Кіріспе

Кооперативтік ойын теориясында ядро – агенттердің ешбір коалициясы үлкен коалициядан бөлініп шығу арқылы пайда көре алмайтын, мүмкін болатын үлестірулер немесе есептер жиынтығы. Ядроны барлық агенттер арасындағы ынтымақтастықты сақтауға болатын жағдайларға сәйкес қарастыруға болады. Егер коалиция мүшелері бастапқы үлестіруде алғаннан көбірек құндылықты өндіре алса, онда бұл коалиция берілген үлестіруді жақсарта алады немесе тоқтатып тастады делінеді. Осылайша, мұндай коалиция үлкен коалицияда қалуға мүдделі емес. Егер оны жақсартатын коалиция болмаса, онда үлестіру ойынның ядросында деп есептеледі. Ядро – барлық мүмкін үлестірулердің жиынтығы.

Шығу тегі

Негізгі идея бұрыннан-ақ жазбаларында пайда болды, сол кезде ол келісім шарты қисығы деп аталды. Нейман мен Моргенштерн бұл тұжырымды қызықты деп есептесе де, олар тек ядросы әрқашан бос болатын нөлдік жиынтық ойындарымен жұмыс істеді. Ядроның қазіргі заманғы анықтамасы Гиллес еңбегіне байланысты.

Анықтама

Ауыстырылатын пайдалы кооперативтік ойынды қарастырайық, онда ойыншылар жиынымен және сипаттамалық функциясымен белгіленеді. Егер коалиция болса, бір импутация екінші импутациядан үстемдік етеді, егер коалицияның әрбір ойыншысы бірінші импутацияны әлсіз артықшылықпен қабылдаса (барлығы үшін) және кемінде бір ойыншы оны қатаң артықшылықпен қабылдаса, сондай-ақ, үлкен коалициядан кету арқылы оны жүзеге асыра алатын болса. Негізгі ядро – ешқандай импутациядан үстемдік етпейтін импутациялардың жиынтығы.

Әлсіз өзек

Егерде бір коалиция болса, онда бір импутация екінші импутацияны қатты басып озады, яғни коалицияның әрбір ойыншысы (барлығы үшін) қатты түрде артықшылық береді. Әлсіз ядро – қатты басып озбайтын импутациялар жиынтығы.

1-ші мысал: Шахташылар

Мысалы, үлкен алтын тастарын тапқан n кеншінің тобын қарастырайық. Егер екі кенші бір алтын тасын көтере алса, онда S коалициясының пайдасы былай анықталады:

Егер екі кеншіден көп болса және кеншілердің саны жұп болса, онда ядрода әрбір кеншіге 1/2 бөлігінен тиетін жалғыз ғана пайда болады. Егер кеншілердің саны тақ болса, онда ядро бос болады.

2-мысал: қолғаптар

А және Б мырзалары қолғаптар тоқып жатыр. Қолғаптар бір өлшемді, ал екі қолғаптан бір жұп жасалып, 5 евроға сатылады. Олардың әрқайсысы үш қолғап жасаған. Сатудан түскен табысты қалай бөлісу керек? Бұл мәселені сипаттамалық функциясы бар сипаттамалық функция түріндегі ойын арқылы сипаттауға болады: Әр адамның үш қолғапы бар, яғни бір жұптың нарықтық құны 5 евро. Екеуінің барлығында 6 қолғап немесе 3 жұп бар, олардың нарықтық құны 15 евро. Ойынның маңызды коалициялары бір адамнан тұратын коалициялар болғандықтан, осы соманың барлық мүмкін бөлістері ядроға жатады, егер екі адамның әрқайсысы кем дегенде 5 евро алса, яғни өздері жеке таба алатын сома. Мысалы, (7.5, 7.5) ядроға жатады, сондай-ақ (5, 10) немесе (9, 6) та жатады.

3-мысал: Аяқ киім

Қазір аяқ киімнің өлшемдерін елемеңіз: бір жұп сол және оң аяқ киімнен тұрады, содан кейін оны 10 евроға сатуға болады. 2001 ойыншы бар ойынды қарастырайық: 1000-ның 1 сол аяғы бар, 1001-інің 1 оң аяғы бар. Бұл ойынның негізі біршама таңқаларлық: ол (сирек) сол аяқ киімге ие болғандарға 10, ал (артық) оң аяқ киімге ие болғандарға 0 беретін бір ғана үлестіруден тұрады. Ешқандай коалиция бұл нәтижеге кедергі келтіре алмайды, өйткені сол аяқ киім иесі 10-нан кем мөлшерде ақша қабылдамайды, ал оң аяқ киім иесіне оң сома төлеген кез келген үлестіруде басқа ойыншыларға 10000-нан кем сома төленуі керек, олар өздері 10000 алуға мүмкіндік алады. Демек, ядрода тек бір ғана үлестіру бар. Сол аяқ киімнің жетіспеушілігі сақталғанда сандарды арттырсақ та, хабардың мәні өзгеріссіз қалады. Ядро бір типтегі ойыншының артық ұсынысына өте сезімтал болғаны үшін сынға ұшырады.

Жалпы тепе-теңдік теориясының негізі

Жалпы тепе-теңдік моделіндегі алмасу экономикасының Уолрасиялық тепе-теңдіктері агенттер арасындағы ынтымақтастық ойынының өзегінде жатады. Графикалық тұрғыдан алғанда, және екі агенттің экономикасында (Эджворт қорабын қараңыз), өзек – бастапқы мүліктерде белгіленген агенттердің әрқайсысының әлжуаздық қисықтары арасында жатқан келісім қисығындағы (Парето-оптималдық үлестірілімдер жиынтығы) нүктелер жиынтығы.

Дауыс беру теориясының негізі

Егер баламалар бөлулер болса (тұтыну жиынтықтарының тізімі), кез келген бос емес адамдар тобы берілген бөлуді тоқтатуға мүмкіндік алады деп есептеу орынды. Бірақ, егер баламалар жалпыға ортақ болса (мысалы, белгілі бір жалпы игіліктің көлемі), онда тек жеткілікті үлкен коалициялар ғана берілген баламаны тоқтатуға қабілетті деп санау дұрыс. Мұндай үлкен ("жеңімпаз") коалициялар жиынтығы қарапайым ойын деп аталады. Талғамдар профиліне қатысты қарапайым ойынның ядросы, тек жеңімпаз коалициялар ғана таңдаудың орнына басқа баламаны қабылдамайды деген идеяға негізделген. Барлық талғамдар профилі үшін ядроның бос еместігінің қажетті және жеткілікті шарты қарапайым ойын үшін Накамура саны арқылы беріледі.