Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Химиялық қосылыс
Chemical compound
Калий ферроцианиді – формуласы K4[Fe(CN)6]·3H2O болатын бейорганикалық қосылыс. Ол [Fe(CN)6]4− координациялық кешенінің калий тұзы болып табылады. Бұл тұз лимон сары түсті моноклиндық кристалдар түзеді.
Potassium ferrocyanide is the inorganic compound with formula K4[Fe(CN)6]·3H2O. It is the potassium salt of the coordination complex [Fe(CN)6]4−. This salt forms lemon yellow monoclinic crystals.
Синтез
1752 жылы француз химигі Пьер Жозеф Маккер (1718–1784) калий ферроцианидін алғаш рет дайындағанын хабарлады, оны прус көгін (темір(III) ферроцианидін) калий гидроксидімен әрекеттестіру арқылы алған.
In 1752, the French chemist Pierre Joseph Macquer (1718–1784) first reported the preparation of potassium ferrocyanide, which he achieved by reacting Prussian blue (iron(III) ferrocyanide) with potassium hydroxide.
Қазіргі заманғы өндіріс
Калий ферроцианиді өнеркәсіптік жолмен сутегі цианидінен, темір(II) хлоридінен және кальций гидроксидінен өндіріледі, олардың қосылысы Ca2[Fe(CN)6]·11H2O-ны береді. Бұл ерітінді одан әрі калий тұздарымен өңделіп, аралас кальций-калий тұзы CaK2[Fe(CN)6]-ны шөктіреді, содан кейін тетракалий тұзын алу үшін калий карбонатымен өңделеді.
Potassium ferrocyanide is produced industrially from hydrogen cyanide, iron(II) chloride, and calcium hydroxide, the combination of which affords Ca2[Fe(CN)6]·11H2O. This solution is then treated with potassium salts to precipitate the mixed calcium potassium salt CaK2[Fe(CN)6], which in turn is treated with potassium carbonate to give the tetrapotassium salt.
Тарихи өндіріс
Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл қоспа азотты органикалық материалдардан, темір сыпырықтарынан және калий карбонатынан дайындалған. Көбінесе азот пен көміртегі көздері күйдірілген мүйіз, былғары қалдықтары, малдың ішек-қарыны немесе кептірілген қан болған. Сондай-ақ, ол қалалық газды сутегі цианидінен тазарту процесінде пайда болатын газ зауыттарының қалдық оксидінен коммерциялық түрде де алынған.
Historically, the compound was manufactured from nitrogenous organic material, iron filings, and potassium carbonate. Common nitrogen and carbon sources were torrified horn, leather scrap, offal, or dried blood. It was also obtained commercially from gasworks spent oxide (purification of city gas from hydrogen cyanide).
Қолданбалар
Калий ферроцианиді өнеркәсіпте көптеген арнайы қолданыстарға ие. Ол және оған ұқсас натрий тұзы жол тұзы мен ас тұзының ұйысуына қарсы зат ретінде кеңінен қолданылады. Калий және натрий ферроцианидтері қалайыны тазарту және мысты молибден кендерінен бөлу үшін де қолданылады. Калий ферроцианиді шарап және лимон қышқылын өндіруде пайдаланылады. Зертханада калий ферроцианиді калий перманганатының концентрациясын анықтау үшін қолданылады, бұл қосылыс көбінесе тотығу-тотықсыздану реакцияларына негізделген титрлеулерде қолданылады. Калий ферроцианиді калий феррицианиді және фосфатты буферлік ерітіндімен қосылып, бета-галактозидаза үшін буферлік ортаны қамтамасыз етеді, ол X Gal-ді ыдыратуға қолданылады, нәтижесінде бета-гальмен байланысқан антидене (немесе басқа молекула) нысанасына жабысқан жерде жарқын көк түс пайда болады. Fe(III) -мен реакцияға түскенде прус көгінің түсіне ие болады. Сондықтан ол зертханаларда темірді анықтауға арналған реагент ретінде қолданылады. Калий ферроцианиді өсімдіктерді тыңайту үшін де қолданылуы мүмкін. 1900 жылға дейін Кастнер процесі ойлап табылғанға дейін калий ферроцианиді сілті металл цианидтерінің ең маңызды көзі болып келді. Қатты зат суда еріген кезде K+NC байланыстары үзіледі.
Potassium ferrocyanide finds many niche applications in industry. It and the related sodium salt are widely used as anticaking agents for both road salt and table salt. The potassium and sodium ferrocyanides are also used in the purification of tin and the separation of copper from molybdenum ores. Potassium ferrocyanide is used in the production of wine and citric acid. In the laboratory, potassium ferrocyanide is used to determine the concentration of potassium permanganate, a compound often used in titrations based on redox reactions. Potassium ferrocyanide is used in a mixture with potassium ferricyanide and phosphate buffered solution to provide a buffer for beta galactosidase, which is used to cleave X Gal, giving a bright blue visualization where an antibody (or other molecule), conjugated to Beta gal, has bonded to its target. On reacting with Fe(3) it gives a Prussian blue colour. Thus it is used as an identifying reagent for iron in labs. Potassium ferrocyanide can be used as a fertilizer for plants. Prior to 1900, before the invention of the Castner process, potassium ferrocyanide was the most important source of alkali metal cyanides. The K+ NC linkages break when the solid is dissolved in water.
Уыттылық
Тышқандарда токсикалық әсері төмен, өлімдік дозасы (LD50) 6400 мг/кг құрайды. Бүйректер ферроцианидтің токсикалық әсеріне ең сезімтал орган болып табылады. Жұтылғанда немесе дем алғанда тыныс жолдарында тітіркену тудыруы мүмкін. Калий ферроцианиді организмде цианидке ыдырамайды, бірақ қышқылдармен (соның ішінде асқазан қышқылымен) жанасқанда цианид сутегін (HCN) бөліп шығарады. Калий ферроцианидін 50°C-қа дейін қыздырғанда да цианид сутегі бөлінеді.
The toxicity in rats is low, with lethal dose (LD50) at 6400 mg/kg. The kidneys are the organ for ferrocyanide toxicity. Can cause irritation of the respiratory tract when inhaled. Potassium ferrocyanide does not decompose into cyanide in the body, but in contact with acids (including gastric) it decomposes with emission of hydrogen cyanide (HCN). Hydrogen cyanide is also liberated when potassium ferrocyanide is heated to 50°C.