімшесі General Dynamics Land Systems компаниясына АҚШ армиясы M1A2 SEPv3 Abrams негізгі ұрыс танкілері үшін 4,6 миллиард долларлық келісімшарт бергенін растады. General Dynamics компаниясының 2023 жылғы Израиль-Хамас соғысында Израильге қару-жарақ жеткізуі Питтсфилд (Массачусетс штаты), Линкольн (Небраска штаты), Сако (Мэн штаты), Нью-Лондон (Коннектикут штаты) және Гарланд (Техас штаты) қалаларындағы нысандарда наразылық акцияларына әкелді. Нью-Лондон демонстрациясындағы наразылық білдірушілер General Dynamics компаниясының Огайо класындағы су асты кемесі туралы мәлімдемесін «Оппенгеймер» көркем фильмімен салыстырды. Гарланд демонстрациясында 23 наразылықшы ұсталды, онда хиджаб киген әйелдер полиция олардың бетін күштеп ашқандарын айтты. Мэн штатындағы белсенділер компанияға мемлекеттік субсидияны тоқтатуды талап етті.
Ақпараттық жүйелер және технологиялар
Ақпараттық жүйелер мен технологиялар 2014 жылғы жағдай бойынша компанияның кірісінің 34 пайызын құрайды.
Корпоративтік басқару
General Dynamics компаниясының қазіргі төрағасы және бас атқарушы директоры – Фебе Н. Новакович. Басқарма мүшесінің рөлі: Фебе Н. Новакович – Төраға және бас атқарушы директор, Джеймс С. Крон – Бас директор, Руди Ф. ДеЛеон – Директор, Сесил Д. Хейни – Директор және Номинация және корпоративтік басқару комитетінің төрағасы, Марк М. Малколм – Директор, Джеймс Н. Маттис – Директор, С. Ховард Най – Директор және Аудиторлық комитеттің төрағасы, Роберт К. Стил – Директор және Тұрақтылық комитетінің төрағасы, Кэтрин Б. Рейнольдс – Директор және Қаржы және жәрдемақы жоспарлары комитетінің төрағасы, Лора Дж. Шумахер – Директор және Өтемақы комитетінің төрағасы, Джон Г. Страттон – Директор, Питер А. Уолл – Директор.
2022 жылғы желтоқсанға дейін.
As of December 2022.
Қаржылық
General Dynamics компаниясының 2017 жылғы сатылымы 30,9 миллиард долларды құрады, негізінен әскери салаға қатысты, бірақ Gulfstream Aerospace бөлімшесі және National Steel and Shipbuilding еншілес компаниясы арқылы азаматтық кеме жасау және жөндеу салаларында да жұмыс істейді. 2022 қаржы жылында General Dynamics 3,309 миллиард АҚШ доллары таза табыс және 39,407 миллиард АҚШ доллары жылдық кіріс тапқанын хабарлады, бұл өткен қаржы циклымен салыстырғанда 2,44%-ға артты. General Dynamics акциялары 2022 жылы бір акциясы 254 доллардан астам бағамен сатылды, ал оның нарықтық капитализациясы 2022 жылдың желтоқсанында 62,46 миллиард АҚШ долларына бағаланды.
As of January 2023.
Жыл Кіріс (млн. АҚШ доллары) Таза табыс (млн. АҚШ доллары) Активалар (млн. АҚШ доллары) Қызметкерлер саны
2005 20,975 1,461 19,700 72,200
2006 24,063 1,856 22,376 81,000
2007 27,240 2,072 25,733 83,500
2008 29,300 2,459 28,373 92,300
2009 31,981 2,394 31,077 91,700
2010 32,466 2,624 32,545 90,000
2011 32,677 2,526 34,883 95,100
2012 30,992 -332 34,309 92,200
2013 30,930 2,357 35,494 96,000
2014 30,852 2,533 35,337 99,500
2015 31,781 3,036 31,997 99,900
2016 30,561 2,572 33,172 98,800
2017 30,973 2,912 35,046 98,600
2018 36,193 3,345 45,408 105,600
2019 39,350 3,484 49,349 102,900
2020 37,925 3,167 51,308 100,700
2021 38,469 3,257 50,073 103,100
2022 39,407 3,390 51,585 106,500
As of January 2023.
2023 қаңтар айының мәліметтері бойынша.
As of January 2023.
Компанияның демографиялық деректері
2021 жылы General Dynamics компаниясының АҚШ-тағы жұмыс күшінің 21%-ы ардагерлер, 23%-ы әйелдер және 27%-ы түрлі-түсті адамдарды құрады. АҚШ Еңбек департаменті компанияға 2021 жылғы HIRE Vets алтын сыйлығын табыс етті. Компанияда 10 қызметкер тобына қызмет ететін 26 қызметкер ресурстық тобы бар. Компания қызметкерлерінің шамамен 20%-ын Халықаралық машина жасаушылар және аэроғарыш жұмысшылары қауымдастығы (IAM), Халықаралық кәсіби одақ және Біріккен автожұмысшылар (UAW) сияқты кәсіподақтар өкілдік етеді. Америка Мүгедектер қауымдастығы (AAPD), АҚШ Еңбек департаменті, Military Times, АҚШ ардагерлері журналы, Professional Women's Magazine, Forbes және Fortune басылымдарында жарияланған тәуелсіз зерттеулер General Dynamics компаниясын үздік жұмыс беруші деп таңдады. 2021 жылы General Dynamics компаниясының қоғамға жасаған үлесінің 70%-ы Білім беру және әлеуметтік қызметтерге, 18%-ы Өнер және мәдениетке, ал 12%-ы әскери қызметшілерге қолдау көрсетуге бағытталды.