Жұқа икемді винилді грампластинкалар

Кіріспе

Жұқа, иілгіш винилдік грампластинка

Флекси-диск (сонымен қатар фонотақта, Сонотақта немесе Саундшайт деп те аталады, бұл – сауда белгісі) – спиральды ине ойығы бар жұқа, иілгіш винил парақтан жасалған грампластинка. Оны әдеттегі грампластинка ойнатқышында ойнатуға арналған. Икемді пластинкалар 1962 жылы Eva tone Soundsheet ретінде коммерциялық тұрғыда таныстырылды. Олар балалар мен жасөспірімдердің арасында өте танымал болды және Кеңес үкіметінің мемлекеттік баспасында жаппай өндірілді.

Тарих

Компакт-дисктер пайда болғанға дейін флекси-дискілер кейде журналдар мен музыкалық оқулықтар сияқты баспа материалдарына дыбыс қосу үшін қолданылатын. 1963 және 1969 жылдар аралығында The Beatles әр жылы арнайы Рождестволық жазба жасады, ол флекси-дискіге көшіріліп, олардың жанкүйерлер клубының мүшелеріне жіберілді. Ерте дискілерде көбінесе жанкүйерлеріне «рахмет» айту туралы хабарламалар болса, кейінгі Рождестволық флекси-дискілер The Beatles-қа эксперименттік салаларды зерттеуге мүмкіндік берді; мысалы, 1967 жылғы дискіде BBC радио бағдарламасының пародиі және тіпті «Рождество уақыты (қайтадан келді)» атты арнайы жазылған ән болды. 1964 жылы National Geographic Society «Солтүстік Американың әндері мен бақша құстары» атты шығарманы жарыққа шығарды, онда 6 дыбыс дискісі (12 жақты) кірді, олар титулдар мен жазбадағы құстарды көрсететін беттермен кезектесіп орналастырылған. Бұл жұмысты Корнелл орнитологиялық зертханасының Артур А. Аллен мен Питер Пол Келлогг жасады. 1965 жылдың тамыз айындағы National Geographic журналында сэр Уинстон Черчилльдің қосылуына қатысты Дэвид Бринклидің баяндамасы бар дыбыс жазбасы жарияланды. Жазбада Пауыл соборына қосылу процессиясының дыбысы, әлемнің жетекшілері орындаған ән және қосылу сөзінен үзінділер бар. Черчилльдің сөздерінен әртүрлі үзінділер келтірілген. Жазба Черчилльтің табытын Темзадағы қосылу кемесіне алып бара жатқан сыбызғымен аяқталады, қосылудың қоғамдық кезеңі аяқталады. 1970 жылдары MAD журналы бірнеше арнайы басылымдарында Soundsheets-ті пайдаланды. Олардың бірі – «All in the Family» сериалының пародиі «Gall in the Family Fare» романының драмалық нұсқасы, ол «MAD Super Special #11» (1973) журналымен бірге жарық көрді. 1980 жылдың жазғы MAD Super Special (1979 жылы жарық көрген) нұсқасында сегіз концентрлік ойыққа басылған «It's a Super Spectacular Day» әнінің сегіз әртүрлі нұсқасы болды; дискіге ине қай жерге түскеніне байланысты қандай нұсқа ойнатылатыны анықталды. Тағы бір нөмірде «It's a Gas» әні болды, оның мәтіні ішек қышырған дыбыстардан тұрды. Сондай-ақ «Mad Disco» атты арнайы басылым да болды. ABBA/Live 77 – бұл мерекелік маусымда журналдар мен кітаптарды сатуға қатысқан балаларға сыйлық ретінде берілген арнайы бір жақты промо алтын флекси-дискі, Jultidningsförlaget баспа компаниясы есікке тікелей сатуды негізгі тарату арнасы ретінде пайдаланды. Дискіде шведтік топтың Австралиядағы концертінен үзінділер бар. 1979 жылдың қаңтар айындағы National Geographic журналына дөңгелек киттердің әндерінің екі жақты икемді жазбасы (Роджер Пэйн жасаған) қосылды. 10,5 миллион данамен шығарылған, ол сол кездегі ең көп таралған жазба болды. Компьютерлік журналдар 1979 жылдың маусымынан 1986 жылға дейін флекси-дискілерде «Винил деректері» түрінде бағдарламалық қамтамасыз етуді ұсынды, оқырманның басылған бағдарламалық код тізімін қолмен теруге балама ретінде. Оларды пайдаланушы кассеталық магнитофонға көшіруі керек еді, оны компьютердің магнитофондық дискісімен ойнатып бағдарламаны жүктеуге болады. Флекси-дискілер көбінесе кездейсоқ сыйлық ретінде пайдаланылса, 1980 жылдан 1982 жылға дейін Flexipop әр басылыммен осындай дискіні сыйлық ретінде беруді ерекшелендірді. Компакт-дискілер мен интернет флекси-дискілерді көнеліктіге түсірді, бірақ әртүрлі дискілер әлі де кейде шығарылады: Amelia's Magazine журналына What Katie Did әні бар бір жақты Libertines флекси-дискісі қосылды. Американдық Eva Tone компаниясы, флекси-дискілерді соңғы өндірушілердің бірі саналады, 2000 жылдың тамызында өнімді өндіруді тоқтатты. 2011 жылдың қазан айында Лос-Анджелестегі Side One Dummy Records компаниясы Alternative Press компаниясымен бірлесіп, Title Fight флекси-дискісін (бұрын жарияланбаған 2 B-жақтың жиынтығы) және AP журналына бір жылдық жазылуды шектеулі ұсыныс ретінде ұсынды. Өндірістің кешігуіне байланысты дискілер AP журналының қараша айындағы санымен бірге желтоқсанның ортасында жеткізілді. 2012 жылдың 2 сәуірінде Third Man Records компаниясы Теннесси штатының Нэшвилл қаласында көк гелий шарларына байланған 1000 флекси-дискіні аспанға жіберді. Дискілерде Джек Уайттың Blunderbuss дебюттік жеке альбомындағы «Freedom At 21» трегінің алғашқы жазбасы болды. Бұл дискілердің 100-ден азы табылғаны және олар көп жылдар бойы құнды коллекционерлік зат болып қалатыны болжанып отыр. 2012 жылдың 20 сәуірінде Domino Recording Company компаниясы Record Store Day-ге арналған zine-ді шығарды, онда Dirty Projectors, Real Estate, Cass McCombs, John Maus және Villagers әндерін қамтитын бес түрлі-түсті флекси-дискілер болды. The Dirty Projectors дискісі 19 сәуірде фронтмен Дейв Лонгстрет YouTube видеосы арқылы көрсетілді, онда ол дискіні дискі ойнатқышта ойнап жатқандағы видеосы жарияланды. 2012 жылы Rookie онлайн журналы өзінің алғашқы қағаз нұсқасы Rookie Yearbook One-ді шығарды, онда сайт үшін арнайы жазылған екі ән бар қызыл флекси диск болды: «Dum Dum Girls» тобының «I Don't Care» және Supercute! тобының «Rookie» әні. 2013 жылдың жазындағы неміс PUNKROCK! фанзин журналында Осло, Норвегияда орналасқан Riots панк-рок тобы фанзиннің 200-ге жуық жазылушыларына тегін 2 тректік эксклюзивті флекси-дискіні сыйлады. Бұл флекси-дискіде «Riots» және «We're All Slaves» әндері болды. Ол Pirates Press компаниясымен АҚШ-та шығарылды. 2014 жылғы Foo Fighters альбомы Sonic Highways шығармас бұрын, кейбір алдын ала тапсырыстармен бірге Two Headed Dog әнінің флекси-дискісі келді. 2015 жылдың жазында Италияда орналасқан PizzaDischi тәуелсіз жазба өндіру компаниясы, Panda Kid мүшелері басқаратын еуропалық Slimer Records тәуелсіз лейблымен бірлесіп, флекси-дискілерді өндіруді бастады, олар әлемдік артистердің шектеулі және сирек басылымдарына арналған. 2021 жылы Lizzo өзінің «Rumours» әнінің флекси-дискілерін өзінің тауарларының бөлігі ретінде сата бастады.

Before the advent of the compact disc, flexi discs were sometimes used as a means to include sound with printed material such as magazines and music instruction books. Every year between 1963 and 1969, the Beatles made a special Christmas recording which was made into a flexi disc and sent to members of their fan club. While the earlier discs largely contained 'thank you' messages to their fans, the later Christmas flexis were used as an outlet for the Beatles to explore more experimental areas; the 1967 disc, for example, became a pastiche of a BBC Radio show and even included a specially recorded song entitled "Christmas Time (Is Here Again)." In 1964, the National Geographic Society released Song and Garden Birds of North America, which included a 6 sound discs (12 sides) bound alternating with pages giving the titles and birds on the recordings. The work was done by Arthur A. Allen and Peter Paul Kellogg of the Cornell Laboratory of Ornithology. The August 1965 issue of National Geographic Magazine included a soundsheet of the funeral of Sir Winston Churchill narrated by David Brinkley. The recording has the sounds of the funeral procession to St. Paul's, a hymn sung by the leaders of the world, and an excerpt of the funeral sermon. Excerpts from various recordings of Churchill's speeches are included. The recording ends with bagpipes accompanying Churchill's coffin to the funeral barge on the Thames, as the public phase of the funeral ends. During the 1970s, MAD magazine included Soundsheets in several special editions. One was a dramatization of Gall in the Family Fare, its parody of All in the Family, packaged with MAD Super Special #11 (1973). The Summer 1980 edition of MAD Super Special (published in 1979) featured "It's a Super Spectacular Day", a song with eight different versions pressed into eight concentric grooves; which version was played depended on where the needle was dropped onto the disc. Another issue included "It's a Gas", a song whose lyrics were belches. There was also a "Mad Disco" special issue containing a Soundsheet. ABBA/Live 77 was a special single sided promo gold flexi disc given as a bonus to children who sold magazines and books at Christmas for Jultidningsförlaget, a publishing company using door sales as their main distribution channel. The disc contained excerpts from the Swedish group's recent concert appearance in Australia. A two sided flexible sheet record of the songs of humpback whales (produced by Roger Payne) was included with the January 1979 issue of National Geographic Magazine. With a production order of 10,500,000 copies, it became the largest single press run of any record at the time. Computer magazines began to provide software in audio form "Vinyl Data" on flexi discs from June 1979 until 1986, as an alternative to a reader manually typing in a printed program code listing. They were intended to be dubbed by the user into cassette tape recorder, which can be played by the computer's tape drive to load the program. While flexi discs were usually just used as occasional giveaways, from 1980 to 1982, Flexipop made a speciality of giving away such a disc with each edition. Compact discs and the internet have rendered flexi discs largely obsolete, but gimmick discs are still produced occasionally: Amelia's Magazine included a one sided Libertines flexi of What Katie Did. American manufacturer Eva Tone, believed to be one of the last manufacturers of flexi discs, stopped production of the product in August 2000. In October 2011, the Los Angeles based record company, Side One Dummy Records, teamed up with Alternative Press to offer a Title Fight flexi disc (containing 2 previously unreleased B Sides) along with a year of AP subscription as a limited edition offer. Due to manufacturing delays the discs arrived packaged with the November issue of AP magazine in mid December. On April 2, 2012, Third Man Records released 1000 flexi discs tied to blue helium balloons into the air in Nashville, Tennessee. The discs contained the first release of "Freedom At 21", a track on Jack White's debut solo album, Blunderbuss. It is estimated that fewer than 100 of the discs will ever be found and they will be a valuable collector's item for many years. On April 20, 2012, Domino Recording Company released a zine exclusively for Record Store Day that included five individual, multi colored flexi discs, each containing a song by Dirty Projectors, Real Estate, Cass McCombs, John Maus, and Villagers. The Dirty Projectors disc was previewed on April 19 by frontman Dave Longstreth via a YouTube video of him playing the record on a turntable. In 2012, Rookie online magazine released its first hardcopy edition, Rookie Yearbook One, which contained a red flexi disc with two songs written specifically for the site: "I Don't Care" by Dum Dum Girls and "Rookie" by Supercute!. In the summer 2013 issue of German fanzine PUNKROCK!, the punk rock band Riots, based in Oslo, Norway, gave away a free 2 track exclusive flexi disc to the 200 odd subscribers of the fanzine. This flexi featured 2 tracks, "Riots" and "We're All Slaves". This was pressed by Pirates Press out of the US. Shortly before the release of the 2014 Foo Fighters album Sonic Highways, some of the pre orders came with a cover of Two Headed Dog on flexi disc. In the summer 2015, PizzaDischi, an independent record manufacturing company based in Italy, has started production of flexi discs too, in collaboration with the European Slimer Records independent label run by Panda Kid members, dedicated to limited and rare edition of worldwide artists. In 2021, Lizzo started selling flexi discs of her song "Rumours" as part of her merchandising.

Адамдар лигасының жарысы

"Flexi Disc" – 1978 жылы The Human League электронды тобының "The Dignity of Labour" 12 дюймдік синглымен бірге шыққан флекси-дискіге жазылған сөздік трек атауы. "Reproduction" альбомының бонус трегі ретінде қайта жарияланған бұл ән, топ мүшелерінің флекси-диск форматтың артықшылықтары мен кемшіліктері және альбомға осы форматта түсіндірмелер қосу мүмкіндігі туралы пікір алмасуын көрсетеді.