Кіріспе
Математикалық сызықтық код. Алгебралық геометрия кодтары, көбінесе AG кодтары деп қысқартылатын, Рид-Соломон кодтарын кеңейтетін сызықтық кодтың бір түрі. Орыс математигі В.Д. Гоппа осы кодтарды алғаш рет 1982 жылы жасаған.
Algebraic geometry codes, often abbreviated AG codes, are a type of linear code that generalize Reed–Solomon codes. The Russian mathematician V. D. Goppa constructed these codes for the first time in 1982.
Тарих
Бұл кодтардың атауы оларды сипаттаған Гоппаның мақаласы жарияланғаннан кейін өзгерді. Тарихи тұрғысынан бұл кодтар геометриялық Гоппа кодтары деп аталған, бірақ қазіргі кезде кодтау теориясы әдебиетінде бұл стандартты термин қолданылмайды. Себебі Гоппа кодтары – Гоппаның 1970 жылдардың басында құрастырған кодтардың ерекше класы. Бұл кодтар кодтау теориясы қауымдастығының қызығушылығын тудырды, өйткені олар Гилберт-Варшамов шегінен асып түсуге қабілетті. Бұл жаңалық ашылған кезде Гилберт-Варшамов шегі оның ашылғанына 30 жыл өткен соң да бұзылмаған еді. Бұл Тфасман, Владут және Зинк өздерінің "Модульді қисықтар, Шимура қисықтары және Гоппа кодтары, Варшамов-Гилберт шегінен жақсы" атты мақаласында код құрылымы жарияланған жылы көрсетті. Осы мақаланың атауы 1980 және 1990 жылдардағы кодтау теориясы әдебиетінде алгебралық геометрия кодтарына сілтемелерде шатасу тудыруы мүмкін.
Құрылыс
Бұл бөлімде алгебралық геометрия кодтарының құрылысы сипатталады. Бөлім Рид-Соломон кодтарының негізгі принциптерімен басталады, олар алгебралық геометрия кодтарын құруға түрткі болады.
ReedSolomon кодтары
Алгебралық геометрия кодтары Рид-Соломон кодтарының жалпылануы болып табылады. Ирвинг Рид және Густав Соломон 1960 жылы құрған Рид-Соломон кодтары код сөздерін құру үшін бірөлшекті көпмүшелерді қолданады, шекті өрістегі нүктелерде жеткілікті кіші дәрежедегі көпмүшелерді есептеу арқылы. Формальды түрде Рид-Соломон кодтары келесідей анықталады. Оң бүтін сандар жиыны болсын. Рид-Соломон коды – бағалау коды болып табылады.
Formally, Reed–Solomon codes are defined in the following way. Let Set positive integers Let The Reed–Solomon code is the evaluation code
Алгебралық қисықтардан кодтар
Гоппа оны аффиндік түзу ретінде қарастыруға болатынын байқады, ал сәйкес проективтік түзу – . Содан кейін, -тегі (яғни, -ден кіші дәрежелі) полиномдарды, шексіз нүктеде полюс рұқсаты -тан аспайтын, шектеуі сәйкес бөлгіштің коэффициенттерінде кодталған полиномдар ретінде қарастыруға болады. Бұл функцияларды алгебралық қисық сызығының рационалдық нүктелерінде бағалау (яғни, қисық сызықтағы -ге жататын нүктелер) Рид-Соломон құрылымы сияқты кодты береді. Дегенмен, алгебралық геометрия кодтарының параметрлері алгебралық функциялық өрістермен байланысты болғандықтан, кодтардың анықтамасы көбінесе шекті өрістердегі алгебралық функциялық өрістер тілінде беріледі. Бірақ, алгебралық қисықтармен байланысты екенін есімізде ұстаған жөн, себебі бұл АГ кодтарын Рид-Соломон кодтарының кеңейтілген түрі ретінде қарастырудың геометриялық тұрғыдан интуитивті әдісін ұсынады.