Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Иридий(III) хлориді – IrCl3 формуласына ие бейорганикалық қосылыс. Сусыз қосылыс салыстырмалы түрде сирек, бірақ оған ұқсас гидраттар жиірек кездеседі. Сусыз тұздың α және β екі полиморфты түрі бар, олар тиісінше қоңыр және қызыл түсті. Көбірек кездесетін гигроскопиялық, қою жасыл тригидрат IrCl3(H2O)3 – иридий химиясының негізгі бастапқы материалы болып табылады. Гидратталған иридий трихлоридін гидратталған иридий(III) оксидін тұз қышқылымен қыздыру арқылы алуға болады. Бұл моноклинді α полиморфты түрі. Ромбоэдрлі β полиморфты түрі де бар. Екі полиморфтың да аниондық торы шамамен бірдей, бірақ иридий иондары орналасқан октаэдрлік кеңістіктерде айырмашылықтар бар. α полиморфы шамамен 650 °C-қа дейін қыздырылғанда β полиморфқа айналады. Хлорид анионының қатысуымен гексахлороиридат(III) түзеді, ал аква регияда гексахлороиридат(IV) түзеді. Тригидрат аммиакпен әрекеттесіп, [IrCl(NH3)5]Cl2 формуласы бар пентаамминхлороиридий(III) хлориді сияқты аммин кешендерін құрайды. Ол сондай-ақ 150 °C температурада концентрацияланған аммоний гидроксидімен реакцияға түсіп, толық аммонийленген кешен [Ir(NH3)6]Cl3 құрайды. Гидрат бипиридин, ацетонитрил және пиридинмен реакцияда кешенді қосылыстарды да құрауы мүмкін. Циклооктадиен иридий хлориді димері және хлоробис(циклооктен)иридий димері сияқты алкен кешендері: 2 IrCl3 + 3 H2 → 2 Ir + 6 HCl.
Iridium(III) chloride is the inorganic compound with the formula IrCl3. The anhydrous compound is relatively rare, but the related hydrate is much more commonly encountered. The anhydrous salt has two polymorphs, α and β, which are brown and red colored respectively. More commonly encountered is the hygroscopic dark green trihydrate IrCl3(H2O)3 which is a common starting point for iridium chemistry. Hydrated iridium trichloride is obtained by heating hydrated iridium(III) oxide with hydrochloric acid. This is the monoclinic α polymorph. A rhombohedral β polymorph also exists. Both polymorphs have effectively the same anion lattice but differ in the octahedral interstices the iridium ions occupy. The α polymorph converts to the β polymorph when heated to around 650 °C. With the presence of the chloride anion, it forms hexachloroiridate(III), and produces hexachloroiridate(IV) in aqua regia. The trihydrate react with ammonia to form ammine complexes, such as pentaamminechloroiridium(III) chloride, formulated [IrCl(NH3)5]Cl2. It also reacts with concentrated ammonium hydroxide at 150 °C to form the fully ammoniated complex, [Ir(NH3)6]Cl3. The hydrate can also form complexes upon reaction with bipyridine, acetonitrile, and pyridine. Alkene complexes such as cyclooctadiene iridium chloride dimer and chlorobis(cyclooctene)iridium dimer
2 IrCl3 + 3 H2 → 2 Ir + 6 HCl
Қауіпсіздік
Иридий(III) хлориді 67/548/ЕЭК Директивасының I қосымшасына енгізілмеген, бірақ Токсикалық заттарды бақылау заңының (TSCA) тізімінде бар. Ол сонымен қатар жеңіл тері және көзге тітіркендіретін зат ретінде танымал.
Iridium(III) chloride is not listed under Annex I of Directive 67/548/EEC, but is listed in the inventory of the Toxic Substances Control Act (TSCA). It is also known as a mild skin and eye irritating agent.